Hjólakynslóð framtíðar verður til Sara Björg Sigurðardóttir skrifar 8. maí 2026 07:01 Það er gaman að hjóla, frelsandi tilfinning að setjast á hjólið – fá vindinn í fangið. Hægt að stýra hraðanum, fara hægar yfir þegar útsýnið er fagurt – eða stíga brekkuna og fá hjartað til að pumpa hraðar, taka heilsurækt á leiðinni til og frá vinnu. Hjólið færir fólki á öllum aldri gleði, líka börnum – það eflir sjálfstæði til að komast milli staða og ýtir um leið undir sjálfbærni í samgöngum, kynnir fyrir þeim heilbrigðan lífsstíl og opnar á fræðslu um menningu sem tengist hjólreiðum snemma á lífsleiðinni. Framtíðarsýn hjólaborgarinnar Reykjavík til 2040 Í nýsamþykktri hjólreiðaáætlun Reykjavíkur er markmið hjólaborgarinnar tekið til 2040 en stefnan er að Reykjavík verði orðin hjólaborg á heimsmælikvarða árið 2040. Að hjólreiðar verði einn lykil ferðamáti borgarbúa, sérstaklega fyrir styttri ferðir, enda hjólaleiða netið þéttara, samfelldara og vel tengt við almenningssamgöngur. Áætlunin gerir ráð fyrir að lágmarki sex milljarða króna fjárfestingu í hjólreiða innviðum, að hjólastígar lengist úr 46 km í 60 km, og markmið er sett um að 90% borgarbúa búi innan við 150 metrum frá hjólaleið árið 2030. Stefnt er að því að árið 2040 verði 15% allra ferða í borginni farnar á hjóli. Það er metnaðarfullt markmið. Tækifæri til að fjölga hjólandi ferðum í skólann Í ferðavenjukönnun sem borgin gerði síðasta haust kemur fram að hlutfall barna sem nýta fjölbreytta vistvæna ferðamáta á leið í skólann er 73%, 52% fótgangandi, 16% á hjóli eða hlaupahjóli. Til samanburðar fóru einungis 6% grunnskólanemenda í Reykjavík í skólann. Það er aukning um 10 prósentustig á fjórum árum. Þarna liggja tækifæri. Að búa til og hvetja til heilbrigðrar hjólamenningar hjá yngstu kynslóðunum er verðugt verkefni – að búa til nýja hjólakynslóð. Hjólakynslóð framtíðar verður til Í nýju hjólreiðastefnunni er fyrsta markmið að leggja sérstaka áherslu á að hvetja yngri kynslóðina til hjóla en til að þróa hjólamenningu þarf að kynna, fræða og hvetja börn og ungmenni um kosti þess að hjóla á mismunandi aldursstigum. Kannanir sýna að börn sem eiga foreldra sem hjóla eru líklegri til að hjóla sjálf. Könnun meðal skólabarna um ferðavenjur hefur sýnt að hlutdeild hjólreiða í ferðum grunnskólanemenda á yngsta og miðstigi er almennt há, en lækkar hratt á efsta stigi og þegar komið er í framhaldsskóla. Með því að aðstoða, fræða og styðja við börn og ungmenni til að hjóla verða hjólreiðar auðveldur og aðlaðandi kostur fyrir öll. Stolt hjólaborg - í borg fyrir fólk Önnur markmið í áætluninni snúa að enn frekari þéttingu hjólanetsins, sérstaklega austan Elliðaáa, fjölga stígum innan hverfa og tengja þau betur saman þvert á hverfi. Góðir innviðir fjölga þeim sem hjóla og fjölgun hjólandi eykur sýnileika og öryggi. Þannig bætum við hjólamenninguna og fleiri líta til hjólsins sem fyrsta valkosts. Aukin hreyfing íbúa bætir lýðheilsu. Aðgengi þeirra sem hjóla allan ársins kring er lykill að því að velja hjólið umfram aðra fararmáta. Þess vegna er mikilvægt er að tryggja gott aðgengi og þjónustu til að hjólastígarnir séu aðgengilegir allan ársins kring. Að lokum þarf að tryggja góð hjólastæði út um alla borg. Samfylking er stolt af framtíðarsýn fyrir hjólaborgina Reykjavík til 2040, stolt að því hafa leitt uppbyggingu 46 km hjólastíga víðsvegar um borgina síðustu kjörtímabil. Samfylkingin hafði hugrekki til að byggja upp hjólastíga og hvetja fólk til fjölbreyttari ferðamáta, þrátt fyrir harðar gagnrýnisraddir um að enginn myndi hjóla í veðravítinu Reykjavík. Annað hefur komið á daginn, hér er orðin til hjólreiðamenning og ég held að enginn myndi vilja snúa til baka. Við getum verið stolt – og höldum áfram á fullri ferð með því að setja X-við S 16. maí. Höfundur er borgarfulltrúi Samfylkingarinnar, skipar 10. sæti á lista flokksins í kosningunum 16. maí og kom að gerð hjólreiðaáætlunar til 2040 fyrir hjólaborgina Reykjavík. Viltu birta grein á Vísi? Kynntu þér reglur ritstjórnar um skoðanagreinar. Senda grein Sara Björg Sigurðardóttir Reykjavík Skoðun: Sveitarstjórnarkosningar 2026 Mest lesið Gleðilegan dag læsis Auður Soffíu Björgvinsdóttir Skoðun Hjartaendurhæfing er fjárfesting Kristín E. Hólmgeirsdóttir,María Barbara Árnadóttir Skoðun Hvenær hættum við að vera þjóð? Jón Pétur Zimsen Skoðun Engin miskunn hjá Reykjavíkurborg Kolbrún Áslaugar Baldursdóttir Skoðun Stækkum kökuna í stað þess að sneiða hana þynnra Rannveig Grétarsdóttir Skoðun Fjárfestum í heilsu – Alþjóðlegur dagur sjúkraþjálfunar Gunnlaugur Már Briem Skoðun Hvaða gervigreind og skýjaþjónustur mega opinberir aðilar nota? Karl Thoroddsen Skoðun Þrautseigja í framlínunni Sigríður Björk Þormar Skoðun Sjálfbærni í heimi glötunar Kristján Logason Skoðun Öryggisnet í 90 ár! Unnur Sverrisdóttir Skoðun Skoðun Skoðun Við vissum að þetta myndi gerast Íris E. Gísladóttir skrifar Skoðun Betri gögn, minni stjórnsýsla? Karl Steinar Óskarsson skrifar Skoðun Eru tómstundir allra? Margrét Júlía Rafnsdóttir skrifar Skoðun Öryggisnet í 90 ár! Unnur Sverrisdóttir skrifar Skoðun Þrautseigja í framlínunni Sigríður Björk Þormar skrifar Skoðun Hjartaendurhæfing er fjárfesting Kristín E. Hólmgeirsdóttir,María Barbara Árnadóttir skrifar Skoðun Hvaða gervigreind og skýjaþjónustur mega opinberir aðilar nota? Karl Thoroddsen skrifar Skoðun Hvenær hættum við að vera þjóð? Jón Pétur Zimsen skrifar Skoðun Hver ertu þegar yfirmaðurinn fer út úr herberginu? Valerio Gargiulo skrifar Skoðun Fjárfestum í heilsu – Alþjóðlegur dagur sjúkraþjálfunar Gunnlaugur Már Briem skrifar Skoðun Varnir frá 2019, ógnir frá 2026 Sigvaldi Einarsson skrifar Skoðun Hvað varð um það að vilja betri heim? Indriði Þröstur Gunnlaugsson skrifar Skoðun Sjálfbærni í heimi glötunar Kristján Logason skrifar Skoðun Ert þú kannski frábær í ofbeldisforvörnum barna? Alfa Dröfn Jóhannsdóttir skrifar Skoðun Bókun 35, ESA og stjórnarskrá Íslands — hvenær verður EES samningurinn stjórnarskrárlega ólýðræðislegur? Eggert Guðmundsson skrifar Skoðun Gleðilegan dag læsis Auður Soffíu Björgvinsdóttir skrifar Skoðun Engin miskunn hjá Reykjavíkurborg Kolbrún Áslaugar Baldursdóttir skrifar Skoðun Brjóstagjöf er svoddan streð… Íris Erlingsdóttir skrifar Skoðun Stækkum kökuna í stað þess að sneiða hana þynnra Rannveig Grétarsdóttir skrifar Skoðun Er þetta ásættanleg frammistaða íslenskrar stjórnsýslu? Þorsteinn Narfason skrifar Skoðun Forsjálni því þetta reddast ekki Gunnar Hersveinn skrifar Skoðun Flokkur fólksins og fjárlögin Sigurjón Þórðarson skrifar Skoðun Svargrein við grein Hauks Arnþórssonar Jón Sigurgeirsson skrifar Skoðun Sjálfstæðisflokkurinn og Bókun 35. Fullveldi eftir hentugleikum? Júlíus Valsson skrifar Skoðun Hvar er náungakærleikurinn? Steindór J. Erlingsson skrifar Skoðun Það sem gerist þegar við segjum frá Olga Björt Þórðardóttir skrifar Skoðun Brýtur innviðaráðherra lög, aftur? Örvar Marteinsson skrifar Skoðun Ekkert okkar á að ganga þennan veg eitt Hólmfríður Jennýjar Árnadóttir skrifar Skoðun Kerfið sem sýndarveruleiki Sigurður Sigurðsson skrifar Skoðun Erum við að grafa undan lýðræðinu? Þorvaldur Ingi Jónsson skrifar Sjá meira
Það er gaman að hjóla, frelsandi tilfinning að setjast á hjólið – fá vindinn í fangið. Hægt að stýra hraðanum, fara hægar yfir þegar útsýnið er fagurt – eða stíga brekkuna og fá hjartað til að pumpa hraðar, taka heilsurækt á leiðinni til og frá vinnu. Hjólið færir fólki á öllum aldri gleði, líka börnum – það eflir sjálfstæði til að komast milli staða og ýtir um leið undir sjálfbærni í samgöngum, kynnir fyrir þeim heilbrigðan lífsstíl og opnar á fræðslu um menningu sem tengist hjólreiðum snemma á lífsleiðinni. Framtíðarsýn hjólaborgarinnar Reykjavík til 2040 Í nýsamþykktri hjólreiðaáætlun Reykjavíkur er markmið hjólaborgarinnar tekið til 2040 en stefnan er að Reykjavík verði orðin hjólaborg á heimsmælikvarða árið 2040. Að hjólreiðar verði einn lykil ferðamáti borgarbúa, sérstaklega fyrir styttri ferðir, enda hjólaleiða netið þéttara, samfelldara og vel tengt við almenningssamgöngur. Áætlunin gerir ráð fyrir að lágmarki sex milljarða króna fjárfestingu í hjólreiða innviðum, að hjólastígar lengist úr 46 km í 60 km, og markmið er sett um að 90% borgarbúa búi innan við 150 metrum frá hjólaleið árið 2030. Stefnt er að því að árið 2040 verði 15% allra ferða í borginni farnar á hjóli. Það er metnaðarfullt markmið. Tækifæri til að fjölga hjólandi ferðum í skólann Í ferðavenjukönnun sem borgin gerði síðasta haust kemur fram að hlutfall barna sem nýta fjölbreytta vistvæna ferðamáta á leið í skólann er 73%, 52% fótgangandi, 16% á hjóli eða hlaupahjóli. Til samanburðar fóru einungis 6% grunnskólanemenda í Reykjavík í skólann. Það er aukning um 10 prósentustig á fjórum árum. Þarna liggja tækifæri. Að búa til og hvetja til heilbrigðrar hjólamenningar hjá yngstu kynslóðunum er verðugt verkefni – að búa til nýja hjólakynslóð. Hjólakynslóð framtíðar verður til Í nýju hjólreiðastefnunni er fyrsta markmið að leggja sérstaka áherslu á að hvetja yngri kynslóðina til hjóla en til að þróa hjólamenningu þarf að kynna, fræða og hvetja börn og ungmenni um kosti þess að hjóla á mismunandi aldursstigum. Kannanir sýna að börn sem eiga foreldra sem hjóla eru líklegri til að hjóla sjálf. Könnun meðal skólabarna um ferðavenjur hefur sýnt að hlutdeild hjólreiða í ferðum grunnskólanemenda á yngsta og miðstigi er almennt há, en lækkar hratt á efsta stigi og þegar komið er í framhaldsskóla. Með því að aðstoða, fræða og styðja við börn og ungmenni til að hjóla verða hjólreiðar auðveldur og aðlaðandi kostur fyrir öll. Stolt hjólaborg - í borg fyrir fólk Önnur markmið í áætluninni snúa að enn frekari þéttingu hjólanetsins, sérstaklega austan Elliðaáa, fjölga stígum innan hverfa og tengja þau betur saman þvert á hverfi. Góðir innviðir fjölga þeim sem hjóla og fjölgun hjólandi eykur sýnileika og öryggi. Þannig bætum við hjólamenninguna og fleiri líta til hjólsins sem fyrsta valkosts. Aukin hreyfing íbúa bætir lýðheilsu. Aðgengi þeirra sem hjóla allan ársins kring er lykill að því að velja hjólið umfram aðra fararmáta. Þess vegna er mikilvægt er að tryggja gott aðgengi og þjónustu til að hjólastígarnir séu aðgengilegir allan ársins kring. Að lokum þarf að tryggja góð hjólastæði út um alla borg. Samfylking er stolt af framtíðarsýn fyrir hjólaborgina Reykjavík til 2040, stolt að því hafa leitt uppbyggingu 46 km hjólastíga víðsvegar um borgina síðustu kjörtímabil. Samfylkingin hafði hugrekki til að byggja upp hjólastíga og hvetja fólk til fjölbreyttari ferðamáta, þrátt fyrir harðar gagnrýnisraddir um að enginn myndi hjóla í veðravítinu Reykjavík. Annað hefur komið á daginn, hér er orðin til hjólreiðamenning og ég held að enginn myndi vilja snúa til baka. Við getum verið stolt – og höldum áfram á fullri ferð með því að setja X-við S 16. maí. Höfundur er borgarfulltrúi Samfylkingarinnar, skipar 10. sæti á lista flokksins í kosningunum 16. maí og kom að gerð hjólreiðaáætlunar til 2040 fyrir hjólaborgina Reykjavík.
Skoðun Bókun 35, ESA og stjórnarskrá Íslands — hvenær verður EES samningurinn stjórnarskrárlega ólýðræðislegur? Eggert Guðmundsson skrifar