Ráðherrann og samræðugenin

Svandís Svavarsdóttir umhverfisráðherra skrifaði einkar athyglisverða grein í Fréttablaðið sl. fimmtudag sem bar yfirskriftina „Leitin að samræðugeninu". Þar setti hún fram þá kenningu, að það vantaði samræðugenin í Íslendinga. Taldi umhverfisráðherra að þetta væri bagalegt fyrir stjórnsýsluna þegar marka þarf stefnu í hinum ýmsu málaflokkum.

Ég held að þarna hafi ráðherrann algjörlega hitt naglann á höfuðið. Þetta er nefnilega lýsandi fyrir reynslu okkar landeigenda af samskiptum við umhverfisráðuneytið. Tilfinnanlegur skortur á samræðugenum innan ráðuneytisins hefur gert það að verkum, að við undibúning frumvarpa sem snerta ríka hagsmuni landeigenda, hefur ekki tekist að neinu marki, að eiga samræður við ráðherrann eða starfsmenn hennar.

Nú liggur fyrir Alþingi frumvarp til breytinga á lögum um náttúrvernd, sem lýtur m.a. að ákvæðum um umferðarrétt landeigenda innan eignarlanda á vélknúnum ökutækjum. Í frumvarpinu eru réttindi landeigenda til að fara um eigið land á ökutækjum lögð að jöfnu við rétt almennings til umferðar innan eignarlanda. Við höfum reynt að ná eyrum ráðherrans til að eiga samræður við hana um að ekkert liggur fyrir um að landeigendur séu að skemma eignarlönd sín með torfæruakstri, jafnframt því sem við hvetjum til að löggjafinn setji markviss ákvæði í lög sem geti komið í veg fyrir skemmdir á hálendinu vegna aksturs ökutækja.

En skortur á samræðugenunum hefur valdið því, að við undirbúning frumvarpsins fóru engar samræður fram við landeigendur, né samtök þeirra. Þvert á mót virðist allt kapp hafa verið lagt á að ræða þessi mál ekki við okkur. Svo rammt kveður að þessum títtnefnda samræðugenaskorti, að þegar fulltrúar Landssamtaka landeigenda voru kvaddir fyrir umhverfis- og samgöngunefnd Alþingis, var beinlínis tekið fram, að þetta ákvæði frumvarpsins væri ekki til umræðu. Nú er það svo, að hjá umhverfisráðuneytinu og undirstofnunum þess vinna um 500 manns (tölur frá utn. ESB). Ef samræðugenið vantar nú í þetta fólk, þá er ekki nema von að stjórnsýslan sé í þeim vanda sem við blasir. Það er því verðugt verkefni fyrir ráðherrann að fara nú að rækta samræðugenið með sjálfri sér og starfsmönnum sínum áður en hugað er að frekari smíðum frumvarpa sem ganga freklega á réttindi landeigenda.