FIMMTUDAGUR 24. APRÍL NÝJAST 22:45

Wilson skilur viđ eiginkonu sína

SPORT

Neđri Ţjórsá - áhrif virkjana á fiskistofna

Skođun
kl 06:00, 29. mars 2012
Hörđur Arnarson
forstjóri Landsvirkjunar
Hörđur Arnarson forstjóri Landsvirkjunar
Hörđur Arnarson skrifar:

Nokkur umræða hefur farið fram að undanförnu um áhrif hugsanlegra virkjana í neðri hluta Þjórsár neðan Búrfells. Virkjanakostirnir sem um ræðir eru þrír: Hvammsvirkjun, Holtavirkjun og Urriðafossvirkjun. Áhrif þessara virkjana á lífríkið eru með mismunandi hætti og gefur það því ekki alls kostar rétta mynd að fjalla um þær þrjár í einu. Náttúruleg búsvæði laxa eru á áhrifasvæði Urriðafossvirkjunar, en ekki ofan við fyrirhugaða Hvammsvirkjun og Holtavirkjun, þótt þar hafi lax numið land í seinni tíð vegna tilkomu laxastiga.

Áhrif fyrirhugaðra framkvæmda á lífríki eru ávallt háð nokkurri óvissu. Óvissan minnkar þó með auknum rannsóknum. Rannsóknir á lífríki Þjórsár, og einkum fiskistofna þar, hafa átt sér stað allt frá árinu 1973. Í upphafi stóð Veiðimálastofnun fyrir rannsóknunum en í seinni tíð hafa þær verið unnar að mestu af Veiðimálastofnun fyrir Landsvirkjun.

Aðrir aðilar hafa ekki rannsakað fiskistofna Þjórsár með viðlíka hætti og hamlar það nokkuð fræðilegri og faglegri umræðu um þetta mál. Vissulega má draga lærdóm af rannsóknum, sem farið hafa fram annars staðar í heiminum, og við Íslendingar eigum að gera það að svo miklu leyti sem unnt er með tilliti til aðstæðna. Þegar Þjórsá er borin saman við ár á vesturströnd Norður-Ameríku þarf að hafa í huga að þar ytra er um að ræða Kyrrahafslaxa en ekki Atlantshafslax. Þá eru virkjanir í Columbia og Snake ánum margfalt fleiri en í Þjórsá og flestar voru þær byggðar á tímum þar sem þekking og áhersla á lífríki var minni en hún er í dag.

Annað sem nefna má er að stjórnun rennslis í mörgum virkjunum á vesturströnd Norður-Ameríku er töluvert frábrugðin því sem fyrirhugað er í Þjórsá. Í neðri hluta Þjórsár eru fyrirhuguð lón, ekki miðlunarlón heldur lítil inntakslón með stöðugu vatnsborði og því verður ávallt töluverður straumur í gegnum lónin. Rennslissveiflur í ánni verða ekki frábrugðnar núverandi sveiflum, og búast má við hefðbundnum vorflóðum líkt og í dag. Af þessum ástæðum er ástæðulaust að halda að lónin tefji eða hindri niðurgöngu seiða umtalsvert enda er viðstöðutími vatns ekki nema 11 til 14 klst. í hverju lóni.

Landsvirkjun mun standa fyrir mótvægisaðgerðum til þess að draga eins mikið og mögulegt er úr neikvæðum áhrifum virkjananna á laxastofninn, eins og áður hefur komið fram. Eru þær mótvægisaðgerðir byggðar á fenginni reynslu og rannsóknum. Þegar hefur fengist afar jákvæð reynsla af fiskistiganum við fossinn Búða, sem hefur gert laxi kleift að nema land á stöðum ofar í ánni sem áður voru honum ekki aðgengilegir. Tvöfaldaðist stærð laxgengra svæða með fiskistiganum. Þessi nýju svæði sem laxinn hefur numið á undanförnum árum eru lýsandi dæmi þess að mótvægisaðgerðir geta heppnast vel.

Fiskistiginn við Búða gerir laxi kleift að komast upp fyrir Holtavirkjun og einnig er fyrirhugað að gera fiskistiga framhjá Hvammsvirkjun og Urriðafossvirkjun. Þá verður ákveðin gerð fiskvænna hverfla sett í virkjanirnar. Seiðafleyta verður við Urriðafoss, en vakin skal sérstök athygli á því að það er eina fyrirhugaða virkjunin á náttúrulegu búsvæði laxa í Þjórsá.

Dregið verður úr netaveiði um 70 til 80% með samningum við landeigendur sem mun draga verulega úr veiðiálagi. Sú breyting hefur jákvæð áhrif á laxastofna og eykur möguleika til stangveiða.

Mótvægisaðgerðir Landsvirkjunar miða að því að áhrif fyrirhugaðra virkjana á laxastofn Þjórsár verði óveruleg. Eru mótvægisaðgerðirnar hannaðar út frá fenginni reynslu og niðurstöðum rannsókna.

Á undanförnum árum hefur farið fram umfangsmikið og vandað ferli innan rammaáætlunar þar sem virkjanakostir hafa verið metnir með tilliti til nýtingar og verndunarsjónarmiða. Eftir áralanga vinnu stórs hóps vísinda- og fagaðila með ítrekuðum opnum umsagnarferlum skilaði verkefnisstjórn skýrslu sinni á síðasta ári. Þar koma virkjanir í neðri hluta Þjórsár vel út og voru því haustið 2011 allar settar í nýtingarflokk í drögum að þingsályktunartillögu iðnaðarráðherra og umhverfisráðherra um flokkun virkjanakosta. Að mati Landsvirkjunar hafa ekki komið fram efnisleg rök til að breyta þeirri flokkun.

Allri málefnalegri umræðu um þetta mál er fagnað og hvetjum við alla hagsmunaaðila og áhugasama einstaklinga til að kynna sér málið og mynda sér sjálfstæða skoðun út frá þeim tillögum, upplýsingum og rannsóknum sem liggja fyrir og eru birtar á vefsíðu Landsvirkjunar, landsvirkjun.is.


Athugiđ. Allar athugasemdir eru á ábyrgđ ţeirra er ţćr rita. Vísir hvetur lesendur til ađ halda sig viđ málefnalega umrćđu. Einnig áskilur Vísir sér rétt til ađ fjarlćgja ćrumeiđandi eđa ósćmilegar athugasemdir.

MEIRI SKOĐUN Á VÍSI

Skođun 24. apr. 2014 07:00

Lýsing á Lýsingu

Ţór Jónsson, upplýsingafulltrúi Lýsingar, ritar sérkennilega grein í Fréttablađiđ ţann 15. apríl sl. ţar sem hann fjallar um blađagrein sem ég ritađi í sama blađ ţann 4. sama mánađar. Meira
Skođun 24. apr. 2014 07:00

Sjálftöku landeigenda verđur ađ stöđva

Ţađ var fróđlegt ađ hlusta á Óskar Magnússon í útvarpinu um daginn, ţar sem hann reynir ađ réttlćta sína ólögmćtu gjaldtöku viđ Keriđ fyrir Ögmundi Jónassyni. Ţar vísar Óskar í 28. grein laga um skipa... Meira
Skođun 24. apr. 2014 07:00

Leikskólakennaranám – Öruggt framtíđarstarf

Leikskólastigiđ er fyrsta skólastigiđ í skólakerfinu. Ţar fer fram nám sem m.a. leggur grunn ađ námi á öđrum skólastigum. Auknar kröfur eru nú gerđar til leikskólakennara og fer kennslan fram viđ Meira
Skođun 24. apr. 2014 07:00

Gleđilegt sumar

Í dag fögnum viđ fyrsta degi sumars. Ţótt íslenska veđriđ gefi ekki alltaf til kynna upphaf ţess tíma látum viđ Íslendingar ţađ lítiđ á okkur fá og fögnum sumarkomu, hvort sem ţađ blćs, rignir eđa snj... Meira
Skođun 23. apr. 2014 06:30

Skýrir kostir

Stundum er sagt ađ kosningar til sveitarstjórna snúist fremur um fólk en pólitík; viđfangsefni sveitarstjórnanna séu ađallega praktísks eđlis og lítill hugmyndafrćđilegur ágreiningur um ţau milli flok... Meira
Skođun 23. apr. 2014 13:18

Mikilvćgi tómstunda

Skipulagt tómstundastarf er ađ mínu mati ein af bestu forvörnum sem völ er á og hvet ég alla foreldra ađ íhuga mikilvćgi ţess ţegar kemur ađ velferđ barna og unglinga. Meira
Skođun 23. apr. 2014 12:58

Bílaeign landsmanna

Sennilega er bćđi bílaeign landsmanna og međalaldur fólksbílaflotans ofmetinn. Meira
Skođun 23. apr. 2014 11:00

Afnám skuldafangelsis

Í árslok 2010 setti Alţingi lög sem styttu fyrningarfrest krafna í kjölfar gjaldţrotaskipta í tvö ár og ađ krafan yrđi ađ jafnađi ekki endurvakin eftir ţađ. Áđur endurnýjađist fyrningarfrestur kröfunn... Meira
Skođun 23. apr. 2014 07:00

Allt í plasti

Hver íbúi í Evrópusambandinu notar ađ međaltali 198 plastpoka árlega (m.v. 2010). Ţađ eru nćr 100 milljarđar samtals, ţar af fara 8 milljarđar út í umhverfiđ. Meira
Skođun 23. apr. 2014 07:00

Vegna ţingsályktunartillögu um mćnuskađa

Nú bíđur afgreiđslu Alţingis ţingsályktunartillaga um ađgerđir í ţágu lćkninga á mćnuskađa. Tillagan var borin fram af Guđlaugi Ţór Ţórđarsyni alţingismanni og var studd af tuttugu öđrum ţingmönnum. Í... Meira
Skođun 23. apr. 2014 07:00

Ţróunin verđur ekki umflúin

Ţađ blasti heldur undarlegur pistill viđ mér í leiđara Fréttablađsins 16. apríl sl., skrifađur af Ólafi Ţ. Stephensen. Leiđarinn er sérkennileg blanda af rökleysum og rangfćrslum til stuđnings yfirlýs... Meira
Skođun 23. apr. 2014 07:00

Hugsa fyrst, skemma svo?

Nú stendur til ađ leggja sćstreng ţvert gegnum hrygningarstöđvar helstu nytjafiska okkar Íslendinga. Línan mun hafa afgerandi áhrif á umhverfiđ ţá áratugi sem hún er á botninum. Segulsviđ raflínunnar ... Meira
Skođun 23. apr. 2014 07:00

Nokkurra orđa breyting varđ ađ stórum mistökum

Ţann 10. apríl síđastliđinn tóku upplýsingalög aftur gildi hér á landi ţegar rannsóknarnefnd um fall sparisjóđanna lauk störfum. Nćst ţegar Alţingi gefur út ţingsályktun um ađ setja á fót rannsóknarne... Meira
Skođun 23. apr. 2014 07:00

Hagur barns er hagur samfélagsins

Nemendur í Grunnskóla Grindavíkur sem rufu ţögnina og sögđu frá einelti kennara ţurfa nú ađ sćta ofsóknum frá bćjarbúum. Meira
Skođun 22. apr. 2014 12:15

Opiđ bréf til afskiptalausra feđra

Kćru afskiptalausu feđur, verandi eđa verđandi. Ţetta bréf er til ykkar. Frá móđur sem í ţrjú ár hefur reynt ađ setja sig í ykkar spor. Meira
Skođun 22. apr. 2014 12:07

Nokkur orđ um Passíusálmana

Í ár eru 400 ár liđin frá fćđingu sr. Hallgríms Péturssonar og mjög ánćgjulegt ađ fylgjast međ ţví hvađ margir finna sig knúna til ađ minnast ţess međ viđeigandi hćtti. Meira
Skođun 22. apr. 2014 12:02

Fylkjaskiptur veruleiki?

Af hverju tökum viđ kjósendur ţátt í fylkjaskiptu stríđi stjórnmálanna í stađ ţess ađ krefjast ţess ađ fá ađ kjósa fólk sem viđ treystum til áhrifa? Meira
Skođun 22. apr. 2014 11:57

Hvort er meira virđi aurarnir ţínir eđa barniđ ţitt?

"Kennarar vinna frábćrt starf á öllum skólastigum um allt land. Ég fyllist stolti ţegar ég fer inn í skóla í heimsóknir og skođa verkefni nemendanna.“ Meira
Skođun 22. apr. 2014 11:49

Betri ţjónusta í dásamlegri Reykjavik

Til ţess ađ tryggja hér í borginni hvađ fjölbreyttast og lifandi mannlíf ţarf ađ tryggja hér ađ sú ţjónusta sem borgin veiti verđi hvađ notendavćnust. Meira
Skođun 22. apr. 2014 11:42

Ár Tussunnar

Ef nýja skilgreiningin á "hálfvita“ og "tussu“ sé "sá sem opnar munninn ţegar brotiđ er á öđrum,“ vona ég innilega ađ áriđ 2014 sé ár tussunnar. Meira
Skođun 22. apr. 2014 07:00

Ţriđjungur frestar lćknisheimsóknum – 1. maí 2014

Verkalýđshreyfingin vill samfélag jafnréttis og jafnra tćkifćra. Viđ viljum samfélag ţar sem öryggisnet velferđarkerfisins grípur okkur ţegar áföll verđa.... Meira
Skođun 22. apr. 2014 07:00

Ađ sigra tindinn

Á föstudaginn langa féll snjóflóđ í vesturhlíđum Everest međ ţeim afleiđingum ađ sextán fjallaleiđsögumenn, allt sjerpar, létust. Meira
Skođun 22. apr. 2014 07:00

Borgardagur jarđar

Haldiđ hefur veriđ upp á Dag Jarđar síđan 1970 ţegar vitund almennings um mikilvćgi umhverfismála var ađ vakna. Jarđardeginum, 22. apríl, er ćtlađ ađ efla ţessa vitund.... Meira
Skođun 22. apr. 2014 07:00

Mállausi sjúklingurinn

Sem lćknir verđur mađur öllu jöfnu ađ reiđa sig á ţađ ađ sjúklingurinn segi manni hvađ ţađ er sem hrjáir hann, hvar honum er illt og hvers kyns einkennin eru.... Meira
Skođun 19. apr. 2014 07:00

Tvćr milljón áminningar um upprisu

Áćtlađ er ađ Íslendingar borđi um tvćr milljónir páskaeggja núna um hátíđina. Ţađ eru hátt í sex egg á mann; sum eru ţegar horfin ofan í okkur en ţeirra veglegustu verđur margra leitađ í fyrramáliđ, ţ... Meira

MEST LESIĐ

  • Nýjast á Vísi
  • Mest Lesiđ
  • Fréttir
  • SKODUN
  • Viđskipti
  • Lífiđ
Forsíđa / Skođanir / Skođun / Neđri Ţjórsá - áhrif virkjana á fiskistofna
Fara efst