ŮRIđJUDAGUR 22. J┌L═ NŢJAST 18:00

Pepsi-m÷rkin | 12. ■ßttur

SPORT

Hvernig framtÝ­ vilt ■˙? Um mikilvŠgi jafnrÚttis Ý MorfÝs.

Sko­un
kl 06:00, 21. febr˙ar 2014
Grˇ Einarsdˇttir, rannsakandi vi­ sßlfrŠ­ideild Hßskˇlans Ý Gautaborg.
Grˇ Einarsdˇttir, rannsakandi vi­ sßlfrŠ­ideild Hßskˇlans Ý Gautaborg.
Grˇ Einarsdˇttir skrifar:

Undanfarna daga hefur skapast umræða um hlutskipti kvenna í Morfís. Ég er ein þeirra sem hafa slæm kynni af keppninni. Ég hef aldrei fundið jafn greinilega fyrir kynferði mínu og hversu lítils það var metið og þegar ég tók þátt skólaönnina 2006/2007.

Öfgakenndur karlakúltúr
Í rökræðukeppni er markmiðið að færa góð rök fyrir máli sínu á sannfærandi hátt. Það virðist sem bæði fyrir og eftir mína tíð í Morfís hafi það tíðkast að ráðast á persónur í stað þess að færa rök fyrir máli sínu. Þessar persónuárásir hafa því miður orðið að föstum lið í Morfís, enda árangursrík aðferð til þess að uppskera hlátur áhorfenda, koma andstæðingnum úr jafnvægi og fá stig dómara. Þessi aðferð byggist á mannfyrirlitningu og er lágkúruleg. Auk þess eru persónuárásir engin rök. Í rökræðukeppni ætti frekar að benda á rangfærslur í staðhæfingum andstæðinganna.

Mannfyrirlitning á ekki að viðgangast – hvað þá í ræðukeppni fyrir menntaskólanema. Þessi fyrirlitning í Morfís hefur mótast af karlakúltúr. Kynjaskiptingin í Morfís hefur verið ójöfn frá upphafi. Í þeim 29 lokakeppnum sem hafa verið haldnar hafa aðeins 16% liðsmanna verið konur. Það eru því fyrst og fremst karlar sem hafa haft um það að segja hvað einkenna á góðan ræðumann. Ræðumaður í Morfís á að hafa mikið sjálfsálit, taka pláss, vera ákafur, árásargjarn, harður og fyndinn. Allt eiginleikar sem tengjast ýktum staðalmyndum karlmanna.

Hvaða fólk kemst til áhrifa í framtíðinni?
Málið er stærra en bara Morfís. Stærra en menntaskólinn. Þetta snýst um framtíðina. Í Morfís æfa þátttakendur færni sem nýtist mörgum vel. Margir áhrifamestu menn þjóðarinnar hafa stigið sín fyrstu skref í keppninni. Það sem gerist í menntaskólum landsins í dag hefur áhrif á framtíðina. Hvernig framtíð viljum við?

Fyrirframákveðið mót
Stelpur sem voga sér inn fyrir dyr Morfís þurfa að passa inn í formið. Annars eiga þær á hættu að verða að athlægi. Ég fann sterkt fyrir því að mínir kostir féllu ekki að hinu karllæga móti Morfís. Ég var hvorki fyndin, hörð né árásargjörn. Mínir kostir fólust í því að vera klár, greinandi og að hafa sterkar skoðanir. Í mínu tilviki var ekki hægt að finna þessum eiginleikum farveg. Á endanum var ég rekin.

Þrátt fyrir að fyrsta tilraun mín til að láta til mín taka hafi mistekist hef ég, þökk sé góðu baklandi, ekki látið það aftra mér. Á sínum tíma komu liðsmenn mínir og þjálfarar í Morfís ekki auga á hæfileika mína en nú, sjö árum síðar, er ég meðal annars á leið í doktorsnám í sálfræði. Góður leiðbeinandi við Gautaborgarháskóla tók eftir mér, lagði traust sitt á mig og fann hæfileikum mínum farveg. Nýlega átti ég meðal annars þátt í að landa ríflega hundrað milljóna króna styrk fyrir nýtt rannsóknarsvið við skólann og þurfti til þess bæði hugrekki og sannfæringarkraft, líkt og í Morfís. Við stelpurnar getum hvað sem er. Stundum þarf bara til að einhver trúi á okkur.

Það er samfélagsleg ábyrgð okkar allra að „sjá“ stelpurnar í Morfís og hjálpa þeim að brjóta niður feðraveldið. Morfís er mikilvægur vettvangur þar sem ungar og hæfileikaríkar stúlkur eiga að fá að spreyta sig í tryggu umhverfi án þess að vera traðkaðar niður.

Tími breytinga
Til þess að þetta sé hægt þurfa að koma til róttækar breytingar á fyrirkomulagi Morfís. Í Morfís viðgengst kerfisbundin mismunun á kynjunum. Breytingar krefjast kerfisbundinna aðgerða.

1) Ef á að vera hægt að brjóta niður karllæga menningu þarf hið skammarlega kynjahlutfall að breytast. Helmingur liðsmanna á að vera stelpur. Ef við viljum ekki að þetta taki marga áratugi, þarf að setja á kvótakerfi.

2) Bæði dómarar og þjálfarar verða að taka afstöðu gegn persónuárásum. Engin stig ætti að gefa þegar ráðist er á persónu. Enginn þjálfari ætti að kenna ungu fólki að gera lítið úr öðrum.

3) Samningaviðræður um umræðuefni hafa verið notaðar sem tækifæri til þess að reyna að hræða og lítillækka andstæðinga fyrir keppni. Allt yrði einfaldara ef fyrirfram ákveðin umræðuefni væru dregin.

4) Það þarf að setja ábyrgan ramma í kringum keppnina. Skólayfirvöld og samtök sem styðja jafnrétti ættu að einbeita sér að því að fá stelpur til þess að taka þátt og styðja þær.

5) Það verða að vera skýrar reglur um það sem er leyfilegt. Ef þessum reglum er ekki fylgt verða að vera skýr viðurlög.

Lesendur Vísis geta sent inn greinar á ritstjorn@visir.is. Greinunum þarf að fylgja mynd af höfundi.




Athugi­. Allar athugasemdir eru ß ßbyrg­ ■eirra er ■Šr rita. VÝsir hvetur lesendur til a­ halda sig vi­ mßlefnalega umrŠ­u. Einnig ßskilur VÝsir sÚr rÚtt til a­ fjarlŠgja Šrumei­andi e­a ˇsŠmilegar athugasemdir.

MEIRI SKOđUN ┴ V═SI

Sko­un 22. j˙l. 2014 15:33

Rafmynt er ekki ˇl÷gleg ß ═slandi

"Vi­ erum heppin a­ b˙a ß ═slandi. Vi­ lifum Ý samfÚlagi ■ar sem allt sem er ekki banna­ er leyft.“ Meira
Sko­un 22. j˙l. 2014 07:00

Hvernig aukum vi­ nautakj÷ts- framlei­sluna?

Undanfarnar vikur hefur talsvert veri­ rŠtt um mßlefni nautakj÷tsframlei­slunnar og hvernig eigi a­ mŠta ÷rt vaxandi eftirspurn eftir nautakj÷ti hÚr ß landi. ═ ■essari umrŠ­u hefur sitthva­ veri­ mßlu... Meira
Sko­un 22. j˙l. 2014 07:00

Fullveldisframsal ßn fyrirsvars

═slensk stjˇrnv÷ld skipu­u nřveri­ nefndir og hˇpa til a­ bŠta "snemmgreiningu ß EES-l÷ggj÷f“ svo rß­herrar og embŠttismenn geti be­i­ ESB, ˇformlega og vinsamlegast, a­ ■rˇa ekki l÷ggj÷f sem gŠ... Meira
Sko­un 22. j˙l. 2014 07:00

Ůrˇun Ý fer­a■jˇnustu

═sland er tali­ vera spennandi fer­aland og ■a­ me­ rÚttu. Landslag og sÚrst÷k nßtt˙ra heillar gestina. ╔g hef heimsˇtt ■etta land Ý 30 ßr. A­ vÝsu er flest frekar dřrara hÚr samanbori­ vi­ ver­lag Ý ... Meira
Sko­un 22. j˙l. 2014 07:00

Ëgnin fyrr og sÝ­ar

Vßleg tÝ­indi, eins og var me­ far■ega■otu granda­ yfir ┌kraÝnu, gera ekki bo­ ß undan sÚr. Hi­ sama getur ßtt vi­ um hin gˇ­u. Meira
Sko­un 22. j˙l. 2014 07:00

Hvert eiga Gasab˙ar a­ flřja?

Undanfari­ hefur oft heyrst a­ ═sraelsher vari Gasab˙a vi­ ß­ur en sprengt er og hvetji ■ß til a­ flřja. En hvert eiga ■eir a­ flřja? Meira
Sko­un 21. j˙l. 2014 10:16

Hva­ sag­i Juncker?

Er ■a­ ekki svolÝti­ sÚrkennilegt a­ svo mikil umrŠ­a sem raun ber vitni ver­i um hva­ Juncker, nřr forseti framkvŠmdastjˇrnar ESB, sag­i Ý rŠ­u sinni Ý vikunni sem lei­? Bi­ fˇlk a­ athuga a­ Úg segi... Meira
Sko­un 21. j˙l. 2014 10:16

Enn ekki b˙i­ a­ slßtra ═b˙­alßnasjˇ­i

Enn er ekki b˙i­ a­ sßlga ═b˙­alßnasjˇ­i ■rßtt fyrir fagna­arlŠti su­ur Ý BrŘssel yfir framkomnum hugmyndum Ý rÝkisstjˇrn um breytingar ß sjˇ­num. Meira
Sko­un 19. j˙l. 2014 07:00

R˙ssar rß­a framhaldinu

Harmleikurinn Ý Austur-┌kraÝnu, ■egar hßtt Ý 300 saklausir borgarar fˇrust, gŠti or­i­ vendipunktur Ý ßt÷kunum Ý landinu. Ůa­ hlřtur raunar a­ vera krafa umheimsins a­ n˙ ver­i teki­ Ý taumana og ˇfri... Meira
Sko­un 18. j˙l. 2014 06:00

Ëskynsamlegt a­ skella Ý lßs

UmmŠli Jean-Claudes Juncker, nřs forseta framkvŠmdastjˇrnar Evrˇpusambandsins, um a­ ekki ver­i tekin inn nř a­ildarrÝki nŠstu fimm ßrin, eru n˙ t˙lku­ ˙t og su­ur Ý Ýslenzkri stjˇrnmßlaumrŠ­u. Meira
Sko­un 18. j˙l. 2014 10:17

═ minningu um Sigga Hallvar­s

Ůegar Úg var polli ■ß haf­i Úg tv÷ ßhugamßl: BŠkur og fˇtbolta. Ůetta ßhugamßl sameina­ist oft Ý ritr÷­inni ═slensk knattspyrna. Jafnan staldra­i Úg vi­ eitt nafn sem vakti ßhuga minn: Sigur­ur H. Hal... Meira
Sko­un 18. j˙l. 2014 07:00

Hagar gegn Costco –Er jafnt gefi­?

Umsˇkn Costco um a­ opna verslun hÚr ß landi hlřtur a­ valda innlendum framlei­endum og verslunum ßhyggjum. ┴hugi ■eirra ß ═slandi er sÚrstakur, ■ar sem ■eir hafa einungis starfsemi Ý tveimur l÷ndum Ý... Meira
Sko­un 18. j˙l. 2014 07:00

Bˇkas÷fn ßn bˇka

Samt÷k forst÷­umanna almenningsbˇkasafna taka undir mˇtmŠli rith÷funda vi­ mikilli kjarasker­ingu ■eirra, en Ý fjßrl÷gum ■essa ßrs er helmings ni­urskur­ur ß fjßrframl÷gum Ý Bˇkmenntasjˇ­. Meira
Sko­un 18. j˙l. 2014 07:00

Ëhef­bundin me­fer­ vi­ krabbameinum

═ ■řska tÝmaritinu Focus birtist nřlega (j˙nÝ 2014) athyglisver­ grein um řmis nř me­fer­ar˙rrŠ­i vi­ krabbameinum sem vŠru Ý ■rˇun og lofu­u gˇ­u. Fjalla­ er um einar sex mismunandi lei­ir Ý barßttun... Meira
Sko­un 18. j˙l. 2014 07:00

Frjßlshyggja e­a fÚlagshyggja?

═mynda­u ■Úr a­ ma­ur banki upp ß hjß ■Úr og bjˇ­i ■Úr Švilanga ßskrift a­ bˇkasafni sem hann er nřb˙inn a­ opna. ┴skriftin kostar vissa upphŠ­ ß mßnu­i en ■˙ ver­ur a­ grei­a me­ Visa-ra­ alla starfs... Meira
Sko­un 17. j˙l. 2014 14:56

Stoltur leikskˇlakennari

Ůarna mŠtir ■essi litli snß­i me­ h÷fu­i­ fullt af hugsunum og hjarta­ fullt af tilfinningum og Úg er manneskjan sem hann langar a­ deila ■vÝ me­. ╔g stend honum ■a­ nŠrri a­ hann treystir mÚr fyrir ■... Meira
Sko­un 17. j˙l. 2014 07:00

Vi­hald H÷rpu – 100,2 milljˇnir frß upphafi!

Nřlega barst s˙ frÚtt a­ kostna­ur vi­ vi­hald ß H÷rpu frß 2011 til mars 2014 nŠmi 56 milljˇnum (R┌V 15/5). Hinga­ til hefur veri­ vonlaust a­ fß eitthva­ upp ß bor­i­ var­andi sundurli­a­an H÷rpukost... Meira
Sko­un 17. j˙l. 2014 07:00

Landsbankinn ■arf a­ skřra mßl sitt

TÝmabŠrt er a­ forrß­amenn Landsbankans geri opinberlega grein fyrir ■vÝ hvers vegna Ý ˇsk÷punum bankinn kaus a­ leggja H˙sasmi­juna inn ß fjßrhagslega lÝknardeild fremur en lßta hana a­ fara s÷mu lei... Meira
Sko­un 17. j˙l. 2014 07:00

Frjßls verslun

Ůa­ var ekki fyrr en ßri­ 1976 a­ mjˇlkurb˙­ir voru lag­ar ni­ur, en fram a­ ■eim tÝma var a­eins hŠgt a­ kaupa mjˇlk, rjˇma og skyr Ý sÚrverslunum Mjˇlkursams÷lunnar. Fram til ßrsins 1982 mßtti engin... Meira
Sko­un 17. j˙l. 2014 07:00

Ůa­ ■arf a­ ver­a til heimshreyfing

Ůegar Sameinu­u ■jˇ­irnar sam■ykktu stofnun ═sraelsrÝkis 1948 haf­i ═sland ■a­ hlutverk a­ mŠla fyrir till÷gunni um vi­urkenninguna. Ůa­ ger­i ■ßverandi sendiherra ═slands hjß Sameinu­u ■jˇ­unum. Meira
Sko­un 17. j˙l. 2014 07:00

Eru umb˙­irnar s÷kudˇlgurinn?

Ůa­ er ßnŠgjulegt a­ finna aukinn ßhuga ß umhverfismßlum og vaxandi umrŠ­u um slŠma nřtingu og f÷rgun ß mat. Umb˙­amßlin eru e­lilega hluti af umrŠ­unni enda tengjast ■Šr matvŠlum og neysluvenjum okka... Meira
Sko­un 17. j˙l. 2014 07:00

Rusl, sˇ­askapur, veggjakrot, og hßva­i Ý MosfellsbŠnum

Vi­ hli­ina ß h˙sinu okkar sem vi­ erum b˙in a­ b˙a Ý sÝ­an 1996 er gŠsluv÷llur og ß ■essum tiltekna gŠsluvelli eru dagm÷mmur. ŮŠr eru b˙nar a­ vera ■arna sÝ­an gŠsluv÷llurinn var lag­ur ni­ur Ý sinni... Meira
Sko­un 17. j˙l. 2014 07:00

TrÚhestahugsun Ý menntamßlum

═ skřrslu um stŠr­frŠ­ikennslu Ý framhaldsskˇlum, sem sÚrfrŠ­ingahˇpur ß vegum menntamßlarß­uneytisins sendi nřveri­ frß sÚr, er fullyrt a­ sumir framhaldsskˇlar ˙tskrifi nemendur af nßtt˙rufrŠ­ibraut... Meira
Sko­un 17. j˙l. 2014 07:00

Af hverju nßtt˙ruverndargjald Ý ReykjahlÝ­? Seinni grein

┴ vord÷gum 2013 var Samt÷kum fer­a■jˇnustunnar (SAF) og stŠrstu a­ilum ■eirra sem taka ß mˇti skemmtifer­askipum tilkynnt a­ gjaldtaka myndi hefjast Ý ReykjahlÝ­ sumari­ 2014. Ůeim skilabo­um vir­ist ... Meira
Sko­un 17. j˙l. 2014 07:00

Er bygg­astefna blˇtsyr­i?

┴ undanf÷rnum ßratugum hafa m÷rkin milli ■Úttbřlis og dreifbřlis or­i­ sÝfellt flˇknari og ˇskřrari Ý flestum vestrŠnum l÷ndum. BŠttar samg÷ngur, framfarir Ý samskiptatŠkni og sveigjanlegri atvinnuhŠt... Meira
 

MEST LESIđ

  • Nřjast ß VÝsi
  • Mest Lesi­
  • FrÚttir
  • SKODUN
  • Vi­skipti
  • LÝfi­
ForsÝ­a / Sko­anir / Sko­un / Hvernig framtÝ­ vilt ■˙? Um mikilvŠgi jafnrÚttis Ý MorfÝs.
Fara efst