Rætt um fjármál í íslenskri tónlist: „Ég sakna ekki geisladisksins“

Gerbreytt viðskiptamódel tónlistarmanna með dvínandi sölu geisladiska og mikilvægi þess að hlúa að umgjörð tónlistarheimsins á Íslandi var meðal þeirra mála sem rædd voru á sérstökum fundi VÍB og útvarpsþáttarins Harmageddon sem fram fór á Kex Hostel í dag. Í umræðunum tóku þátt fulltrúar tónlistarheimsins, hins opinbera og viðskiptalífsins.

Tekjur af tónleikahaldi

Bent var á það að með aukinni dreifingu tónlistar á netinu þurfi tónlistarmenn að treysta mun meir á að fá tekjur sínar frá tónleikahaldi. Stefán Hjörleifsson, meðlimur NýDanskra og stofnandi vefsíðunnar tonlist.is, ræddi áhrif  tónlistardreifingarsíðna á borð við Spotify og sagði viðskiptamódel tónlistarmanna hafa snúist við á undanförnum árum.

„Menn héldu einu sinni tónleika til þess að fá tekjur af plötusölu,“ sagði Stefán. „Við erum ekkert að gefa út plötu til að græða á henni, þetta er bara til að halda okkur ferskum. En þær litlu tekjur sem við fáum eru auðvitað af tónleikahaldi.”

María Rut Reynisdóttir, umboðsmaður Ásgeirs Trausta og fleiri tónlistarmanna, veitti viðstöddum innsýn í umgjörð stórra tónleikaferðalaga og sagði þau ekki mikla tekjulind vegna þess mikla kostnaðar sem í þau fer.

„Auðvitað er það þannig þegar fólk er komið á ákveðinn stað getur það selt fullt af miðum,“ sagði María. „En þetta er svo kostnaðarsamt. Og trikkið er að láta þetta ekki springa upp, passa að vera ekki að túra með of mikið af fólki. Það er fólk sem kemur að úr öllum áttum og það er svo mikill kostnaður. Við reynum bara að halda okkur yfir mínusnum.“



Minni tekjur, önnur tækifæri

Bent var á það á fundinum að sala geisladiska í Bandaríkjunum nemur nú um tólf prósentum af því sem hún var árið 1999 og hefur ekki verið minni frá árinu 1982. Tónlistarsíður á borð við Spotify rukka lágar greiðslur fyrir spilun hvers lags og borga svo til útgáfufyrirtækja. Smellur Ásgeirs Trausta, „Leyndarmál“ hefur í gegnum spilanir á Spotify skilað um 620 þúsund krónum til útgefanda  og segir María Rut þær tekjur sem berist á endanum til tónlistarmanna ekki nema „dropa í hafið.“

Einar Örn Benediktsson tónlistarmaður, sem fenginn var upp á svið úr áhorfendasal um miðjan fund, sagðist hinsvegar vera mjög hrifinn af síðum á borð við Spotify og nýjum tækifærum sem netvæðing tónlistar bjóði upp á.

„Ég sakna ekki geisladisksins,“ sagði Einar Örn. „Ég elska Spotify. Ég er með það í rassvasanum og ég get spilað fyrir ykkur Ghostdigital hvenær sem er. Ég fæ kannski bara 0,006 sent fyrir en fjandakornið, ég fæ það. Og ég fæ það oft,“ sagði fyrrverandi Sykurmolinn og uppskar hlátur viðstaddra.

Þá taldi Einar upp nokkra þá möguleika netsins sem tónlistarmenn geta nú nýtt sér til að afla tekna á annan hátt.

„Við getum dregið saman upplýsingar um hvar þú ert vinsæll,“ sagði Einar. „Ef þú spilar í Cleveland og ferð svo til Toledo en sérð að miðar seljast ekki þar, þá getur þú brugðist við. Þú setur bara mynd af þér á samskiptamiðla: Hello Toledo, I‘m coming, og tekur síðan peninginn frá Cleveland og eyðir honum í kynningu í öðrum borgum. Eyðir honum ekki í Toledo.“

Uppi á skrítnum tímum

Leiðir fyrir tónlistarmenn að afla tekna á tímum lítillar sölu tónlistar voru mikið til umræðu. Hvaðan koma tekjur tónlistarmanna í dag og hvert stefnir?

„Við erum náttúrulega uppi á mjög skrítnum tímum og það veit enginn hvað gerist,“ sagði María. „Maður hugsar stundum hvort maður sé ein af síðustu risaeðlunum en það hafa ábyggilega aðrir hugsað áður. Kannski gerist eitthvað kraftaverk og fólk fer að kaupa tónlist aftur. En annars er bara að horfa á aðra möguleika.”