ŢRIĐJUDAGUR 2. SEPTEMBER NÝJAST 00:39

Radamel Falcao orđinn leikmađur Manchester United

SPORT

Neđri Ţjórsá - áhrif virkjana á fiskistofna

Skođun
kl 06:00, 29. mars 2012
Hörđur Arnarson
forstjóri Landsvirkjunar
Hörđur Arnarson forstjóri Landsvirkjunar
Hörđur Arnarson skrifar:

Nokkur umræða hefur farið fram að undanförnu um áhrif hugsanlegra virkjana í neðri hluta Þjórsár neðan Búrfells. Virkjanakostirnir sem um ræðir eru þrír: Hvammsvirkjun, Holtavirkjun og Urriðafossvirkjun. Áhrif þessara virkjana á lífríkið eru með mismunandi hætti og gefur það því ekki alls kostar rétta mynd að fjalla um þær þrjár í einu. Náttúruleg búsvæði laxa eru á áhrifasvæði Urriðafossvirkjunar, en ekki ofan við fyrirhugaða Hvammsvirkjun og Holtavirkjun, þótt þar hafi lax numið land í seinni tíð vegna tilkomu laxastiga.

Áhrif fyrirhugaðra framkvæmda á lífríki eru ávallt háð nokkurri óvissu. Óvissan minnkar þó með auknum rannsóknum. Rannsóknir á lífríki Þjórsár, og einkum fiskistofna þar, hafa átt sér stað allt frá árinu 1973. Í upphafi stóð Veiðimálastofnun fyrir rannsóknunum en í seinni tíð hafa þær verið unnar að mestu af Veiðimálastofnun fyrir Landsvirkjun.

Aðrir aðilar hafa ekki rannsakað fiskistofna Þjórsár með viðlíka hætti og hamlar það nokkuð fræðilegri og faglegri umræðu um þetta mál. Vissulega má draga lærdóm af rannsóknum, sem farið hafa fram annars staðar í heiminum, og við Íslendingar eigum að gera það að svo miklu leyti sem unnt er með tilliti til aðstæðna. Þegar Þjórsá er borin saman við ár á vesturströnd Norður-Ameríku þarf að hafa í huga að þar ytra er um að ræða Kyrrahafslaxa en ekki Atlantshafslax. Þá eru virkjanir í Columbia og Snake ánum margfalt fleiri en í Þjórsá og flestar voru þær byggðar á tímum þar sem þekking og áhersla á lífríki var minni en hún er í dag.

Annað sem nefna má er að stjórnun rennslis í mörgum virkjunum á vesturströnd Norður-Ameríku er töluvert frábrugðin því sem fyrirhugað er í Þjórsá. Í neðri hluta Þjórsár eru fyrirhuguð lón, ekki miðlunarlón heldur lítil inntakslón með stöðugu vatnsborði og því verður ávallt töluverður straumur í gegnum lónin. Rennslissveiflur í ánni verða ekki frábrugðnar núverandi sveiflum, og búast má við hefðbundnum vorflóðum líkt og í dag. Af þessum ástæðum er ástæðulaust að halda að lónin tefji eða hindri niðurgöngu seiða umtalsvert enda er viðstöðutími vatns ekki nema 11 til 14 klst. í hverju lóni.

Landsvirkjun mun standa fyrir mótvægisaðgerðum til þess að draga eins mikið og mögulegt er úr neikvæðum áhrifum virkjananna á laxastofninn, eins og áður hefur komið fram. Eru þær mótvægisaðgerðir byggðar á fenginni reynslu og rannsóknum. Þegar hefur fengist afar jákvæð reynsla af fiskistiganum við fossinn Búða, sem hefur gert laxi kleift að nema land á stöðum ofar í ánni sem áður voru honum ekki aðgengilegir. Tvöfaldaðist stærð laxgengra svæða með fiskistiganum. Þessi nýju svæði sem laxinn hefur numið á undanförnum árum eru lýsandi dæmi þess að mótvægisaðgerðir geta heppnast vel.

Fiskistiginn við Búða gerir laxi kleift að komast upp fyrir Holtavirkjun og einnig er fyrirhugað að gera fiskistiga framhjá Hvammsvirkjun og Urriðafossvirkjun. Þá verður ákveðin gerð fiskvænna hverfla sett í virkjanirnar. Seiðafleyta verður við Urriðafoss, en vakin skal sérstök athygli á því að það er eina fyrirhugaða virkjunin á náttúrulegu búsvæði laxa í Þjórsá.

Dregið verður úr netaveiði um 70 til 80% með samningum við landeigendur sem mun draga verulega úr veiðiálagi. Sú breyting hefur jákvæð áhrif á laxastofna og eykur möguleika til stangveiða.

Mótvægisaðgerðir Landsvirkjunar miða að því að áhrif fyrirhugaðra virkjana á laxastofn Þjórsár verði óveruleg. Eru mótvægisaðgerðirnar hannaðar út frá fenginni reynslu og niðurstöðum rannsókna.

Á undanförnum árum hefur farið fram umfangsmikið og vandað ferli innan rammaáætlunar þar sem virkjanakostir hafa verið metnir með tilliti til nýtingar og verndunarsjónarmiða. Eftir áralanga vinnu stórs hóps vísinda- og fagaðila með ítrekuðum opnum umsagnarferlum skilaði verkefnisstjórn skýrslu sinni á síðasta ári. Þar koma virkjanir í neðri hluta Þjórsár vel út og voru því haustið 2011 allar settar í nýtingarflokk í drögum að þingsályktunartillögu iðnaðarráðherra og umhverfisráðherra um flokkun virkjanakosta. Að mati Landsvirkjunar hafa ekki komið fram efnisleg rök til að breyta þeirri flokkun.

Allri málefnalegri umræðu um þetta mál er fagnað og hvetjum við alla hagsmunaaðila og áhugasama einstaklinga til að kynna sér málið og mynda sér sjálfstæða skoðun út frá þeim tillögum, upplýsingum og rannsóknum sem liggja fyrir og eru birtar á vefsíðu Landsvirkjunar, landsvirkjun.is.


Deila
Athugiđ. Allar athugasemdir eru á ábyrgđ ţeirra er ţćr rita. Vísir hvetur lesendur til ađ halda sig viđ málefnalega umrćđu. Einnig áskilur Vísir sér rétt til ađ fjarlćgja ćrumeiđandi eđa ósćmilegar athugasemdir.

MEIRI SKOĐUN Á VÍSI

Skođun 01. sep. 2014 10:44

Heldur EES-samningurinn velli?

Íslenskir stjórnmálamenn keppast viđ ađ hćla EES-samningnum, ţ.e. samningnum um Evrópska efnahagssvćđiđ. Meira ađ segja ţeir stjórnmálamenn, sem eru andvígir ađild Íslands ađ ESB, segja ađ EES dugi ok... Meira
Skođun 01. sep. 2014 10:44

Kaldar kveđjur til opinberra starfsmanna

Neikvćđ viđhorf í garđ starfsmanna hins opinbera ađ undanförnu vekja óneitanlega nokkrar vangaveltur um í hvađa átt samfélag okkar stefnir. Fram til ţessa hefur almenn samstađa ríkt um hvert grunnhlut... Meira
Skođun 01. sep. 2014 10:44

Hafa stjórnvöld áhuga á ađ sinna lýđheilsu?

Međ myndun ríkisstjórnar Framsóknarflokks og Sjálfstćđisflokks hefst ný sókn í ţágu lands og ţjóđar. Ţannig hljóđar stefnuyfirlýsing ríkisstjórnarinnar frá vormánuđum 2013. Einnig segir ţar ađ stefnt ... Meira
Skođun 29. ágú. 2014 15:48

Lćgri laun fyrir meiri ábyrgđ!

Stađa mín í dag er sú ađ ég hef ekki hlotiđ hćrri laun fyrir meiri ábyrgđ. Meira
Skođun 29. ágú. 2014 12:23

Ađ gera leikskólakennslu ađ ćvistarfi – samningslaus í 7 mánuđi

Sem ungur nemi í menntaskóla međ alla möguleika opna valdi ég mér ţađ ađ fara í leikskólakennaranám. Ţar lá áhuginn og mínar sterku hliđar. Meira
Skođun 29. ágú. 2014 07:00

Af verđbólgu og verđbólguvćntingum

Undanfariđ hefur fariđ nokkuđ fyrir umrćđu um verđbólgu og vćntingum um hana nćstu misserin. Ţađ er ekki ađ ófyrirsynju ţví verđbólga hefur veriđ ein höfuđmeinsemd í íslensku ţjóđlífi um langa hríđ. Meira
Skođun 29. ágú. 2014 07:00

Hundalíf á Íslandi

Ég á erindi til Akureyrar í haust og ţarf ađ gista ţar í nokkrar nćtur. Ég hringdi í ferđaskrifstofu og bađ um upplýsingar um gistingu ţar sem ég gćti haft hundinn minn međ mér. Fyrst var andartaks ţö... Meira
Skođun 29. ágú. 2014 07:00

Opiđ bréf til útvarpsstjóra RÚV um mannréttindabrot

Kćri Magnús. Mig langađi ađ spyrja ţig hvort ţú teljir RÚV uppfylla lagalegar skyldur sínar gagnvart öllum landsmönnum? Mín skođun er sú ađ svo sé ekki. Meira
Skođun 28. ágú. 2014 11:24

Hjólađ í vasa skattgreiđenda

Borgarráđ samţykkti á fundi sínum fimmtudaginn 14. ágúst sl. ađ skipađur yrđi starfshópur sem á ađ skođa möguleikann á ţví ađ koma á laggirnar hjólaleigukerfi í Reykjavík, eftir atvikum á höfuđborgars... Meira
Skođun 28. ágú. 2014 11:15

Örugg neytendavara á markađi

Daglega notum viđ eđa komumst í snertingu viđ alls kyns neytendavöru sem viđ göngum út frá ađ sé eins örugg og mögulegt er ađ ćtlast til á sanngjarnan hátt. Í lögum um öryggi vöru og opinbera markađsg... Meira
Skođun 28. ágú. 2014 10:35

Hvađ er máliđ? Hvađ eru sveitarstjórnarmenn ađ hugsa?

Ef ég vćri óbreyttur leikskólakennari inni á deild fengi ég 430.830 kr. og ef ég tćki ađ mér deildarstjórn fćru launin mín upp í 454.530 kr. Meira
Skođun 28. ágú. 2014 07:00

Ţriđjungur ţjóđarinnar í strćtó

Aldrei hafa fleiri tekiđ sér far međ vögnum Strćtó bs. en á nýafstađinni menningarnótt. Um 100 ţúsund gestir komu í strćtó einhvern tíma yfir daginn, en akstur stóđ til eitt eftir miđnćtti. Meira
Skođun 28. ágú. 2014 07:00

Orđ kvöldsins

Viđ erum ekki kirkjurćkin og ekki alin upp viđ ađ fara í guđshús nema á stórum stundum. Einmitt ţess vegna verđur ţess gullmola, sem Rás 1 hefur flutt á kvöldin í áratugi, sárt saknađ á mínu heimili. Meira
Skođun 28. ágú. 2014 07:00

Bjarni bregst

Viđ höfum undanfariđ orđiđ vitni ađ sérkennilegri atburđarás vegna lekamálsins og misbeitingu innanríkisráđherra á valdi sínu međ afskiptum af lögreglurannsókn. Viđ munum ađ endingu sjá hver viđbrögđ ... Meira
Skođun 28. ágú. 2014 06:00

Viđ erum tossar

Eina leiđin til ađ ná fram ţeim ásetningi ađ hafa fjárlögin hallalaus á ţessu ári er sú ađ tekjurnar verđi meiri en gert var ráđ fyrir. Meira
Skođun 27. ágú. 2014 15:30

Mikilvćgi ráđgjafar í eineltismálum

Sá eđa sú sem upplifir einelti á vinnustađ er ekki ein/n ţó svo ađ hann/hún kannski haldi ţađ. Rannsóknir sýna okkur ađ einelti á vinnustöđum er stađreynd. Sá sem upplifir einelti er ţolandi ofbeldis ... Meira
Skođun 27. ágú. 2014 14:00

Fjárlög 2015 – er breytinga ađ vćnta?

Stađan á ríkissjóđi er viđkvćm og er einstaklega mikilvćgt nú ađ fjárlögin sem lögđ verđa fram í haust sýni meira ađhald heldur en lagt hefur veriđ upp međ í fyrri áćtlunum. Meira
Skođun 27. ágú. 2014 14:00

Viđskiptavinir vilja umhverfisvćnni valkosti

Ađ undanförnu hef ég veriđ virkari neytandi en vanalega enda stađiđ í framkvćmdum heima fyrir og ţess á milli nýtt sumariđ til ţess ađ ferđast um fallega landiđ okkar. Hćkkandi sól fylgdi líka sterkar... Meira
Skođun 27. ágú. 2014 07:00

Bréf til mennta- og menningarmálaráđuneytis

Sumarfríiđ er á enda og skólar landsins iđandi af kröftugum nemendum. Eitt af fyrstu verkefnum haustsins er ađ koma reglulegum lestri á koppinn og mikilvćgt ađ allir fái lesefni sem hćfir lestrargetu ... Meira
Skođun 27. ágú. 2014 07:00

Allt kostar ţetta peninga

Tvćr allmerkilegar skýrslur litu dagsins ljós nýlega. Annars vegar svokölluđ Hvítbók og hins vegar Úttekt á stćrđfrćđikennslu í framhaldsskólum. Í Hvítbók er ţví af nokkurri skynsemi haldiđ fram ađ ti... Meira
Skođun 27. ágú. 2014 07:00

Ađ rústa háskólastofnun

Ţađ er komin upp einkennileg stađa í málefnum Landbúnađarháskóla Íslands. Stefnan virđist vera sú ađ sökkva skólanum hćgt og sígandi uns sjálfgert verđur ađ hćtta starfseminni međ öllu. Ţetta er sér í... Meira
Skođun 26. ágú. 2014 05:00

Veldur hver á heldur

Ritstjórnarlegt sjálfstćđi fjölmiđla er oft til umrćđu. Hugtakiđ hefur margvíslega merkingu; ţađ getur ţýtt ađ fjölmiđlar séu frjálsir og óháđir stjórnvöldum eđa ađ ţeir séu ekki málpípa eins pólitísk... Meira
Skođun 26. ágú. 2014 07:00

Hugrekkiđ og bćnamáliđ

Haukur Viđar Alfređsson skrifar bakţanka um skráningu í trúfélög, morgun- og kvöldbćnir á Rás 1 í Fréttablađiđ í gćr. Umrćđan um trú og samfélag er mikilvćg og ég vil bregđast viđ nokkrum atriđum í pi... Meira
Skođun 25. ágú. 2014 08:00

Ferđaţjónustan getur greitt sitt

Bjarni Benediktsson fjármálaráđherra hefur bođađ breytingar á virđisaukaskatti og stefnt er ađ ţví ađ ţćr breytingar taki gildi um nćstu áramót. Vigdís Hauksdóttir, formađur fjárlaganefndar, sagđi í f... Meira
Skođun 25. ágú. 2014 08:00

Blótmćli

Fari ţađ í heitasta djöfulsins helvíti,“ muldrađi ég međ sjálfum mér í bakherbergi kirkju einnar á höfuđborgarsvćđinu fyrir stuttu. Ţađ hljómar virkilega barnalega en ég fć eitthvert óútskýranle... Meira
 

MEST LESIĐ

  • Nýjast á Vísi
  • Mest Lesiđ
  • Fréttir
  • SKODUN
  • Viđskipti
  • Lífiđ
Forsíđa / Skođanir / Skođun / Neđri Ţjórsá - áhrif virkjana á fiskistofna
Fara efst