FÖSTUDAGUR 1. ÁGÚST NÝJAST 17:30

Stemning og stuđ á edrúhátíđ

LÍFIĐ

Kćri Sigurđur Líndal

Skođun
kl 11:01, 16. júlí 2012
Kćri Sigurđur Líndal
Freyja Haraldsdóttir skrifar:

Kæri Sigurður Líndal

Þann 8. nóvember 2010 skrifaði ég pistil á Pressuna undir yfirskriftinni Frekjan! Í fullri hreinskilni var pistillinn tileinkaður fólki sem virðist með orðum sínum og gjörðum hugsa eins og þú. Mér fannst fyrirsögnin afar viðeigandi þar sem ég upplifði, og geri enn í dag, að ef fatlað fólk ber virðingu fyrir sjálfu sér og gerir kröfur um að búa við grundvallar mannréttindi er það oft álitið ósanngjarnt, óþolinmótt, tilætlunarsamt, kröfuhart og síðast ekki síst frekt.

Í DV þann 12. Júlí sl. var haft eftir þér varðandi kæru Öryrkjabandalags Íslands, vegna forsetakosningana, að þér þætti margt fólk, þ.á.m. fatlað fólk, alltaf vera að leita að einhverju ,,til að andskotast í". Það kom líka fram að þú ,,værir þreyttur á þessari mannréttindafrekju". Mig langar til að fræða þig aðeins um lífshlaup mitt í örfáum orðum áður en ég held áfram að fjalla um allan þennan meinta frekjugang tengdan kosningunum.

Lífshlaup mitt hingað til hefur verið stórkostlegt í alla staði enda á ég yndislega fjölskyldu og vini, hef upplifað margt skemmtilegt og fróðlegt, verið laus við alvarleg veikindi, notið mín í skóla og unnið þroskandi og fjölbreytt störf. Þar að auki var ég svo heppin að fæðast með líkamlega skerðingu sem hefur gefið mér dýrmæt tækifæri til að kynnast fólki sem ég hefði annars aldrei kynnst og upplifa lífið frá fleiri sjónarhornum en hefði ég fæðst ófötluð. Sá skuggi hefur þó hvílt yfir lífi mínu að ég hef þurft að andskotast í mörgu, eins og þú kýst að orða það, til að uppskera þetta dásamlega líf sem flestum er sjálfsagt og eðlilegt. Það sama má segja um flest annað fatlað fólk.

Þegar ég var þriggja ára þurftu foreldrar mínir að andskotast í heilt ár til þess að ég ,,fengi" að ganga í leikskóla því starfsfólkið var svo hrætt við mig, fatlaða barnið. Svo varð ég fimm ára og þá þurftu þau að andskotast yfir því að ég ,,fengi" að ganga í minn heimaskóla því fagfólkinu þótti tilhugsunin um fatlaða barnið í sérskóla svo þægileg. Þegar ég flutti til Nýja Sjálands í tvö ár með fjölskyldu minni vegna atvinnu föður míns þurfti hann að andskotast þessi ósköp svo ég ,,fengi" að taka sérhannaða hjólastólinn minn með. Ísland átti hann og vildi ekki láta hann af hendi þó engin gæti notað hann nema ég. Þegar ég var 16 ára þurfti ég og foreldrar mínir að andskotast mikið til þess að ég ,,fengi" að fara í sturtu oftar en tvisvar í viku því það hentaði svo illa þjónustukerfinu að ég vildi vera hrein, það var svo tímafrekt. Þegar ég var 18 ára byrjuðum ég og fjölskylda mín að andskotast heilan helling í sjö ár til þess að ég gæti fengið aðstoð allan sólarhringinn sem ég stýrði sjálf og gæti þannig menntað mig, flutt að heiman, farið út á vinnumarkaðinn og borgað skatta - kerfinu þótti betri kostur að loka mig inn á stofnun og láta mig veslast upp þar.

Þann 30. júní sl. þurfti ég, enn og aftur, að andskotast á kjörstað til þess að ,,fá" að kjósa leynilega með manneskju sem ég treysti af því að þingið og ríkisstjórnin gleymdu (aftur) að laga kosningalög sem niðurlægja fatlað fólk. Snillingarnir sem hönnuðu kosningalögin töldu heppilegra að hafa vit fyrir ,,fólki eins og mér" og láta ókunnugan (eða velkunnugan) embættismann fara með okkur inn í kjörklefan og aðstoða við að greiða atkvæði. Ég fékk mínu framgengt þann 30. júní sl. og kaus með minni eigin aðstoðarkonu en það sama mátti ekki segja um annað fatlað fólk sem þó andskotaðist margt hvert á kjörstað líkt og ég. Þeim hópi er nú misboðið enda búið að brjóta á grundvallar rétti þess sem þegnum í lýðræðisríki og hefur sumt þeirra ákveðið að kæra kosninguna.

Þú segir í DV að þú skiljir ekki hver munurinn sé á að velja sér manneskju, hvort sem það er ráðin aðstoðarmanneskja eða ættingi, eða velja sér embættismann. Þú bætir jafnframt við að þér þyki langsótt að kæra forsetakosningarnar út af slíkum smávægilegheitum. Ef þú skilur þetta ekki þá get ég sagt á móti að ég skilji ekki hvers vegna við tyllum okkur ekki bara öll fyrir framan fulltrúa kjörstjórna á kjörstöðum í næstu kosningum, biðjum þá að haka við þann sem okkur þykir bestur og smella kjörseðlinum í kassann fyrir okkur - þeir eru hvort sem er bundnir trúnaði eins og þú nefnir réttilega. Höfum þetta bara svolítið flippað og hættum þessu veseni, hver þarf hvort sem er þessa kjörklefa? Ég hef á tilfinningunni að þér hugnist sá kostur ekki. Hví ætti hann því að hugnast mér? Á einkalífið að vera minna virði fyrir fatlað fólk en ófatlað fólk?

Ég er hjartanlega sammála þér í því að við hér á landi höfum andskotast ósköp mikið yfir öllu mögulegu og ættum kannski að fara að gleðjast oftar, vera jákvæðari og hafa trú á okkur sjálfum og öðrum. Þú verður þó, kæri Sigurður, að gera greinarmun á því að andskotast yfir lélegri sjónvarpsdagskrá, of miklu roki og umferðaröngþveiti á leiðinni heim úr vinnunni eða því þegar ákveðinn hópur fólks er að berjast fyrir mannréttindum sínum.

Við getum alveg sleppt því að horfa á sjónvarpið og lesið góða bók í staðin, keypt okkur vindjakka og ætt út í rokið og fundið okkur góða tónlist til að hlusta á á meðan við sitjum föst á leiðinlegum gatnamótum seinnipartinn á föstudegi.

Börn eiga hins vegar ekki að þurfa að sleppa því að fara á leikskóla eða í sinn hverfisskóla af því þau eru skilgreind óþægileg af samfélaginu sem þau fæddust inn í. Fólk á ekki að þurfa að sleppa því að taka með sér hjólastólinn sinn (frekar en að skera af sér fæturnar) þegar það flyst tímabundið til útlanda. Fólk getur ekki sleppt því að sinna persónulegu hreinlæti eins og oft og það þarf því það getur ekki með eigin höndum nuddað sjampóinu í hárið á sér. Ekki heldur getur það verið þvingað til að sleppa því að taka þátt í og hafa áhrif á eigið samfélag gegn vilja sínum án þess að það flokkist sem lögbrot. Og ekki undir neinum einustu kringstæðum getur það talist sjálfsagt og eðlilegt að fólk sleppi því að kjósa svo það þurfi ekki að láta skikka sig inn í kjörklefa með einhverjum sem það vill ekki deila með upplýsingum um atkvæði sitt.

Fatlað fólk á Íslandi hefur margt hvert þurft að berjast fyrir hverju einasta smáatriði í sínu lífi. Við höfum ekki þurft að berjast fyrir því af því að við erum svo afbrigðileg og sjúk eins og margir vilja meina og ræða undir yfirskriftinni ,,hræðileg örlög". Við höfum þurft að berjast fyrir öllum þessum smáatriðum vegna þess að við búum í svo afbrigðilegu og sjúku samfélagi sem bregst við okkur sem annars flokks þjóðfélagsþegnum sem eigum að vera þakklát fyrir að vera gefið smá pláss út á jaðrinum. Ef við samþykkjum ekki þetta hlutverk sem þröngvað er upp á okkur og streitumst á móti erum við stimpluð af þér og öðrum sem frekjur sem stöðugt eru ,,að leita sér að einhverju til að andskotast í".

Frekja fyrir mér er að heimta eitthvað með öllum illum látum sem þú hefur litla raunverulega þörf fyrir eða er ekki skilgreindur réttur þinn í lögum. Að gera þá kröfu, með staðföstum en friðsælum mótmælum eða kæru forsetakosningar, að búa við þau mannréttindi að geta kosið leynilega í lýðræðislegum kosningum, er eitthvað allt annað en frekja.

Ég vona að þú skiljir að fatlað fólk hefur flest meira og mikilvægara að gera en að andskotast í einhverju af engri ástæðu þegar það hefur fullt í fangi með að andskotast í lífsnauðsynlegum grundvallaratriðum alla daga til að fara í vinnuna, geta mætt í skólan eða farið í sturtu. Þér að segja er þessi andskotagangur vegna lágmarksréttinda sem kennd eru við mennsku svo slítandi og niðurlægjandi að það er stundum erfitt að anda.
Þann dag sem ég og annað fatlað fólk þurfum að ,,leita að einhverju" til að andskotast í, af því við þurfum ekki lengur að andskotast í að berjast fyrir réttindum okkar viðstöðulaust, mun ég halda þriggja vikna hátíð með skrúðgöngu, flugeldasýningu og tónlistarveislu á Arnarhóli. Því þá höfum við náð þeim árangri að vera ekki lengur annars flokks þjóðfélagsþegnar. Fyrst þá höfum við náð þeim árangri að vera álitin fyrsta flokks þjóðfélagsþegnar sem vöknum á hverjum morgni með vald yfir eigin lífi og frelsi til að taka þátt í lýðræðislegu þjóðfélagi - rétt eins og þú.

Áhugavert verður að sjá með hvaða hætti hæstiréttur skilgreinir kröfur um að fylgt sé eftir skýrum lagatexta stjórnarskrárinnar um mannréttindi. Því hæstarétti var afar annt um réttinn til leynilegra kosninga árið 2010 þegar stjórnlagaþingskosningarnar voru ógildar. Ef þú hefur þó rétt fyrir þér og hæstiréttur, líkt og þú, álítur málflutning Ragnars Aðalsteinssonar fyrir hönd Öryrkjabandalags Íslands langsóttan og frekan þá virðist hafa orðið kúvending í afstöðu hæstaréttar til mikilvægi leynilegra kosninga fyrir borgarana í landinu. Það gæti líka verið opinberun á viðhorfi hæstaréttar til fatlaðra borgara, þ.e. að réttur þeirra til leynilegra kosninga sé opinberlega viðurkenndur sem minna virði en þeirra borgara sem sjá með augunum og geta notað hönd sína til að skrifa x á kjörseðilinn.

Mér þykir leitt að nota blótsyrði svo oft í þessu bréfi. Mér þótti þó mikilvægt að nota það hugtak sem þú notar sjálfur til að lýsa mannréttindabaráttu fatlaðs fólks.

Með vinsemd og virðingu,
Freyja Haraldsdóttir, meint mannréttindafrekja


Athugiđ. Allar athugasemdir eru á ábyrgđ ţeirra er ţćr rita. Vísir hvetur lesendur til ađ halda sig viđ málefnalega umrćđu. Einnig áskilur Vísir sér rétt til ađ fjarlćgja ćrumeiđandi eđa ósćmilegar athugasemdir.

MEIRI SKOĐUN Á VÍSI

Skođun 01. ágú. 2014 07:00

Um alhćfingar um íslam og kristindóm

Málefnaleg umrćđa um hvađ múslimar eiga sameiginlegt međ kristnum og hvađ ţá greinir á um í trúarefnum er af hinu góđa. Alhćfingar um menningarhefđir trúarbragđa í öllum sínum fjölbreytilegu birtingar... Meira
Skođun 01. ágú. 2014 07:00

Byggđaklúđur ríkisstjórnarinnar

Ríkisstjórnin ber sér mjög á brjóst og segist vinna í ţágu hinna dreifđu byggđa og tilkynnir međ látum uppbyggingu opinberra starfa í landsbyggđunum. Ţađ var höfuđefni ţjóđhátíđarrćđu forsćtisráđherra... Meira
Skođun 31. júl. 2014 07:00

Leiđarahöfundur missir marks

Óli Kristján Ármannsson, leiđarahöfundur Fréttablađsins, skýtur í gćr föstum skotum á Samtök atvinnulífsins en ţví miđur fyrir blađamanninn missa ţau marks. Meira
Skođun 31. júl. 2014 07:00

Hólastóll og hundaţúfan

1.365.790.000 : 326.340. Ţetta eru nýjustu mannfjöldatölur Kína, 19% mannkynsins, og Íslands sem telur 0.0045% allra jarđarbúa. Kína skipar ţar ađ sjálfsögđu fyrsta sćti en Ísland ţađ 179da. Meira
Skođun 31. júl. 2014 07:00

Öryggi í óbyggđum

Umsjón međ öryggismálum á ferđamannastöđum í óbyggđum landsins er óljós. Slys hafa orđiđ og er fátt gert til ţess ađ koma í veg fyrir ađ ţau hendi aftur, ađ ţví er virđist. Meira
Skođun 31. júl. 2014 07:00

Obama, stöđvađu blóđbađiđ á Gasa!

Ábyrgđ Bandaríkjanna á stríđsglćpunum á Gasa er mikil. Ţađ eru ekki bara vopnin og peningarnir til ađ heyja ţetta miskunnarlausa og einhliđa árásarstríđ gegn óbreyttum borgurum og sér í lagi börnum se... Meira
Skođun 31. júl. 2014 07:00

Komum heil heim

Nú um verslunarmannahelgi eru margir á faraldsfćti og úti um allt land eru vel sóttar fjölskyldu- og útihátíđir. Á hverju ári heyrum viđ fréttir af mikilli umferđ á okkar helstu vegum, gangi mála á út... Meira
Skođun 31. júl. 2014 07:00

Hver á sér fegra föđurland...

Um ţađ bil er ég fćddist átti fólk af tveimur ţjóđernum sér föđurland (eđa móđurland eins og sagt er á sumum tungum) á landsvćđi sem Bretar töldu sig umkomna ađ stýra sem verndarsvćđi frá 1922 ađ telj... Meira
Skođun 30. júl. 2014 16:41

Undir fíkjutré - saga af trú, von og kćrleika

Anna Lára Steindal, heimspekingur, skrásetur lífssögu Ibrehems Faraj sem kom til Íslands sumariđ 2002 eftir ađ hafa hrakist frá heimalandinu, Líbíu, en var árum saman synjađ um hćli. Meira
Skođun 30. júl. 2014 11:22

Kćra ríkisstjórn og ađrir ţingmenn

Opiđ bréf Tabú til ríkisstjórnarinnar og annarra ţingmanna um öryggi fatlađs fólks á Gaza svćđinu. Meira
Skođun 30. júl. 2014 07:00

Ađgerđa er ţörf til ađ bćta stćrđfrćđikunnáttu

Fyrr í ţessum mánuđi var birt úttekt á stćrđfrćđikennslu í framhaldsskólum. Samkvćmt niđurstöđum hennar er stađa stćrđfrćđinnar í skólakerfinu vćgast sagt dapurleg hvort sem litiđ er til kennslu, kenn... Meira
Skođun 30. júl. 2014 07:00

Sameiningar á Vesturlandi

Akranes slagar upp í Vestfirđi. Ţessa fyrirsögn mátti lesa í Fréttablađinu ţann 25. júlí sl. ţar sem borinn var saman íbúafjöldi á Akranesi og á öllum Vestfjörđum. Íbúum á Akranesi hefur fjölgađ jafnt... Meira
Skođun 30. júl. 2014 07:00

Gasa: Hvađ er til ráđa?

Ţegar ţetta er skrifađ hafa yfir ţúsund manns látist á Gasa. Meirihluti ţeirra eru óbreyttir palestínskir borgarar, og yfir 200 ţeirra eru börn. Meira
Skođun 29. júl. 2014 13:54

Af hverju er ég ađ skrifa ţennan pistil?

Mér leiđast pistlar sem ţykjast veita svör viđ ósvaranlegum hlutum. Pistlar ţar sem höfundar setjast í hálfgerđ hásćti međ útskýringum sínum á ástandi heimsins, máli málanna ţá vikuna. Vćri ekki heiđa... Meira
Skođun 29. júl. 2014 12:00

Af konu og hval - tengsl eđa tilviljun?

Viđ vorum í miđdegisferđ og Hafsúlan var svo til full af farţegum. Á međal ţeirra voru ţrjár mćđgur og var önnur dóttirin í hjólastól. Ég fć alltaf smá sting ţegar farţegar í hjólastól eru međ. Mađur ... Meira
Skođun 29. júl. 2014 07:30

Um mikilvćgi samráđs

Enn er tími til ţess ađ taka ađra ákvörđun út frá hagsmunum heimamanna og í samráđi viđ ţá. Ţađ eru hinar réttu ţjóđhagslegu ákvarđanir og um ţetta verđur ađ nást sátt. Meira
Skođun 28. júl. 2014 11:00

Guđsmynd íslams og kristni

Guđsmynd íslams er mótuđ af vitundinni um almáttugan guđ sem ákveđur örlög manna. Hann er lögmálsguđ, ćđsti löggjafi sem gefur ströng fyrirmćli um hvernig eigi ađ haga lífinu. Mannleg hegđun er njörvu... Meira
Skođun 28. júl. 2014 07:00

Ţróunarsamvinna sem skilar árangri

Ný óháđ úttekt á ţróunarsamvinnu Íslands og Namibíu í sjávarútvegsmálum sýnir mikilvćgan árangur. Framlag Íslands á nćr 20 ára tímabili skilađi markverđum skrefum í ţá átt ađ ađstođa hiđ nýfrjálsa rík... Meira
Skođun 28. júl. 2014 07:00

Áfengi er engin venjuleg neysluvara

Frelsi eins getur haft í för međ sér ófrelsi annars. Hlutverk stjórnmálamanna er ađ tryggja almannahag og öryggi borgaranna – bćta samfélagiđ. Međ lýđrćđislegum kosningum veitum viđ ţeim forrćđi... Meira
Skođun 28. júl. 2014 07:00

Inn um bakdyrnar

Fyrir rétt rúmum tvö ţúsund árum fyrirskipađi Ágústus keisari ađ skrásetja skyldi alla heimsbyggđina. Međal ţeirra sem ţurftu ađ taka sig upp vegna ţessa voru María mey og Jósef. Ţau héldu frá Nasaret... Meira
Skođun 28. júl. 2014 07:00

Taka á upp friđarviđrćđur á ný

Viđ erum nú enn á ný vitni ađ harmleik í Miđausturlöndum. Sameinuđu ţjóđirnar, Evrópusambandiđ og allt alţjóđasamfélagiđ verđa ađ knýja stríđsađila til ađ gera vopnahlé og hefja friđarviđrćđur. Enn og... Meira
Skođun 25. júl. 2014 07:00

Um innfluttan kjúkling og Skráargatiđ

Á blađsíđu 2 í Fréttablađinu á mánudaginn 21. júlí sl. var fjallađ um innflutning á landbúnađarvörum og talađ viđ Magnús Óla Ólafsson, forstjóra heildsölunnar Innness, sem međal annars flytur inn kjúk... Meira
Skođun 25. júl. 2014 07:00

Vandađ og skilvirkt eftirlitsumhverfi

Ţann 27. júní 2014 skipađi forsćtisráđherra vinnuhóp sem hefur ţađ hlutverk ađ fara yfir lög, reglur og stjórnsýslu mikilvćgra eftirlitsstofnana og meta hvernig viđmiđ um vandađ regluverk og stjórnsýs... Meira
Skođun 25. júl. 2014 07:00

Eru stjórnmálamenn helstu óvinir safna?

Í upphafi árs birtist í fjölmiđlum útlistun á ţví hversu gott ţađ vćri ađ búa í Seltjarnarnesbć, međ tilliti til lágra útsvarsgreiđslna. Á sama tíma senda tvö fagfélög á sviđi safnamála frá sér yfirlý... Meira
Skođun 25. júl. 2014 07:00

Hver nýtur eiginlega vafans?

Hver skyldi ekki vera sammála mér um ađ almenningur eigi alltaf ađ njóta vafans ţegar framleiđendur taka upp á ţví ađ menga umhverfiđ öđrum til tjóns? Meira
 

MEST LESIĐ

  • Nýjast á Vísi
  • Mest Lesiđ
  • Fréttir
  • SKODUN
  • Viđskipti
  • Lífiđ
Forsíđa / Skođanir / Skođun / Kćri Sigurđur Líndal
Fara efst