ŮRIđJUDAGUR 29. J┌L═ NŢJAST 17:30

Banks talar opinskßtt um kynlÝf

L═FIđ

Hvernig framtÝ­ vilt ■˙? Um mikilvŠgi jafnrÚttis Ý MorfÝs.

Sko­un
kl 06:00, 21. febr˙ar 2014
Grˇ Einarsdˇttir, rannsakandi vi­ sßlfrŠ­ideild Hßskˇlans Ý Gautaborg.
Grˇ Einarsdˇttir, rannsakandi vi­ sßlfrŠ­ideild Hßskˇlans Ý Gautaborg.
Grˇ Einarsdˇttir skrifar:

Undanfarna daga hefur skapast umræða um hlutskipti kvenna í Morfís. Ég er ein þeirra sem hafa slæm kynni af keppninni. Ég hef aldrei fundið jafn greinilega fyrir kynferði mínu og hversu lítils það var metið og þegar ég tók þátt skólaönnina 2006/2007.

Öfgakenndur karlakúltúr
Í rökræðukeppni er markmiðið að færa góð rök fyrir máli sínu á sannfærandi hátt. Það virðist sem bæði fyrir og eftir mína tíð í Morfís hafi það tíðkast að ráðast á persónur í stað þess að færa rök fyrir máli sínu. Þessar persónuárásir hafa því miður orðið að föstum lið í Morfís, enda árangursrík aðferð til þess að uppskera hlátur áhorfenda, koma andstæðingnum úr jafnvægi og fá stig dómara. Þessi aðferð byggist á mannfyrirlitningu og er lágkúruleg. Auk þess eru persónuárásir engin rök. Í rökræðukeppni ætti frekar að benda á rangfærslur í staðhæfingum andstæðinganna.

Mannfyrirlitning á ekki að viðgangast – hvað þá í ræðukeppni fyrir menntaskólanema. Þessi fyrirlitning í Morfís hefur mótast af karlakúltúr. Kynjaskiptingin í Morfís hefur verið ójöfn frá upphafi. Í þeim 29 lokakeppnum sem hafa verið haldnar hafa aðeins 16% liðsmanna verið konur. Það eru því fyrst og fremst karlar sem hafa haft um það að segja hvað einkenna á góðan ræðumann. Ræðumaður í Morfís á að hafa mikið sjálfsálit, taka pláss, vera ákafur, árásargjarn, harður og fyndinn. Allt eiginleikar sem tengjast ýktum staðalmyndum karlmanna.

Hvaða fólk kemst til áhrifa í framtíðinni?
Málið er stærra en bara Morfís. Stærra en menntaskólinn. Þetta snýst um framtíðina. Í Morfís æfa þátttakendur færni sem nýtist mörgum vel. Margir áhrifamestu menn þjóðarinnar hafa stigið sín fyrstu skref í keppninni. Það sem gerist í menntaskólum landsins í dag hefur áhrif á framtíðina. Hvernig framtíð viljum við?

Fyrirframákveðið mót
Stelpur sem voga sér inn fyrir dyr Morfís þurfa að passa inn í formið. Annars eiga þær á hættu að verða að athlægi. Ég fann sterkt fyrir því að mínir kostir féllu ekki að hinu karllæga móti Morfís. Ég var hvorki fyndin, hörð né árásargjörn. Mínir kostir fólust í því að vera klár, greinandi og að hafa sterkar skoðanir. Í mínu tilviki var ekki hægt að finna þessum eiginleikum farveg. Á endanum var ég rekin.

Þrátt fyrir að fyrsta tilraun mín til að láta til mín taka hafi mistekist hef ég, þökk sé góðu baklandi, ekki látið það aftra mér. Á sínum tíma komu liðsmenn mínir og þjálfarar í Morfís ekki auga á hæfileika mína en nú, sjö árum síðar, er ég meðal annars á leið í doktorsnám í sálfræði. Góður leiðbeinandi við Gautaborgarháskóla tók eftir mér, lagði traust sitt á mig og fann hæfileikum mínum farveg. Nýlega átti ég meðal annars þátt í að landa ríflega hundrað milljóna króna styrk fyrir nýtt rannsóknarsvið við skólann og þurfti til þess bæði hugrekki og sannfæringarkraft, líkt og í Morfís. Við stelpurnar getum hvað sem er. Stundum þarf bara til að einhver trúi á okkur.

Það er samfélagsleg ábyrgð okkar allra að „sjá“ stelpurnar í Morfís og hjálpa þeim að brjóta niður feðraveldið. Morfís er mikilvægur vettvangur þar sem ungar og hæfileikaríkar stúlkur eiga að fá að spreyta sig í tryggu umhverfi án þess að vera traðkaðar niður.

Tími breytinga
Til þess að þetta sé hægt þurfa að koma til róttækar breytingar á fyrirkomulagi Morfís. Í Morfís viðgengst kerfisbundin mismunun á kynjunum. Breytingar krefjast kerfisbundinna aðgerða.

1) Ef á að vera hægt að brjóta niður karllæga menningu þarf hið skammarlega kynjahlutfall að breytast. Helmingur liðsmanna á að vera stelpur. Ef við viljum ekki að þetta taki marga áratugi, þarf að setja á kvótakerfi.

2) Bæði dómarar og þjálfarar verða að taka afstöðu gegn persónuárásum. Engin stig ætti að gefa þegar ráðist er á persónu. Enginn þjálfari ætti að kenna ungu fólki að gera lítið úr öðrum.

3) Samningaviðræður um umræðuefni hafa verið notaðar sem tækifæri til þess að reyna að hræða og lítillækka andstæðinga fyrir keppni. Allt yrði einfaldara ef fyrirfram ákveðin umræðuefni væru dregin.

4) Það þarf að setja ábyrgan ramma í kringum keppnina. Skólayfirvöld og samtök sem styðja jafnrétti ættu að einbeita sér að því að fá stelpur til þess að taka þátt og styðja þær.

5) Það verða að vera skýrar reglur um það sem er leyfilegt. Ef þessum reglum er ekki fylgt verða að vera skýr viðurlög.

Lesendur Vísis geta sent inn greinar á ritstjorn@visir.is. Greinunum þarf að fylgja mynd af höfundi.




Athugi­. Allar athugasemdir eru ß ßbyrg­ ■eirra er ■Šr rita. VÝsir hvetur lesendur til a­ halda sig vi­ mßlefnalega umrŠ­u. Einnig ßskilur VÝsir sÚr rÚtt til a­ fjarlŠgja Šrumei­andi e­a ˇsŠmilegar athugasemdir.

MEIRI SKOđUN ┴ V═SI

Sko­un 29. j˙l. 2014 13:54

Af hverju er Úg a­ skrifa ■ennan pistil?

MÚr lei­ast pistlar sem ■ykjast veita sv÷r vi­ ˇsvaranlegum hlutum. Pistlar ■ar sem h÷fundar setjast Ý hßlfger­ hßsŠti me­ ˙tskřringum sÝnum ß ßstandi heimsins, mßli mßlanna ■ß vikuna. VŠri ekki hei­a... Meira
Sko­un 29. j˙l. 2014 12:00

Af konu og hval - tengsl e­a tilviljun?

Vi­ vorum Ý mi­degisfer­ og Hafs˙lan var svo til full af far■egum. ┴ me­al ■eirra voru ■rjßr mŠ­gur og var ÷nnur dˇttirin Ý hjˇlastˇl. ╔g fŠ alltaf smß sting ■egar far■egar Ý hjˇlastˇl eru me­. Ma­ur ... Meira
Sko­un 29. j˙l. 2014 07:30

Um mikilvŠgi samrß­s

Enn er tÝmi til ■ess a­ taka a­ra ßkv÷r­un ˙t frß hagsmunum heimamanna og Ý samrß­i vi­ ■ß. Ůa­ eru hinar rÚttu ■jˇ­hagslegu ßkvar­anir og um ■etta ver­ur a­ nßst sßtt. Meira
Sko­un 28. j˙l. 2014 11:00

Gu­smynd Ýslams og kristni

Gu­smynd Ýslams er mˇtu­ af vitundinni um almßttugan gu­ sem ßkve­ur ÷rl÷g manna. Hann er l÷gmßlsgu­, Š­sti l÷ggjafi sem gefur str÷ng fyrirmŠli um hvernig eigi a­ haga lÝfinu. Mannleg heg­un er nj÷rvu... Meira
Sko­un 28. j˙l. 2014 07:00

Ůrˇunarsamvinna sem skilar ßrangri

Nř ˇhß­ ˙ttekt ß ■rˇunarsamvinnu ═slands og NamibÝu Ý sjßvar˙tvegsmßlum sřnir mikilvŠgan ßrangur. Framlag ═slands ß nŠr 20 ßra tÝmabili skila­i markver­um skrefum Ý ■ß ßtt a­ a­sto­a hi­ nřfrjßlsa rÝk... Meira
Sko­un 28. j˙l. 2014 07:00

┴fengi er engin venjuleg neysluvara

Frelsi eins getur haft Ý f÷r me­ sÚr ˇfrelsi annars. Hlutverk stjˇrnmßlamanna er a­ tryggja almannahag og ÷ryggi borgaranna – bŠta samfÚlagi­. Me­ lř­rŠ­islegum kosningum veitum vi­ ■eim forrŠ­i... Meira
Sko­un 28. j˙l. 2014 07:00

Inn um bakdyrnar

Fyrir rÚtt r˙mum tv÷ ■˙sund ßrum fyrirskipa­i ┴g˙stus keisari a­ skrßsetja skyldi alla heimsbygg­ina. Me­al ■eirra sem ■urftu a­ taka sig upp vegna ■essa voru MarÝa mey og Jˇsef. Ůau hÚldu frß Nasaret... Meira
Sko­un 28. j˙l. 2014 07:00

Taka ß upp fri­arvi­rŠ­ur ß nř

Vi­ erum n˙ enn ß nř vitni a­ harmleik Ý Mi­austurl÷ndum. Sameinu­u ■jˇ­irnar, Evrˇpusambandi­ og allt al■jˇ­asamfÚlagi­ ver­a a­ knřja strÝ­sa­ila til a­ gera vopnahlÚ og hefja fri­arvi­rŠ­ur. Enn og... Meira
Sko­un 25. j˙l. 2014 07:00

Um innfluttan kj˙kling og Skrßargati­

┴ bla­sÝ­u 2 Ý FrÚttabla­inu ß mßnudaginn 21. j˙lÝ sl. var fjalla­ um innflutning ß landb˙na­arv÷rum og tala­ vi­ Magn˙s Ëla Ëlafsson, forstjˇra heilds÷lunnar Innness, sem me­al annars flytur inn kj˙k... Meira
Sko­un 25. j˙l. 2014 07:00

Vanda­ og skilvirkt eftirlitsumhverfi

Ůann 27. j˙nÝ 2014 skipa­i forsŠtisrß­herra vinnuhˇp sem hefur ■a­ hlutverk a­ fara yfir l÷g, reglur og stjˇrnsřslu mikilvŠgra eftirlitsstofnana og meta hvernig vi­mi­ um vanda­ regluverk og stjˇrnsřs... Meira
Sko­un 25. j˙l. 2014 07:00

Eru stjˇrnmßlamenn helstu ˇvinir safna?

═ upphafi ßrs birtist Ý fj÷lmi­lum ˙tlistun ß ■vÝ hversu gott ■a­ vŠri a­ b˙a Ý SeltjarnarnesbŠ, me­ tilliti til lßgra ˙tsvarsgrei­slna. ┴ sama tÝma senda tv÷ fagfÚl÷g ß svi­i safnamßla frß sÚr yfirlř... Meira
Sko­un 25. j˙l. 2014 07:00

Hver nřtur eiginlega vafans?

Hver skyldi ekki vera sammßla mÚr um a­ almenningur eigi alltaf a­ njˇta vafans ■egar framlei­endur taka upp ß ■vÝ a­ menga umhverfi­ ÷­rum til tjˇns? Meira
Sko­un 25. j˙l. 2014 07:00

RÝki­ Ý skuld vi­ launafˇlk

═ tengslum vi­ kjarasamningana sÝ­ustu lofa­i rÝkisstjˇrnin a­ leggja sitt af m÷rkum me­ endursko­un ß gj÷ldum og a­ gjaldskrßrhŠkkanir yr­u innan vi­ 2,5 prˇsent. Ůetta lofor­ skipti mßli vi­ frßgang... Meira
Sko­un 25. j˙l. 2014 07:00

Hreinsun sundlaugarvatns og heilsußhrif

Ëson (O3) og vetnisperoxÝ­ (H2O2) eru oxidantar sem fyrirfinnast Ý nßtt˙runni. Til a­ ˇson geti myndast ■arf a­ vera til sta­ar s˙refni (O2) og ˙tfjˇlublß geislun Meira
Sko­un 24. j˙l. 2014 09:47

GordÝonshn˙tur Gaza-svŠ­isins

N˙ standa yfir miklar deilur milli ═sraelsmanna og PalestÝnumanna. Deilan um PalestÝnu hefur veri­ heimsfri­num hŠttulegri en flest ÷nnur deilumßl sÝ­ustu ßratuga. Meira
Sko­un 24. j˙l. 2014 07:00

Fiskistofa – formi­ – og flutningurinn

Atlaga var ger­ a­ lÝfsafkomu starfsmanna Fiskistofu og fj÷lskyldna ■eirra me­ skyndilegri og ˇvŠntri ßkv÷r­un sjßvar˙tvegsrß­herra um a­ flytja Fiskistofu frß Hafnarfir­i til Akureyrar. Meira
Sko­un 24. j˙l. 2014 07:00

Finnafj÷r­ur Ý stßl og steypu – fyrir hvern?

Mikil tŠkifŠri fyrir ═sland vegna siglinga ß nor­urslˇ­um Ý framtÝ­inni var inntak greinar Ý FrÚttabla­inu ■ann 11. nˇvember 2013, ■ar sem rŠtt var vi­ Hafstein Helgason byggingaverkfrŠ­ing. Ůřska fyr... Meira
Sko­un 24. j˙l. 2014 07:00

B˙tateppi­

Hver einstaklingur er einstakur og fˇlki­ sem vill b˙a ß ═slandi kemur alls sta­ar a­ ˙r heiminum. Einstaklingar me­ ˇlÝkan litarhßtt, menningu, tr˙arbr÷g­ og hugmyndir. En ■etta fˇlk ß ■a­ sameiginle... Meira
Sko­un 23. j˙l. 2014 07:00

Fyrirgefning Ý sta­ hefndar

Ëhugnanlegri atbur­ir eiga sÚr n˙ sta­ fyrir botni Mi­jar­arhafs en or­ fß lřst. M÷rg hundru­ ˇbreyttir borgarar hafa lßtist, flestir PalestÝnumenn, ■ar ß me­al fj÷ldi saklausra barna. Kveikja ßtakann... Meira
Sko­un 23. j˙l. 2014 07:00

MistŠk menntun

Menntun kennara ß ═slandi er ßbˇtavant. Ůa­ skřrir a­ einhverju leyti dapurlega ni­urst÷­u Ý skřrslu sem unnin var fyrir menntamßlarß­uneyti­ um stŠr­frŠ­ikennslu. Meira
Sko­un 23. j˙l. 2014 07:00

BŠndur stu­la a­ lßgu matv÷ruver­i

RÚtt er a­ vekja athygli ß ni­urst÷­u nřrrar k÷nnunar Eurostat um matvŠlaver­ Ý Evrˇpu. H˙n er a­ ═slendingar njˇta lŠgsta matv÷ruver­sins ß Nor­url÷ndunum og hefur ■a­ lŠkka­ nokku­ hin sÝ­ustu ßr. Meira
Sko­un 22. j˙l. 2014 15:33

Rafmynt er ekki ˇl÷gleg ß ═slandi

"Vi­ erum heppin a­ b˙a ß ═slandi. Vi­ lifum Ý samfÚlagi ■ar sem allt sem er ekki banna­ er leyft.“ Meira
Sko­un 22. j˙l. 2014 07:00

Hvernig aukum vi­ nautakj÷ts- framlei­sluna?

Undanfarnar vikur hefur talsvert veri­ rŠtt um mßlefni nautakj÷tsframlei­slunnar og hvernig eigi a­ mŠta ÷rt vaxandi eftirspurn eftir nautakj÷ti hÚr ß landi. ═ ■essari umrŠ­u hefur sitthva­ veri­ mßlu... Meira
Sko­un 22. j˙l. 2014 07:00

Fullveldisframsal ßn fyrirsvars

═slensk stjˇrnv÷ld skipu­u nřveri­ nefndir og hˇpa til a­ bŠta "snemmgreiningu ß EES-l÷ggj÷f“ svo rß­herrar og embŠttismenn geti be­i­ ESB, ˇformlega og vinsamlegast, a­ ■rˇa ekki l÷ggj÷f sem gŠ... Meira
Sko­un 22. j˙l. 2014 07:00

Ůrˇun Ý fer­a■jˇnustu

═sland er tali­ vera spennandi fer­aland og ■a­ me­ rÚttu. Landslag og sÚrst÷k nßtt˙ra heillar gestina. ╔g hef heimsˇtt ■etta land Ý 30 ßr. A­ vÝsu er flest frekar dřrara hÚr samanbori­ vi­ ver­lag Ý ... Meira
 

MEST LESIđ

  • Nřjast ß VÝsi
  • Mest Lesi­
  • FrÚttir
  • SKODUN
  • Vi­skipti
  • LÝfi­
ForsÝ­a / Sko­anir / Sko­un / Hvernig framtÝ­ vilt ■˙? Um mikilvŠgi jafnrÚttis Ý MorfÝs.
Fara efst