Stærstu flokkarnir á Íslandi hafa enga stefnu í málefnum kirkjunnar

Stærstu stjórnmálaflokkarnir á Íslandi hafa enga opinbera stefnu um samband ríkis og kirkju. Vinstri grænir eru eini fokkurinn á Alþingi sem opinberlega vill aðskilnað, en það er hægara sagt en gert því samband ríkis og kirkju er bundið sterkum böndum sem varin eru af stjórnarskránni.

Jóhanna Sigurðardóttir, forsætisráðherra, sagði í kvöldfréttum okkar á þriðjudag að hún hefði velt því fyrir sér að segja sig úr þjóðkirkjunni. „Það hefur stundum hvarflað að mér," sagði hún. Síðan var Jóhanna spurð hvort hún hefði íhugað að segja sig úr þjóðkirkjunni vegna biskupsmálsins: „Ég ætla ekkert um það að segja."

Fréttastofa óskaði eftir afstöðu formanna annarra stjórnmálaflokka á Alþingi. Bjarni Benediktsson, formaður Sjálfstæðisflokksins, sagðist í samtali við fréttastofu vera skráður í þjóðkirkjuna að það hefði ekki hvarflað að honum að segja sig úr henni.

Þór Saari, þingmaður Hreyfingarinnar, sagðist hafa skráð sig úr þjóðkirkjunni fyrir löngu síðan og að enginn þingmaður Hreyfingarinnar væri skráður í hana. Þá sagði hann þingmennina ekki mæta í kirkju við setningu þingsins.

Sigmundur Davíð Gunnlaugsson, formaður Framsóknarflokksins, er skráður í þjóðkirkjuna og hefur ekki íhugað að segja sig úr henni.

Bönd ríkisins og þjóðkirkjunnar eru stjórnarskrárvarin, enda segir í 62. gr. stjórnarskrárinnar að hin evangelíska lúterska kirkja skuli vera þjóðkirkja á Íslandi og ríkisvaldið skuli styðja hana og vernda.

Það má svo velta fyrir sér hvort yfirlýsingar forsætisráðherra um hugleiðingar um úrsögn úr þjóðkirkjunni samræmist ákvæði stjórnarskrár um vernd hennar, en e.t.v var ráðherra aðeins að lýsa persónulegri skoðun sinni, en ekki afstöðu í krafti embættis síns.

Forsætisráðherra og fjármálaráðherra eru sammála um það að stefna beri að frekari aðskilnaði ríkis og kirkju. En hver er stefna flokkanna?
Í landsfundarályktun Vinstri grænna frá síðasta ári segir berum orðum: „að stefna skuli að aðskilnaði þjóðkirkju og ríkisvalds."

Ekki er einu orði minnst á þjóðkirkjuna eða trúmál almennt í ályktun landsfundar Samfylkingarinnar fyrir árið 2009. Flokkurinn virðist því ekki hafa neina opinbera stefnu í þeim efnum.

Framsóknarflokkurinn virðist hlynntur því að efla og vernda þjóðkirkjuna því í ályktun flokksþings flokksins frá síðasta ári segir að „siðræn gildi þjóðarinnar séu sprottin úr kristnum jarðvegi" og að „áfram verði stutt við öflugt starf þjóðkirkjunnar."

Ekki er minnst á trúmál eða málefni þjóðkirkjunnar í stefnuskrá Hreyfingarinnar. Lengi hafa verið sterk bönd milli Sjálfstæðisflokksins og kirkjunnar og þess vegna vekur athygli að ekki er minnst einu orði á trúmál eða þjóðkirkjuna í ályktun landsfundar flokksins frá árinu 2009.