Af hlutleysisstefnu ríkisútvarpsins og falleinkunn fjármálaráðs Brynjar Níelsson skrifar 23. apríl 2026 11:32 Forsætisráðherra var nýlega í viðtali í ríkissjónvarpinu að ræða um efnahagsstefnu ríkisstjórnarinnar. Nokkrum dögum áður hafði fjármálaráð birt skýrslu sína, en það hefur það hlutverk að veita hlutlægt álit á stefnumörkun í opinberum fjármálum. Athygli vakti að fréttamenn ríkisútvarpsins sáu enga ástæðu til þess að spyrja forsætisráðherra út í niðurstöður skýrslunnar sem er sú fyrsta sem birtist eftir heilt starfsár nýrrar ríkisstjórnar. Í gegnum tíðina hefur fjármálaráð gagnrýnt eitt og annað í áætlunum og stefnumótun fyrri ríkisstjórna. Þessari gagnrýni hefur eðlilega verið fylgt eftir af hálfu fjölmiðlamanna þ.m.t. fréttamanna ríkisútvarpsins með ítarlegri umfjöllun. Sú gagnrýni sem fjármálaráð hefur sett fram á efnahagsstjórn núverandi ríkisstjórnar er einstök í sinni röð og óhætt að fullyrða að aldrei hafi komið fram jafn alvarleg gagnrýni á efnahagsstefnu stjórnvalda. Mikilvægi fjármálaráðs felst ekki síst í því að ráðið fer yfir ýmsar forsendur stjórnvalda og hversu áreiðanlegar þær eru. Þetta ætti að vekja sérstaka athygli þeirra fjölmiðla sem telja mikilvægt að berjast gegn upplýsingaóreiðu. Meðal þess sem fjármálaráð bendir á er að upplýsingar úr skattframtölum síðustu 10 ára bendi ekki til þess að nein kjaragliðnun hafi átt sér stað milli bótaþega og launamanna heldur þvert á móti hafi ráðstöfunartekjur bótaþega vaxið hraðar en tekjur vinnandi fólks. Fjármálaráð varar alvarlega við vísitölutengingu bóta og bendir á að bætur geti vaxið hraðar en tekjur launafólks. Þetta sé ekki áhætta heldur beinlínis „fyrirsjáanleg niðurstaða af hönnun kerfisins“. Verkalýðshreyfingin hefur haft uppi svipaðar áhyggjur, sem og Seðlabankinn. Raunar hafa allir hagfræðingar landsins sem hafa tjáð sig um málið varað sérstaklega við því, að frátöldum tveimur núverandi ráðherrum og einum fyrrum ráðherra Samfylkingarinnar. Sú stefna stjórnvalda að það sé hagstæðra að vera á bótum en að fara út á vinnumarkaðinn er veruleiki sem ekkert samfélag ræður við til lengri tíma og leiðir að lokum til lakari lífskjara sem bitnar á mest á þeim sem eru veikastir fyrir. Allt fór þetta framhjá fréttamönnum ríkisútvarpsins sem voru mjög duglegir að fjalla um skýrslu fjármálaráðs áður en núverandi ríkisstjórn tók við völdum. Það er því eins gott að ríkisútvarpið setji fyrirvara undir hverja einustu frétt á vefnum að það sé óháð hagsmunum. Annars myndum við engan veginn átta okkur á því. Höfundur er varaþingmaður. Viltu birta grein á Vísi? Kynntu þér reglur ritstjórnar um skoðanagreinar. Senda grein Brynjar Níelsson Mest lesið Gríðarlegur velferðarábati með upptöku evru Dagur B. Eggertsson Skoðun Ég hélt að ég væri bara óvenju hrætt foreldri Heiðrún V. Ingudóttir Skoðun Siðferðilegt aflátsbréf - Um kerfisbundna notkun góðgerðarstarfs til að kaupa sér starfsleyfi Sigurður Sigurðsson Skoðun Neyðin kennir nöktum Íslendingi að spinna Yngvi Ómar Sigrúnarson Skoðun Vernd dýraheilbrigðis á Íslandi í ljósi reglna um frjálst flæði vöru á innri markaði ESB Erna Bjarnadóttir Skoðun Frá bónda til frumkvöðuls – Hvernig verður framtíð íslensks landbúnaðar? Þorvaldur Ingi Jónsson Skoðun Virðum jafnræði fólks og gerum það sem er best fyrir samfélagið í heild Gunnar Axel Axelsson Skoðun Sjögren er miklu meira en augn- og munnþurrkur Hrönn Stefánsdóttir Skoðun Gerum Ísland betra Finnur Torfi Magnússon Skoðun Trillukarlinn og ESB Sigurjón Þórðarson Skoðun Skoðun Skoðun Íslenska sumarveðrið dýrmæt auðlind? Gunnar Salvarssson skrifar Skoðun Við þurfum ekki að kaupa gervigreindarfullveldið að utan Hafsteinn Einarsson skrifar Skoðun Fullvinnsla heima, tollfrjálsir markaðir og raunhæf leið til að styrkja Krónuna og landsbyggðina Eggert Guðmundsson skrifar Skoðun Ég hélt að ég væri bara óvenju hrætt foreldri Heiðrún V. Ingudóttir skrifar Skoðun Siðferðilegt aflátsbréf - Um kerfisbundna notkun góðgerðarstarfs til að kaupa sér starfsleyfi Sigurður Sigurðsson skrifar Skoðun Vernd dýraheilbrigðis á Íslandi í ljósi reglna um frjálst flæði vöru á innri markaði ESB Erna Bjarnadóttir skrifar Skoðun Gríðarlegur velferðarábati með upptöku evru Dagur B. Eggertsson skrifar Skoðun Frá bónda til frumkvöðuls – Hvernig verður framtíð íslensks landbúnaðar? Þorvaldur Ingi Jónsson skrifar Skoðun Neyðin kennir nöktum Íslendingi að spinna Yngvi Ómar Sigrúnarson skrifar Skoðun Af hámarkshraða og pylsum Sunna G. Sigurðardóttir skrifar Skoðun Sjögren er miklu meira en augn- og munnþurrkur Hrönn Stefánsdóttir skrifar Skoðun Verkin tala – en ekki um okkur Nichole Leigh Mosty skrifar Skoðun Auðlindastýring, aflandsfjármagn og hið asymmetríska stríð um 29. ágúst Sigurður Sigurðsson skrifar Skoðun Trillukarlinn og ESB Sigurjón Þórðarson skrifar Skoðun Gerum Ísland betra Finnur Torfi Magnússon skrifar Skoðun Tjakkurinn, ljóstíran og tækifærin Dóra Magnúsdóttir skrifar Skoðun Virðum jafnræði fólks og gerum það sem er best fyrir samfélagið í heild Gunnar Axel Axelsson skrifar Skoðun Krónan er ekki stríðsminjar – hún er megin ástæðan fyrir hagsæld okkar Eggert Guðmundsson skrifar Skoðun Vísindaferð í Brussel eða umsókn um aðild? Kristinn Karl Brynjarsson skrifar Skoðun Arnarnesvegur og varnaðarorð sem voru hunsuð Kolbrún Áslaugar Baldursdóttir skrifar Skoðun Varanlegar undanþágur? Björn Leví Gunnarsson skrifar Skoðun Öryggisvottaðir leikvellir: Úlfur í sauðagæru Davíð Már Sigurðsson skrifar Skoðun Hver ber áfengið heim að dyrum? Arnar Sigurðsson skrifar Skoðun Hugsjónir og hagsmunir fara saman Jón Steindór Valdimarsson skrifar Skoðun Fótbolti og þjóðarmorð eiga ekki samleið Guðrún Sif Friðriksdóttir skrifar Skoðun Bikarveiðar í búningi atvinnurekstrar Atli Sævar Guðmundsson skrifar Skoðun Þegar harður andstæðingur ESB-aðildar í Noregi skipti um skoðun Elvar Örn Arason skrifar Skoðun Undarleg stefna í umræðunni um ESB Guðmunda G. Guðmundsdóttir skrifar Skoðun MBA: Meðvirkni, bómullar- og aumingjavæðing Davíð Bergmann skrifar Skoðun Börn þurfa meira en stærðfræði Aðalheiður Mjöll Þórarinsdóttir skrifar Sjá meira
Forsætisráðherra var nýlega í viðtali í ríkissjónvarpinu að ræða um efnahagsstefnu ríkisstjórnarinnar. Nokkrum dögum áður hafði fjármálaráð birt skýrslu sína, en það hefur það hlutverk að veita hlutlægt álit á stefnumörkun í opinberum fjármálum. Athygli vakti að fréttamenn ríkisútvarpsins sáu enga ástæðu til þess að spyrja forsætisráðherra út í niðurstöður skýrslunnar sem er sú fyrsta sem birtist eftir heilt starfsár nýrrar ríkisstjórnar. Í gegnum tíðina hefur fjármálaráð gagnrýnt eitt og annað í áætlunum og stefnumótun fyrri ríkisstjórna. Þessari gagnrýni hefur eðlilega verið fylgt eftir af hálfu fjölmiðlamanna þ.m.t. fréttamanna ríkisútvarpsins með ítarlegri umfjöllun. Sú gagnrýni sem fjármálaráð hefur sett fram á efnahagsstjórn núverandi ríkisstjórnar er einstök í sinni röð og óhætt að fullyrða að aldrei hafi komið fram jafn alvarleg gagnrýni á efnahagsstefnu stjórnvalda. Mikilvægi fjármálaráðs felst ekki síst í því að ráðið fer yfir ýmsar forsendur stjórnvalda og hversu áreiðanlegar þær eru. Þetta ætti að vekja sérstaka athygli þeirra fjölmiðla sem telja mikilvægt að berjast gegn upplýsingaóreiðu. Meðal þess sem fjármálaráð bendir á er að upplýsingar úr skattframtölum síðustu 10 ára bendi ekki til þess að nein kjaragliðnun hafi átt sér stað milli bótaþega og launamanna heldur þvert á móti hafi ráðstöfunartekjur bótaþega vaxið hraðar en tekjur vinnandi fólks. Fjármálaráð varar alvarlega við vísitölutengingu bóta og bendir á að bætur geti vaxið hraðar en tekjur launafólks. Þetta sé ekki áhætta heldur beinlínis „fyrirsjáanleg niðurstaða af hönnun kerfisins“. Verkalýðshreyfingin hefur haft uppi svipaðar áhyggjur, sem og Seðlabankinn. Raunar hafa allir hagfræðingar landsins sem hafa tjáð sig um málið varað sérstaklega við því, að frátöldum tveimur núverandi ráðherrum og einum fyrrum ráðherra Samfylkingarinnar. Sú stefna stjórnvalda að það sé hagstæðra að vera á bótum en að fara út á vinnumarkaðinn er veruleiki sem ekkert samfélag ræður við til lengri tíma og leiðir að lokum til lakari lífskjara sem bitnar á mest á þeim sem eru veikastir fyrir. Allt fór þetta framhjá fréttamönnum ríkisútvarpsins sem voru mjög duglegir að fjalla um skýrslu fjármálaráðs áður en núverandi ríkisstjórn tók við völdum. Það er því eins gott að ríkisútvarpið setji fyrirvara undir hverja einustu frétt á vefnum að það sé óháð hagsmunum. Annars myndum við engan veginn átta okkur á því. Höfundur er varaþingmaður.
Siðferðilegt aflátsbréf - Um kerfisbundna notkun góðgerðarstarfs til að kaupa sér starfsleyfi Sigurður Sigurðsson Skoðun
Vernd dýraheilbrigðis á Íslandi í ljósi reglna um frjálst flæði vöru á innri markaði ESB Erna Bjarnadóttir Skoðun
Frá bónda til frumkvöðuls – Hvernig verður framtíð íslensks landbúnaðar? Þorvaldur Ingi Jónsson Skoðun
Virðum jafnræði fólks og gerum það sem er best fyrir samfélagið í heild Gunnar Axel Axelsson Skoðun
Skoðun Fullvinnsla heima, tollfrjálsir markaðir og raunhæf leið til að styrkja Krónuna og landsbyggðina Eggert Guðmundsson skrifar
Skoðun Siðferðilegt aflátsbréf - Um kerfisbundna notkun góðgerðarstarfs til að kaupa sér starfsleyfi Sigurður Sigurðsson skrifar
Skoðun Vernd dýraheilbrigðis á Íslandi í ljósi reglna um frjálst flæði vöru á innri markaði ESB Erna Bjarnadóttir skrifar
Skoðun Frá bónda til frumkvöðuls – Hvernig verður framtíð íslensks landbúnaðar? Þorvaldur Ingi Jónsson skrifar
Skoðun Auðlindastýring, aflandsfjármagn og hið asymmetríska stríð um 29. ágúst Sigurður Sigurðsson skrifar
Skoðun Virðum jafnræði fólks og gerum það sem er best fyrir samfélagið í heild Gunnar Axel Axelsson skrifar
Skoðun Krónan er ekki stríðsminjar – hún er megin ástæðan fyrir hagsæld okkar Eggert Guðmundsson skrifar
Siðferðilegt aflátsbréf - Um kerfisbundna notkun góðgerðarstarfs til að kaupa sér starfsleyfi Sigurður Sigurðsson Skoðun
Vernd dýraheilbrigðis á Íslandi í ljósi reglna um frjálst flæði vöru á innri markaði ESB Erna Bjarnadóttir Skoðun
Frá bónda til frumkvöðuls – Hvernig verður framtíð íslensks landbúnaðar? Þorvaldur Ingi Jónsson Skoðun
Virðum jafnræði fólks og gerum það sem er best fyrir samfélagið í heild Gunnar Axel Axelsson Skoðun