Aumingja sölumaðurinn og vonda vísindafólkið Jónas Sen skrifar 11. febrúar 2026 14:15 Mikið var ég feginn að lesa fréttirnar í vikunni. Loksins steig einhver fram og sagði hlutina eins og þeir eru. Ég á auðvitað við Elías Blöndal Guðjónsson hjá Santé, sem tók af skarið og skammaði „hina sprenglærðu“ Láru G. Sigurðardóttur fyrir að vera með leiðindi. Hún hafði nefnilega dirfst að benda á lýðheilsuvanda. Elías benti réttilega á að þetta væri bara „sjúkdómsvæðing á eðlilegu lífi“. Sem Íslendingur sem þekkir skuggahliðar áfengisneyslu – eins og flestir landsmenn gera jú, því miður – andaði ég léttar. Við héldum nefnilega í einfeldni okkar að alkóhólismi væri sjúkdómur sem rústaði fjölskyldum. En samkvæmt nýjustu greiningu frá Vínskóla lífsins erum við líklega bara fórnarlömb leiðinlegra lækna sem skilja ekki stemninguna. Helvíti á jörðu (nú með 20% afslætti!) Í grein sem ég skrifaði rétt fyrir jól, „Helvíti á jörðu“, lýsti ég því hvernig íslenskt skemmtanahald minnir helst á líkamsræktarþjálfara í maníu. Þar velti ég líka fyrir mér hvernig stæði á því að landið væri fljótandi í áfengisauglýsingum, þrátt fyrir að þær séu – tæknilega séð – bannaðar með lögum. En nú skil ég þetta. Þetta eru ekki lögbrot. Þetta er frelsisbarátta. Þegar áhrifavaldar dæla yfir okkur myndum af freyðivíni og þegar netmiðlar blikka auglýsingum um „léttöl“ (sem er óvart alveg eins og sterka ölið), þá er það bara hluti af hinu „eðlilega lífi“. Að fylgja lögum er svo 2019. Núna snýst þetta um „nýsköpun“ – sem virðist vera nýja orðið yfir að hunsa lög sem manni líkar ekki við. Vondi læknirinn og píslarvottarnir Hugsið ykkur raunir áfengissölumanna. Þeir eru píslarvottar nútímans. Þeir neyðast til að flytja inn gáma af víni, stofna vefverslanir sem þykjast vera í útlöndum en eru í Skeifunni, og brjóta auglýsingalög daglega. Og hvað fá þeir í þakkir? Jú, vísindafólk sem mætir með „gögn“ og „rannsóknir“ sem sýna fram á krabbamein og samfélagslegan skaða. Hvílík ókurteisi. Elías spyr hvers vegna Jón megi ekki fá sér rauðvín í friði. Ég spyr á móti: Hvers vegna má Elías ekki græða á veikleikum fólks í friði? Er það ekki mannréttindabrot að minna sölumann á að varan hans sé, tja, eitur? Sannleikurinn er leiðinlegur í partíi Málið er að Lára og lýðheilsufólkið eru eins og gaurinn sem kveikir ljósin í partíinu klukkan fimm um morguninn. Þau sýna okkur skítugu glösin, æluna á teppinu og timburmennina sem bíða. Sölumennirnir vilja hins vegar halda diskóljósinu gangandi. Þeir vilja selja okkur þá hugmynd að „eðlilegt líf“ sé eilíft föstudagskvöld þar sem lögreglan (og lifrin) skipta ekki máli. Hver sá sem hefur séð afleiðingarnar veit hvor sýnin er sannari. En mikið rosalega er þessi „eðlilega“ sýn sölumannsins fallegri. Hún er svo glansandi. Svo frelsandi. Svo laus við ábyrgð. Það er bara einn galli: Hún er lygi. Og til að halda henni við þarf að brjóta lög daginn út og daginn inn. En hey, ekki láta „hina sprenglærðu“ skemma fyrir ykkur gleðina. Skál fyrir frelsinu. Ég ætla samt að afþakka boðið. Því miður virðist þetta „eðlilega líf“ sölumannanna krefjast þess að lögum sé kastað fyrir róða. Og það er ekkert eðlilegt við það. Höfundur er tónlistarkennari og gagnrýnandi. Viltu birta grein á Vísi? Kynntu þér reglur ritstjórnar um skoðanagreinar. Senda grein Áfengi Netverslun með áfengi Jónas Sen Mest lesið Hversu mikið af regluverki Evrópusambandsins hefur verið tekið upp í íslenskan rétt? Gunnar Ármannsson Skoðun Það sést hvar Sjálfstæðisflokkurinn stjórnar Guðni Freyr Öfjörð Úlfarsson Skoðun Hvers eiga íbúar efri byggða að gjalda? Helga Jónsdóttir Skoðun Ekki vera sjálfsafgreiðslukassi! Þorsteinn Valdimarsson Skoðun Flotinn sem hvarf: Líflína Íslands undir erlendum fánum Sólrún H.G. Proppé Skoðun Óskað er eftir forystu í efnahagslegum þrengingum Rósa Björk Brynjólfsdóttir Skoðun Sjálfstæðisflokkur sem er ekki hægt að taka alvarlega Þórður Snær Júlíusson Skoðun Hvernig safna ég fyrir húsnæðiskaupum? Björn Berg Gunnarsson Viðskipti innlent Viska og FÍN byggja óhagnaðardrifið húsnæði fyrir háskólamenntaða Brynhildur Heiðar- og Ómarsdóttir,Þorkell Heiðarsson Skoðun Af hverju óttast sumir og hafa andúð á flóttamönnum og innflytjendum? Tilgáta: Fólk óttast sig sjálft...... Gunnar Björgvinsson Skoðun Skoðun Skoðun Þegar þjóð reis upp og mótmælti kröftuglega – en hvað gerðist svo? Hörður Torfason skrifar Skoðun Heimilin og orkuskiptin í forgang á raforkumarkaði Dagný Halldórsdóttir,Tryggvi Felixson skrifar Skoðun Hversu mikið af regluverki Evrópusambandsins hefur verið tekið upp í íslenskan rétt? Gunnar Ármannsson skrifar Skoðun Verðtryggður Seðlabankastjóri Jón Frímann Jónsson skrifar Skoðun Óskað er eftir forystu í efnahagslegum þrengingum Rósa Björk Brynjólfsdóttir skrifar Skoðun Ekki vera sjálfsafgreiðslukassi! Þorsteinn Valdimarsson skrifar Skoðun Flotinn sem hvarf: Líflína Íslands undir erlendum fánum Sólrún H.G. Proppé skrifar Skoðun Hvers eiga íbúar efri byggða að gjalda? Helga Jónsdóttir skrifar Skoðun Viska og FÍN byggja óhagnaðardrifið húsnæði fyrir háskólamenntaða Brynhildur Heiðar- og Ómarsdóttir,Þorkell Heiðarsson skrifar Skoðun Af hverju óttast sumir og hafa andúð á flóttamönnum og innflytjendum? Tilgáta: Fólk óttast sig sjálft...... Gunnar Björgvinsson skrifar Skoðun Hver er stefna sveitarfélaga í menningar- og safnamálum? Dagrún Ósk Jónsdóttir skrifar Skoðun Menningarhús og framtíð safna í Skagafirði – um hvað snýst málið í raun? Berglind Þorsteinsdóttir skrifar Skoðun Hver er málsvari dýranna? Hrönn Ólína Jörundsdóttir skrifar Skoðun Það sést hvar Sjálfstæðisflokkurinn stjórnar Guðni Freyr Öfjörð Úlfarsson skrifar Skoðun Hefðu bændur riðið í bæinn til að mótmæla Borgarlínunni? Þórir Garðarsson skrifar Skoðun Forgangsröðun í öldrunarþjónustu Margrét Guðnadóttir skrifar Skoðun Af hverju skipta félagasamtök máli – og langtíma fjármögnunin öllu? Eva Rós Ólafsdóttir skrifar Skoðun Af hverju eiga Íslendingar að vera stikkfrí í eigin vörnum Arnór Sigurjónsson skrifar Skoðun Sjálfstæðisflokkur sem er ekki hægt að taka alvarlega Þórður Snær Júlíusson skrifar Skoðun Hafró fer yfir eigin lokapróf og fær glimrandi einkunn Kjartan Sveinsson skrifar Skoðun Kvótinn: Þriðji valkosturinn Steinunn Ólína Þorsteinsdóttir skrifar Skoðun Hamingja og fjármálalæsi haldast í hendur Gústaf Steingrímsson skrifar Skoðun Íslenskt menningarlíf og RIFF Starfsfólk RIFF skrifar Skoðun Bókasöfn gegn einmanaleika Unnar Geir Unnarsson skrifar Skoðun Sósíalistar skila ekki auðu í húsnæðismálum Kópavogs Markús Candi skrifar Skoðun Heilbrigðiskerfi framtíðarinnar Ólafur Eysteinn Sigurjónsson skrifar Skoðun Gervigreind leysir ekki mannlega þjónustu af hólmi – hún gerir hana verðmætari Ingibjörg Valdimarsdóttir skrifar Skoðun Dánaraðstoð – byggð á fótfestu eða á hálum ís? Svanur Sigurbjörnsson skrifar Skoðun Íslensk útgerð í hættu vegna olíu – en lausnin gæti vaxið á ökrum Sigurpáll Ingibergsson skrifar Skoðun Glansmynd eða staðreyndir: um loftslagsárangur Svíþjóðar Eyþór Eðvarðsson skrifar Sjá meira
Mikið var ég feginn að lesa fréttirnar í vikunni. Loksins steig einhver fram og sagði hlutina eins og þeir eru. Ég á auðvitað við Elías Blöndal Guðjónsson hjá Santé, sem tók af skarið og skammaði „hina sprenglærðu“ Láru G. Sigurðardóttur fyrir að vera með leiðindi. Hún hafði nefnilega dirfst að benda á lýðheilsuvanda. Elías benti réttilega á að þetta væri bara „sjúkdómsvæðing á eðlilegu lífi“. Sem Íslendingur sem þekkir skuggahliðar áfengisneyslu – eins og flestir landsmenn gera jú, því miður – andaði ég léttar. Við héldum nefnilega í einfeldni okkar að alkóhólismi væri sjúkdómur sem rústaði fjölskyldum. En samkvæmt nýjustu greiningu frá Vínskóla lífsins erum við líklega bara fórnarlömb leiðinlegra lækna sem skilja ekki stemninguna. Helvíti á jörðu (nú með 20% afslætti!) Í grein sem ég skrifaði rétt fyrir jól, „Helvíti á jörðu“, lýsti ég því hvernig íslenskt skemmtanahald minnir helst á líkamsræktarþjálfara í maníu. Þar velti ég líka fyrir mér hvernig stæði á því að landið væri fljótandi í áfengisauglýsingum, þrátt fyrir að þær séu – tæknilega séð – bannaðar með lögum. En nú skil ég þetta. Þetta eru ekki lögbrot. Þetta er frelsisbarátta. Þegar áhrifavaldar dæla yfir okkur myndum af freyðivíni og þegar netmiðlar blikka auglýsingum um „léttöl“ (sem er óvart alveg eins og sterka ölið), þá er það bara hluti af hinu „eðlilega lífi“. Að fylgja lögum er svo 2019. Núna snýst þetta um „nýsköpun“ – sem virðist vera nýja orðið yfir að hunsa lög sem manni líkar ekki við. Vondi læknirinn og píslarvottarnir Hugsið ykkur raunir áfengissölumanna. Þeir eru píslarvottar nútímans. Þeir neyðast til að flytja inn gáma af víni, stofna vefverslanir sem þykjast vera í útlöndum en eru í Skeifunni, og brjóta auglýsingalög daglega. Og hvað fá þeir í þakkir? Jú, vísindafólk sem mætir með „gögn“ og „rannsóknir“ sem sýna fram á krabbamein og samfélagslegan skaða. Hvílík ókurteisi. Elías spyr hvers vegna Jón megi ekki fá sér rauðvín í friði. Ég spyr á móti: Hvers vegna má Elías ekki græða á veikleikum fólks í friði? Er það ekki mannréttindabrot að minna sölumann á að varan hans sé, tja, eitur? Sannleikurinn er leiðinlegur í partíi Málið er að Lára og lýðheilsufólkið eru eins og gaurinn sem kveikir ljósin í partíinu klukkan fimm um morguninn. Þau sýna okkur skítugu glösin, æluna á teppinu og timburmennina sem bíða. Sölumennirnir vilja hins vegar halda diskóljósinu gangandi. Þeir vilja selja okkur þá hugmynd að „eðlilegt líf“ sé eilíft föstudagskvöld þar sem lögreglan (og lifrin) skipta ekki máli. Hver sá sem hefur séð afleiðingarnar veit hvor sýnin er sannari. En mikið rosalega er þessi „eðlilega“ sýn sölumannsins fallegri. Hún er svo glansandi. Svo frelsandi. Svo laus við ábyrgð. Það er bara einn galli: Hún er lygi. Og til að halda henni við þarf að brjóta lög daginn út og daginn inn. En hey, ekki láta „hina sprenglærðu“ skemma fyrir ykkur gleðina. Skál fyrir frelsinu. Ég ætla samt að afþakka boðið. Því miður virðist þetta „eðlilega líf“ sölumannanna krefjast þess að lögum sé kastað fyrir róða. Og það er ekkert eðlilegt við það. Höfundur er tónlistarkennari og gagnrýnandi.
Hversu mikið af regluverki Evrópusambandsins hefur verið tekið upp í íslenskan rétt? Gunnar Ármannsson Skoðun
Viska og FÍN byggja óhagnaðardrifið húsnæði fyrir háskólamenntaða Brynhildur Heiðar- og Ómarsdóttir,Þorkell Heiðarsson Skoðun
Af hverju óttast sumir og hafa andúð á flóttamönnum og innflytjendum? Tilgáta: Fólk óttast sig sjálft...... Gunnar Björgvinsson Skoðun
Skoðun Heimilin og orkuskiptin í forgang á raforkumarkaði Dagný Halldórsdóttir,Tryggvi Felixson skrifar
Skoðun Hversu mikið af regluverki Evrópusambandsins hefur verið tekið upp í íslenskan rétt? Gunnar Ármannsson skrifar
Skoðun Viska og FÍN byggja óhagnaðardrifið húsnæði fyrir háskólamenntaða Brynhildur Heiðar- og Ómarsdóttir,Þorkell Heiðarsson skrifar
Skoðun Af hverju óttast sumir og hafa andúð á flóttamönnum og innflytjendum? Tilgáta: Fólk óttast sig sjálft...... Gunnar Björgvinsson skrifar
Skoðun Menningarhús og framtíð safna í Skagafirði – um hvað snýst málið í raun? Berglind Þorsteinsdóttir skrifar
Skoðun Af hverju skipta félagasamtök máli – og langtíma fjármögnunin öllu? Eva Rós Ólafsdóttir skrifar
Skoðun Gervigreind leysir ekki mannlega þjónustu af hólmi – hún gerir hana verðmætari Ingibjörg Valdimarsdóttir skrifar
Skoðun Íslensk útgerð í hættu vegna olíu – en lausnin gæti vaxið á ökrum Sigurpáll Ingibergsson skrifar
Hversu mikið af regluverki Evrópusambandsins hefur verið tekið upp í íslenskan rétt? Gunnar Ármannsson Skoðun
Viska og FÍN byggja óhagnaðardrifið húsnæði fyrir háskólamenntaða Brynhildur Heiðar- og Ómarsdóttir,Þorkell Heiðarsson Skoðun
Af hverju óttast sumir og hafa andúð á flóttamönnum og innflytjendum? Tilgáta: Fólk óttast sig sjálft...... Gunnar Björgvinsson Skoðun