Ne­ri Ůjˇrsß - ßhrif virkjana ß fiskistofna

Sko­un
kl 06:00, 29. mars 2012
H÷r­ur Arnarson
forstjˇri Landsvirkjunar
H÷r­ur Arnarson forstjˇri Landsvirkjunar
H÷r­ur Arnarson skrifar:

Nokkur umræða hefur farið fram að undanförnu um áhrif hugsanlegra virkjana í neðri hluta Þjórsár neðan Búrfells. Virkjanakostirnir sem um ræðir eru þrír: Hvammsvirkjun, Holtavirkjun og Urriðafossvirkjun. Áhrif þessara virkjana á lífríkið eru með mismunandi hætti og gefur það því ekki alls kostar rétta mynd að fjalla um þær þrjár í einu. Náttúruleg búsvæði laxa eru á áhrifasvæði Urriðafossvirkjunar, en ekki ofan við fyrirhugaða Hvammsvirkjun og Holtavirkjun, þótt þar hafi lax numið land í seinni tíð vegna tilkomu laxastiga.

Áhrif fyrirhugaðra framkvæmda á lífríki eru ávallt háð nokkurri óvissu. Óvissan minnkar þó með auknum rannsóknum. Rannsóknir á lífríki Þjórsár, og einkum fiskistofna þar, hafa átt sér stað allt frá árinu 1973. Í upphafi stóð Veiðimálastofnun fyrir rannsóknunum en í seinni tíð hafa þær verið unnar að mestu af Veiðimálastofnun fyrir Landsvirkjun.

Aðrir aðilar hafa ekki rannsakað fiskistofna Þjórsár með viðlíka hætti og hamlar það nokkuð fræðilegri og faglegri umræðu um þetta mál. Vissulega má draga lærdóm af rannsóknum, sem farið hafa fram annars staðar í heiminum, og við Íslendingar eigum að gera það að svo miklu leyti sem unnt er með tilliti til aðstæðna. Þegar Þjórsá er borin saman við ár á vesturströnd Norður-Ameríku þarf að hafa í huga að þar ytra er um að ræða Kyrrahafslaxa en ekki Atlantshafslax. Þá eru virkjanir í Columbia og Snake ánum margfalt fleiri en í Þjórsá og flestar voru þær byggðar á tímum þar sem þekking og áhersla á lífríki var minni en hún er í dag.

Annað sem nefna má er að stjórnun rennslis í mörgum virkjunum á vesturströnd Norður-Ameríku er töluvert frábrugðin því sem fyrirhugað er í Þjórsá. Í neðri hluta Þjórsár eru fyrirhuguð lón, ekki miðlunarlón heldur lítil inntakslón með stöðugu vatnsborði og því verður ávallt töluverður straumur í gegnum lónin. Rennslissveiflur í ánni verða ekki frábrugðnar núverandi sveiflum, og búast má við hefðbundnum vorflóðum líkt og í dag. Af þessum ástæðum er ástæðulaust að halda að lónin tefji eða hindri niðurgöngu seiða umtalsvert enda er viðstöðutími vatns ekki nema 11 til 14 klst. í hverju lóni.

Landsvirkjun mun standa fyrir mótvægisaðgerðum til þess að draga eins mikið og mögulegt er úr neikvæðum áhrifum virkjananna á laxastofninn, eins og áður hefur komið fram. Eru þær mótvægisaðgerðir byggðar á fenginni reynslu og rannsóknum. Þegar hefur fengist afar jákvæð reynsla af fiskistiganum við fossinn Búða, sem hefur gert laxi kleift að nema land á stöðum ofar í ánni sem áður voru honum ekki aðgengilegir. Tvöfaldaðist stærð laxgengra svæða með fiskistiganum. Þessi nýju svæði sem laxinn hefur numið á undanförnum árum eru lýsandi dæmi þess að mótvægisaðgerðir geta heppnast vel.

Fiskistiginn við Búða gerir laxi kleift að komast upp fyrir Holtavirkjun og einnig er fyrirhugað að gera fiskistiga framhjá Hvammsvirkjun og Urriðafossvirkjun. Þá verður ákveðin gerð fiskvænna hverfla sett í virkjanirnar. Seiðafleyta verður við Urriðafoss, en vakin skal sérstök athygli á því að það er eina fyrirhugaða virkjunin á náttúrulegu búsvæði laxa í Þjórsá.

Dregið verður úr netaveiði um 70 til 80% með samningum við landeigendur sem mun draga verulega úr veiðiálagi. Sú breyting hefur jákvæð áhrif á laxastofna og eykur möguleika til stangveiða.

Mótvægisaðgerðir Landsvirkjunar miða að því að áhrif fyrirhugaðra virkjana á laxastofn Þjórsár verði óveruleg. Eru mótvægisaðgerðirnar hannaðar út frá fenginni reynslu og niðurstöðum rannsókna.

Á undanförnum árum hefur farið fram umfangsmikið og vandað ferli innan rammaáætlunar þar sem virkjanakostir hafa verið metnir með tilliti til nýtingar og verndunarsjónarmiða. Eftir áralanga vinnu stórs hóps vísinda- og fagaðila með ítrekuðum opnum umsagnarferlum skilaði verkefnisstjórn skýrslu sinni á síðasta ári. Þar koma virkjanir í neðri hluta Þjórsár vel út og voru því haustið 2011 allar settar í nýtingarflokk í drögum að þingsályktunartillögu iðnaðarráðherra og umhverfisráðherra um flokkun virkjanakosta. Að mati Landsvirkjunar hafa ekki komið fram efnisleg rök til að breyta þeirri flokkun.

Allri málefnalegri umræðu um þetta mál er fagnað og hvetjum við alla hagsmunaaðila og áhugasama einstaklinga til að kynna sér málið og mynda sér sjálfstæða skoðun út frá þeim tillögum, upplýsingum og rannsóknum sem liggja fyrir og eru birtar á vefsíðu Landsvirkjunar, landsvirkjun.is.


Athugi­. Allar athugasemdir eru ß ßbyrg­ ■eirra er ■Šr rita. VÝsir hvetur lesendur til a­ halda sig vi­ mßlefnalega umrŠ­u. Einnig ßskilur VÝsir sÚr rÚtt til a­ fjarlŠgja Šrumei­andi e­a ˇsŠmilegar athugasemdir.

MEIRI SKOđUN ┴ V═SI

Sko­un 10. j˙l. 2014 07:00

Af hverju nßtt˙ruverndargjald Ý ReykjahlÝ­? Fyrri grein

Fj÷ldi erlendra fer­amanna Ý Mřvatnssveit hefur nŠr sexfaldast ß sÝ­asta ßratug. ┴Štla­ er a­ um 400.000 erlendir fer­amenn heimsŠki sveitina Ý ßr. Meira
Sko­un 10. j˙l. 2014 07:00

Hei­ur ■eim sem hei­ur ber?

Alltaf er ■a­ gott ■egar fˇlk er hei­ra­ a­ ver­leikum fyrir vel unnin st÷rf og afrek ß lÝfslei­inni. Snemma Ý maÝ var frß ■vÝ greint Ý Morgunbla­inu (02.05. Meira
Sko­un 10. j˙l. 2014 07:00

Frjßls ˙r h÷ftum

Einstaklingsfrelsi og atvinnufrelsi me­ hagsmuni allra stÚtta fyrir augum eru ■eir hornsteinar sem farsŠlt er a­ byggja ÷flugt samfÚlag ß. Auki­ frelsi Ý vi­skiptum bŠtir ekki a­eins m÷guleika atvinnu... Meira
Sko­un 10. j˙l. 2014 07:00

Tryggjum mannvir­ingu alls launafˇlks

Ůa­ lřsir best hinum innri manni hvernig vi­ komum fram vi­ ■ß sem eru varnarlausir og ß okkur treysta, rÝk ■jˇ­ sem ═slendingar ß a­ sjß sˇma sinn Ý a­ tryggja ÷llum lßgmarksframfŠrslu Meira
Sko­un 10. j˙l. 2014 07:00

Eru h÷ft hagstjˇrnartŠki e­a ney­arrß­st÷fun?

UmrŠ­a hefur a­ undanf÷rnu spunnist um ■ß ßkv÷r­un Se­labankans a­ breyta reglum um gjaldeyrismßl til a­ banna samninga sem erlend tryggingafÚl÷g hafa bo­i­ og fela Ý sÚr bŠ­i tryggingar og sparna­ Ý ... Meira
Sko­un 10. j˙l. 2014 07:00

250 milljar­a krˇna ˙tgj÷ld ßn efnislegrar umrŠ­u

Skřr langtÝmastefna Ý efnahagsmßlum og kerfisbreytingar sem sty­ja vi­ ■ß stefnu er ßrangursrÝkasta lei­in til bŠttra lÝfskjara. ═ kosningum vir­ist uppskriftin a­ ßrangri hins vegar frekar liggja Ý l... Meira
Sko­un 10. j˙l. 2014 07:00

Um tÝ­indi Ý stjˇrnmßlum

Ůa­ hefur ekki veri­ alveg tÝ­indalaust af stjˇrnmßlum undanfarna daga. TÝ­indin eru sannast a­ segja oft ■eirrar tegundar a­ ekki er alveg augljˇst hvort kona eigi a­ tr˙a sÝnum eigin eyrum. Meira
Sko­un 10. j˙l. 2014 07:00

FrÝ fram undan – komum heil heim

Sumarleyfin eru fram undan, sumarb˙sta­ahverfin eru v÷knu­ og umfer­in ß ■jˇ­vegunum eykst. Sumir velja a­ ey­a frÝinu Ý rˇlegheitum, a­rir ■jˇta upp ß fj÷ll e­a leita ß vit annarra Švintřra. Meira
Sko­un 10. j˙l. 2014 07:00

Ůyngri refsingar fyrir kynfer­isbrot

Dˇmur HŠstarÚttar frß 12. j˙nÝ yfir 34 ßra karlmanni hefur vaki­ athygli ■ar sem fßgŠtt er a­ ma­ur sÚ dŠmdur Ý 10 ßra fangelsi fyrir a­ brjˇta gegn barni. Ůa­ hefur gerst tvisvar sinnum ß­ur, ßri­ 19... Meira
Sko­un 10. j˙l. 2014 07:00

Fiskistofumßli­ – mist÷k e­a lei­rÚtting?

Fiskistofumßli­ og řmislegt sem hefur veri­ fleygt fram Ý ■vÝ samhengi hefur vaki­ athygli mÝna. ═ ßratugi hefur heyrst af ■vÝ a­ stefna allra stjˇrnmßlaflokka hafi Ý or­i veri­ ß ■ß lund a­ gŠta beri... Meira
Sko­un 09. j˙l. 2014 07:00

RŠningjar leika lausum hala Ý sveitum landsins

Umhverfisstofnun (UST) hefur gefi­ ˙t yfirlřsingu ■ess efnis a­ gjaldtaka vi­ Keri­ sÚ ˇl÷gmŠt. S˙ ˇl÷glega mi­asala hefur n˙ sta­i­ yfir Ý eitt ßr, en mun vonandi ver­a st÷­vu­ fljˇtlega ■ar sem UST ... Meira
Sko­un 09. j˙l. 2014 07:00

Allt Ý grÝni: Se­labankastjˇri eins og allt hitt

N˙ liggur fyrir hva­a ßherslur gilda vi­ val ß nŠsta se­labankastjˇra. Valnefnd hefur veri­ tilnefnd og sett til verka. Hinga­ til hafa sjßlfsagt margir sta­i­ Ý ■eirri tr˙ a­ se­labankastjˇri vŠri fy... Meira
Sko­un 09. j˙l. 2014 07:00

Endurhugsun ß menntakerfinu

N˙na hef Úg nřlega teki­ a­ mÚr hlutverk sem ßheyrnarfulltr˙i PÝrata Ý skˇla- og frÝstundarß­i hjß ReykjavÝkurborg. Ůa­ hefur veri­ m÷rgum nokku­ ljˇst a­ miki­ ■arf a­ laga Ý menntakerfi ═slands. Meira
Sko­un 08. j˙l. 2014 06:00

┌tlent beikon sem engan drepur

FrÚttabla­i­ birti Ý gŠr enn eina sta­festingu ■ess a­ innflutningur ß kj÷ti er or­inn umtalsver­ur vegna ■ess a­ innlendir framlei­endur anna ekki eftirspurn. Stˇr hluti beikons Ý verzlunum er unninn... Meira
Sko­un 08. j˙l. 2014 14:14

MikilvŠgt er a­ ■akka fyrir vel unnin verk

Íryrkjabandalag ═slands kom ß laggirnar Hvatningarver­launum ÍB═, ßri­ 2007. Markmi­ ver­launanna er a­ skapa jßkvŠ­a Ýmynd fyrir fatla­ fˇlk og vekja athygli ß ■eim sem ■ykja hafa skara­ fram ˙r Meira
Sko­un 08. j˙l. 2014 07:30

Knattspyrna og kristindˇmur

Sjˇnvarpsnotendur ß ═slandi hafa a­ undanf÷rnu noti­ ■ess a­ fylgjast me­ ˙tsendingum frß HM Ý knattspyrnu, sem fram fer Ý BrazilÝu um ■essar mundir. Ůetta er okkur flestum mikil skemmtun, en einnig f... Meira
Sko­un 08. j˙l. 2014 07:00

Akureyri er gˇ­ur valkostur

┴kv÷r­un stjˇrnvalda um a­ sta­setja h÷fu­st÷­var Fiskistofu ß Akureyri er fagna­arefni. Me­ henni er Akureyri vi­urkennd sem mikilvŠgur valkostur vi­ h÷fu­borgarsvŠ­i­ fyrir sta­setningu ß stjˇrnsřsl... Meira
Sko­un 08. j˙l. 2014 07:00

Ů˙saldarmarkmi­ Sameinu­u ■jˇ­anna – mikilvŠgur ßrangur hefur nß­st

Ůann 7. j˙lÝ sÝ­astli­inn kom ˙t ßrleg skřrsla Sameinu­u ■jˇ­anna um st÷­u Ů˙saldarmarkmi­anna, sem sam■ykkt voru ß svok÷llu­um Ů˙saldarfundi ßri­ 2000. Markmi­in eru ßtta talsins me­ mŠlanlegum og tÝ... Meira
Sko­un 08. j˙l. 2014 07:00

Fjßrmagnsh÷ftin – vernd e­a vß?

Afnßm fjßrmagnshafta er mikilvŠgasta verkefni­ sem Ýslensk stjˇrnv÷ld standa frammi fyrir Ý dag. Verkefni­ er ekki einfalt og afnßmi hafta mun ˇhjßkvŠmilega fylgja ˇvissa, sÚr Ý lagi hva­ var­ar ■rˇun... Meira
Sko­un 08. j˙l. 2014 07:00

L˙pÝnan – řmist elsku­ e­a h÷tu­?

Ůessa dagana litast hluti ═slands af fallega blßum lit l˙pÝnunnar. Fˇlk fer mikinn og řmist lřsir vel■ˇknun e­a van■ˇknun sinni ß ■essari ÷flugu pl÷ntu. Ůa­ skiptir sÚr Ý hˇpa eftir ■vÝ hvort ■a­ er "... Meira
Sko­un 07. j˙l. 2014 10:38

RÚttlŠti fŠst ekki me­ hˇprefsingu og mannrÚttindabrotum

FÚlagi­ ═sland-PalestÝna hefur sent frß sÚr eftirfarandi ßlyktun. Meira
Sko­un 07. j˙l. 2014 08:57

Hjßlp

Grafalvarlegt ßstand rÝkir n˙ Ý yngsta rÝki heims, Su­ur-S˙dan. ┴t÷k hafa hraki­ fleiri en 1,5 milljˇnir manna ß flˇtta ■ar sem sj˙kdˇmar, hungur, ˇtti og ˇvissa ver­a veruleiki ■eirra. Af ■essum fj÷l... Meira
Sko­un 05. j˙l. 2014 07:00

Matur og merkingar

FrÚttabla­i­ hefur a­ undanf÷rnu fjalla­ um merkingar ß matvŠlum, sem gefa til kynna a­ ■au sÚu framleidd me­ vistvŠnum hŠtti. SlÝkar merkingar eru mikilvŠg lei­s÷gn fyrir neytendur, sem vilja me­ val... Meira
Sko­un 05. j˙l. 2014 07:00

Ůjˇ­leg EvrˇpuumrŠ­a

Stjˇrnarskrß ═slands og Evrˇpumßlin eru nßtengd umrŠ­uefni. ┴ ■jˇ­hßtÝ­ardaginn kalla­i menntamßlarß­herra, Illugi Gunnarsson, eftir upplřstri samrŠ­u um Evrˇpumßl. Meira
Sko­un 05. j˙l. 2014 07:00

RÚtt skal vera rÚtt

═ grein sem Úg fÚkk birta Ý FrÚttabla­inu fimmtudaginn 3. j˙lÝ tˇk Úg ■annig til or­a, a­ forsŠtisrß­herra ■Šgi bygg­astyrk frß Al■ingi fyrir a­ hafa skrß­ l÷gheimili sitt a­ Hrafnabj÷rgum III Ý n˙ver... Meira
 

MEST LESIđ

  • Nřjast ß VÝsi
  • Mest Lesi­
  • FrÚttir
  • SKODUN
  • Vi­skipti
  • LÝfi­
ForsÝ­a / Sko­anir / Sko­un / Ne­ri Ůjˇrsß - ßhrif virkjana ß fiskistofna
Fara efst