Málfræðingur af nýja skólanum sem hefur séð heiminn

Í tilefni af áttræðisafmæli rithöfundarins Eyvindar Péturs Eiríkssonar verður efnt til málstefnu um verk hans og feril í Norræna húsinu í dag og í kvöld verður fagnað á Sólon, þar sem fjöldi manns kemur fram.

Eftir Eyvind liggja fjölmörg verk; skáldsögur, ljóðabækur, leikrit og fleira. Hann hefur ferðast mikið vegna listarinnar og búið víða.

Hann hefur gengið í ýmis störf, þó hann hafi lengst um sinnt kennslu. Hann er hörkutól, er meðal þeirra síðustu sem ólust upp á Ströndum og Hornströndum.

Gaman að líta til baka

„Já, það er afsakplega gaman að líta til baka og sjá þennan fjölda verka sem liggur eftir mann. Allt í allt eru þetta um fjörutíu einstök verk,“ segir Eyvindur þegar blaðamaður innir hann eftir hversu mörg verk liggja eftir hann.

Eyvindur er skarpur og á nóg af sögum af viðburðaríkri ævi. Sögur sem ekki rúmast fyrir í einni blaðagrein. Sögur um ferðalög, hvort sem það eru ferðir um Sovétríkin á sjöunda áratug síðustu aldar eða heimsókn til frumbyggjabyggða Kanada fyrir um þrjátíu árum.

„Ætli ég megi ekki teljast svolítið duglegur,“ segir hann og heldur áfram: „Sérstaklega því skrifin verða ekki að mínu aðalstarfi fyrr en ég kem heim frá Danmörku og Finnlandi í kringum 1990.“

Stoltur af börnunum

Eyvindur er ekki síst þekktur fyrir afsprengi sín, sem hafa haft áhrif á íslenska menningu, en hann á fjögur börn. 

„Ég er ótrúlega stoltur af börnunum mínum. Ég á dótturina Rósu sem er mikil dugnaðarkona. Síðan á ég þrjá syni, Eiríkur er tölvunarfræðingur búsettur í Danmörku og svo búa þeir Eyjólfur og Erpur hér á landi.“ Þeir tveir síðastnefndu eru auðvitað þekktir fyrir framlag sitt til íslenskrar rappmenningar.

„Eyjólfur er frumkvöðullinn í þessu. Það verður bara að segjast eins og er að Erpur lærði af honum, Eyjólfur dró hann inn í þetta. En Erpur er „slagfærdig“ eins og sagt er,“ útskýrir hann og hlær.

Málfræðingur af nýja skólanum

Eyvindur er stúdent frá Menntaskólanum á Akureyri. Hann er með BA-gráðu frá Háskóla Íslands í dönsku og ensku, ásamt kennslufræði. Síðar nam hann íslensku og finnsku og er cand. mag. í íslenskri málfræði. Í ljósi menntunar sinnar segist hann oft hafa fengið spurninguna um slettur sona sinna í rappinu. 

„Ég er málfræðingur af nýja skólanum. Ég tel að það sé ekkert að því að við notum tökuorð yfir hugtök sem voru kannski ekki áður til. Mestu máli skiptir að grunnhugsunin sé á íslensku. Móðurmálið stendur okkur svo nærri og tungumálið er svo flókið kerfi, svo samofið okkar grunni. Móðurtungan er dýpst og sterkust í okkur. Þegar lítil mál deyja, þá deyja menningarheimar. Þannig að þegar menn hætta að hugsa á sínu móðurmáli, skapast hætta,“ segir Eyvindur. Hann rifjar upp tíma þegar hann dvaldi á meðal frumbyggja í Kanada. „Þar vorum við með túlka sem skildu ekki tungumálið sem ömmur þeirra og afar töluðu. Þetta voru krakkar sem höfðu lært ensku og skildu nútímasamfélagið, en eldri kynslóðirnar töluðu bjagaða ensku, en tjáðu sig á sínu eigin tungumáli.“

Verðlaunaður

Eyvindur hefur unnið til nokkurra verðlauna fyrir verk sín, meðal annars Laxenssverðlaunin. Hann hefur einnig verið tilnefndur til íslensku bókmenntaverðlaunanna. 

Í kvöld verður hluti verkanna fluttur af ýmsum listamönnum. Meðal þeirra sem koma fram eru Vilborg Dagbjartsdóttir, Egill Ólafsson, Steindór Andersen, Dóri DNA auk margra fleiri, þar á meðal sonanna Erps og Eyjólfs. Ástráður Eysteinsson prófessor heldur erindi um verðlaunasöguna Landið handa fjarskans og Dagnýs Kristjánsdóttir prófessor verður með erindi um eldri ljóð Eyvindar í Norræna húsinu á málstefnunni. 

Njörður P. Njarðvík prófessor, Jóhanna Harðardóttir Kjalnesingagoði, Hrafn Andrés Harðarson skáld og fleiri varpa ljósi á ýmsa þætti í ferli Eyvindar.