Örlög Óperunnar

Vísir Fastir pennar 06. mars 2007 06:15
Páll Baldvin Baldvinsson skrifar.
Páll Baldvin Baldvinsson skrifar.

Fáir láta sig gengi Íslensku óperunnar nokkru varða, þótt þessi menningarstofnun eigi að baki aldarfjórðung í starfi og enn lengri forsögu sem teygir sig aftur á nítjándu öld. Þá eins og nú áttu íslenskir söngvarar sér helst starfsvon í útlöndum: viðgangur listformsins í samfélögum Evrópu og Ameríku gat af sér listaverk sem virðast geta hitt fólk í hjartað enn þann dag í dag. Líka hér á landi, þótt gestafjöldi Íslensku óperunnar hin síðari ár sé ekki mikill.

Ópera á Íslandi er á tímamótum: stjórnandi hennar til síðustu átta ára hverfur af vettvangi í vor og þá rísa háværar deilur um frammistöðu hans og stefnu. Hljóður er nú bæjarstjórinn í Kópavogi sem fyrir rétt ári taldi það smámál að reisa óperuhús í landi þar sem draumur um þokkalegt tónlistarhús er loks að rætast eftir hálfrar aldar baráttu. Óperulistinni er ekki ætlað fullnægjandi rými í nýju tónlistarhúsi.
Málsvarar óperunnar segja að listformið hafi aldrei notið almennrar hylli. Það sé ekki allra, ekki síst þegar í hlut eiga yngri verk sem koma á svið óperuhúsa nú um aldamótin. Og svo benda þeir á endalausa nýtingu á vinsælustu stefum óperunnar sem rata í aðra miðla: auglýsingar, sjónvarpsþætti og kvikmyndir: hún er víst vinsæl.
Íslensku óperunni hefur um langt skeið verið í kot vísað: gamalt bíóhús með þröngu sviði og grunni rúmar ekki stærri verk óperubókmenntanna. Hvorki Þjóðleikhúsið né Sinfóníuhljómsveit Íslands hafa sýnt litlu systur sinni í listinni nokkra rækt, nánast látið eins og hún væri ekki til.

Fjárveitingavaldið veitir Íslensku óperunni rausnarlega styrki og einkafyrirtæki hafa lagt henni lið. Enda er í samfélaginu stór hópur sem leggur fyrir sig söng: við menntum árlega söngvara og sendum þá til starfa í útlöndum. Við njótum listar þeirra þá þeir snúa heim í stuttar heimsóknir. Sú fjárfesting er ekki glatað fé að öllu leyti. List þessa fólks ber frama landsins víða: er varla til jafn frambærileg sveit íslenskra listamanna sem starfar alfarið á erlendum vettvangi. Hvað er þá til ráða?
Forráðamenn Íslensku óperunnar verða að sækja fram á þeim skamma tíma sem gefst áður en tónlistarhús verður opnað. Þeir verða að huga að verkefnavali sem vekur nýjan áhuga og sátt um réttmæti listformsins í tónlistarhúsinu. Þeir þurfa að huga betur að nýsmíði íslenskra verka. Þeir eiga að láta þýða verk og láta syngja þau á íslensku. Í landinu eru örfáir menn sem svo eru hagir á mál, rím og hætti, að þeir geta þýtt söngtexta af hvaða máli sem er á sönghæfa íslensku. Þeir verða að leita að nýjum leiðum til að flytja verk fyrir áhorfendur sem rjúfa það fámenni sem nú sækir óperur. Jafnvel fara úr Gamla bíó með einhver verkefni, leita í rýmri leikhús eins og Borgarleikhús og Þjóðleikhúsið, jafnvel hús sem eru ekki hugsuð til flutnings á sönglist, til að skapa listforminu og Óperunni stærra rými í samfélagi íslenskra lista, betri og dýpri hljómgrunn í þjóðarsálinni. Þeir verða með merkjanlegum hætti að taka upp samstarf við Sinfóníuhljómsveit Íslands. Þeir verða að gera allt sem í þeirra valdi stendur til að auka hróður óperunnar svo hingað komi íslenskir listamenn erlendis frá og geti um nokkurra vikna skeið deilt list sinni með okkur. Þeir verða að sækja fram af djörfung. Vogun vinnur. Þeir verða að ná þeirri stöðu að óperan verði aufúsugestur í tónlistarhúsinu, spennandi kostur fyrir Kópavogsbæ, eftirsóknarverður samstarfsaðili fyrir Sinfóníu og stóru leikhúsin.

Þeir verða að temja sér yfirlæti pönkfyrirtækisins í sínum glaðbeittu einkennisorðum: Heimsyfirráð eða dauði. Gangi það ekki eftir er dauðinn óhjákvæmilegur, þótt jarðarförin fari vel fram - í fárra viðurvist.


Fleiri fréttir - Fastir pennar

Fastir pennar 09. feb. 2012 19:00

Tvíkynhneigð kærasta vill tilbreytingu

Öll erum við með okkar hugmyndir um kynlíf. Hugmyndunum fylgja oft vandamál sem kynfræðing...  

Meira
Fastir pennar 09. feb. 2012 06:00

Samstaða um gamlar hugmyndir

Nýja stjórnmálaaflið Samstaða, undir forystu Lilju Mósesdóttur alþingismanns, gefur sig út...  

Meira
Fastir pennar 09. feb. 2012 06:00

Frá trú til skynsemi

Það er undur stutt síðan málið sýndist afgreitt. Þetta með markaðina og ríkið. Markaðir vi...  

Meira
Fastir pennar 08. feb. 2012 06:00

Sameiginleg skylda

Algjör breyting hefur orðið í forsjármálum barna á 20 árum. Árið 1992 varð fyrst möguleiki...  

Meira
Fastir pennar 08. feb. 2012 14:00

Lífeyrissjóðirnir plataðir

Forsvarsmenn lífeyrissjóða keppast nú um að túlka niðurstöðu nefndar sem gerði úttekt á st...  

Meira
Fastir pennar 07. feb. 2012 06:00

Um börnin og refsilöggjöfina – dómur Hæstaréttar

Lög eiga að tryggja sanngjarna málsmeðferð, réttlæti í samskiptum fólks og velferð. Börn s...  

Meira
Fastir pennar 07. feb. 2012 06:00

Hinar orkulindirnar

Þriðjungur þingheims, þingmenn úr öllum flokkum undir forystu Skúla Helgasonar, hefur lagt...  

Meira
Fastir pennar 06. feb. 2012 08:00

Tapað af fagmennsku

Ný skýrsla um lífeyrissjóðina hefur leitt í ljós að á tveimur árum kringum bankahrunið tók...  

Meira
Fastir pennar 06. feb. 2012 06:00

Huga þarf að færum leiðum

Skuldavandi heimila á að stórum hluta rót sína í því furðulega kerfi sem landsmenn hafa hé...  

Meira
Fastir pennar 04. feb. 2012 06:00

Peningar annarra

Skýrsla sjálfstæðrar úttektarnefndar um starfsemi lífeyrissjóðanna inniheldur harða gagnrý...  

Meira
Fastir pennar 04. feb. 2012 06:00

Fóstbræðralag

Kópavogur hefur dregið að sér nokkra athygli vegna viðræðna um myndun nýs meirihluta í bæj...  

Meira
Fastir pennar 03. feb. 2012 06:00

Viðbúin nýjum hættum

Sprengjan sem sprakk fyrir framan skrifstofur ríkissaksóknara, í næsta nágrenni við Stjórn...  

Meira
Fastir pennar 03. feb. 2012 06:00

Ætlað samþykki

Nokkrir þingmenn vilja breyta lögum á þann hátt að líffæri verði tekin úr látnum mönnum ne...  

Meira
Fastir pennar 02. feb. 2012 06:00

Tómir kofar

Stutt en áhugaverð umræða fór fram um EES-samninginn á Alþingi fyrr í vikunni. Tilefnið va...  

Meira
Fastir pennar 02. feb. 2012 06:00

Vöggugjöf

Kynjamunur á námsárangri í Reykjavík er fyrst og fremst í íslensku. Munurinn kemur afdrátt...  

Meira
Fastir pennar 01. feb. 2012 06:00

Greiðari leið til lífgjafar eftir andlát

Allmörg nýru úr lifandi gjöfum eru grædd í Íslendinga ár hvert. Vegna þessarar gjafmildi á...  

Meira
Fastir pennar 31. jan. 2012 06:00

Óklárað uppgjör

Þingmenn úr að minnsta kosti þremur flokkum, auk óháðra, munu í vikunni leggja fram á Alþi...  

Meira
Fastir pennar 30. jan. 2012 08:00

Ögmundur og íhaldið

Sagnfræðingar tala um að stéttastjórnmál hafi leyst sjálfstæðisstjórnmál af hólmi árið 191...  

Meira
Fastir pennar 30. jan. 2012 06:00

Kostnaður krónu

Samkeppniseftirlitið birti í síðustu viku skýrslu sína um verðþróun og samkeppni á dagvöru...  

Meira
Fastir pennar 28. jan. 2012 06:00

Hindranir hugarfarsins

Eins og orðið hefur áþreifanlega vart við á undanförn...  

Meira
Fastir pennar 28. jan. 2012 06:00

Háflug og fullveldi

Þegar Benedikt Sveinsson flutti frumvarp á Alþingi um stofnun háskóla þótti ýmsum nóg um h...  

Meira
Fastir pennar 27. jan. 2012 06:00

Samkeppnin er allra hagur

Samkeppniseftirlitið kynnti í gær mikla úttekt á verðþróun og samkeppni á dagvörumarkaði. ...  

Meira
Fastir pennar 27. jan. 2012 06:00

Ekki eins og að stela bíl

Ímyndum okkur skóframleiðanda sem rekur nokkrar verslanir í litlu landi. Skóframleiðandinn...  

Meira

Mest lesið: Umræðan

Nýjast á Vísi

Fréttablaðið

  • Forsíða Fréttablaðsins
  • Aukablad
  • Allt

Stöð2

  • Ísland í dag
  • Kvöldfréttir
  • Veðurfréttir
Þú ert hér: Forsíða / Umræðan / Fastir pennar / Örlög Óperunnar