Vilja velja eigin lífeyrissjóði

Yfirgnæfandi meirihluti aðspurðra í nýrri könnun segjast vilja velja sér eigin lífeyrissjóð og fá að kjósa í stjórn sjóðsins. Sjóðsfélagar stærstu lífeyrissjóða landsins hafa ekkert með stjórn sjóðanna að segja, eins og staðan er í dag.

Allir launþegar eru skyldugir til að greiða í lífeyrissjóð en það fer eftir kjarasamningum hverrar stéttar fyrir sig, í hvaða lífeyrissjóð er greitt. Fáar stéttir hafa frjálst val um lífeyrissjóði.

Félagsskapur sem kallar sig Samtök um betri lífeyrissjóði, lét gera könnunina en hún var framkvæmd af Zenter í gegnum netið. Úrtak könnunarinnar var 2.300 manns og svarhlutfall 55 prósent. 48,2 prósent aðspurðra segjast mjög hlynnt því að geta valið sér lífeyrissjóð, óháð stéttarfélagi og 28,9 prósent segjast frekar hlynnt því. Þá segjast 2,6 prósent aðspurðra mjög eða frekar mótfallin hugmyndinni.

Birgir Örn Birgisson, framkvæmdastjóri Dominos á Íslandi, fer fyrir hópnum sem lét gera könnunina. „Við erum komin á þann stað að það er orðið tímabært að breyta kerfinu þannig að þeir sem eiga sjóðina, sjóðsfélagar, hafi eitthvað um það að segja hvar þeir fjárfesta og hverjir stýra sjóðunum.“

Birgir segist ekki hafa neina hagsmuni af þessari baráttu. Hann standi einfaldlega í henni sem áhugamaður og af hugsjón. „Þegar ég tók við sem framkvæmdastjóri Dominos fékk ég að velja mér í hvaða lífeyrissjóð ég fer, af því það er eiginlega ekkert stéttarfélag sem nær utan um mitt starf. En mínir starfsmenn, sem eru yfir 800 talsins, fá fæstir að velja sér lífeyrissjóð. Það er svo mikið hrópandi óréttlæti.“

Birgir bendir á að lífeyrissjóðseign fólks sé alla jafna mikil þegar starfsævi þess lýkur. „En ef þú ert óánægður með það hvernig stjórnir sjóðanna fjárfesta og hvernig peningarnir þínir ávaxtast þá getur þú ekkert gert. Þú ert bara fastur í þessum sjóði. Samt er tekinn peningur af þér í hverjum einasta mánuði og samkvæmt nýjasta samkomulaginu er búið að hækka frádráttinn í 15,5 prósent. Mér finnst þetta bara stórt hagsmunamál.“

Það er vilji félagsskaparins um betri lífeyrissjóði að almenningur geti kynnt sér ávöxtun og starf hvers lífeyrissjóðs fyrir sig og tekið upplýsta ákvörðun um hvar sé gáfulegast að ávaxta fé sitt til framtíðar. Þannig sé hægt að skipta um lífeyrissjóð ef óánægju gætir með starfsemi hans og sjóðsfélagar taki þátt í að kjósa í stjórn á lýðræðislegan hátt. „Þetta er svo gríðarlega mikilvægt afl í íslensku þjóðfélagi sem er með í kringum 3.500 milljarða. Sjóðirnir eru einfaldlega að gera misjafnlega vel. Sumir eru með góða ávöxtun og aðrir ekki.“ 

Fréttin birtist fyrst í Fréttablaðinu.