LAUGARDAGUR 19. APR═L NŢJAST 08:00

GrÝnistinn Jeff Dunham tekur upp heimildarmynd ß ═slandi

FR╔TTIR

Hvernig framtÝ­ vilt ■˙? Um mikilvŠgi jafnrÚttis Ý MorfÝs.

Sko­un
kl 06:00, 21. febr˙ar 2014
Grˇ Einarsdˇttir, rannsakandi vi­ sßlfrŠ­ideild Hßskˇlans Ý Gautaborg.
Grˇ Einarsdˇttir, rannsakandi vi­ sßlfrŠ­ideild Hßskˇlans Ý Gautaborg.
Grˇ Einarsdˇttir skrifar:

Undanfarna daga hefur skapast umræða um hlutskipti kvenna í Morfís. Ég er ein þeirra sem hafa slæm kynni af keppninni. Ég hef aldrei fundið jafn greinilega fyrir kynferði mínu og hversu lítils það var metið og þegar ég tók þátt skólaönnina 2006/2007.

Öfgakenndur karlakúltúr
Í rökræðukeppni er markmiðið að færa góð rök fyrir máli sínu á sannfærandi hátt. Það virðist sem bæði fyrir og eftir mína tíð í Morfís hafi það tíðkast að ráðast á persónur í stað þess að færa rök fyrir máli sínu. Þessar persónuárásir hafa því miður orðið að föstum lið í Morfís, enda árangursrík aðferð til þess að uppskera hlátur áhorfenda, koma andstæðingnum úr jafnvægi og fá stig dómara. Þessi aðferð byggist á mannfyrirlitningu og er lágkúruleg. Auk þess eru persónuárásir engin rök. Í rökræðukeppni ætti frekar að benda á rangfærslur í staðhæfingum andstæðinganna.

Mannfyrirlitning á ekki að viðgangast – hvað þá í ræðukeppni fyrir menntaskólanema. Þessi fyrirlitning í Morfís hefur mótast af karlakúltúr. Kynjaskiptingin í Morfís hefur verið ójöfn frá upphafi. Í þeim 29 lokakeppnum sem hafa verið haldnar hafa aðeins 16% liðsmanna verið konur. Það eru því fyrst og fremst karlar sem hafa haft um það að segja hvað einkenna á góðan ræðumann. Ræðumaður í Morfís á að hafa mikið sjálfsálit, taka pláss, vera ákafur, árásargjarn, harður og fyndinn. Allt eiginleikar sem tengjast ýktum staðalmyndum karlmanna.

Hvaða fólk kemst til áhrifa í framtíðinni?
Málið er stærra en bara Morfís. Stærra en menntaskólinn. Þetta snýst um framtíðina. Í Morfís æfa þátttakendur færni sem nýtist mörgum vel. Margir áhrifamestu menn þjóðarinnar hafa stigið sín fyrstu skref í keppninni. Það sem gerist í menntaskólum landsins í dag hefur áhrif á framtíðina. Hvernig framtíð viljum við?

Fyrirframákveðið mót
Stelpur sem voga sér inn fyrir dyr Morfís þurfa að passa inn í formið. Annars eiga þær á hættu að verða að athlægi. Ég fann sterkt fyrir því að mínir kostir féllu ekki að hinu karllæga móti Morfís. Ég var hvorki fyndin, hörð né árásargjörn. Mínir kostir fólust í því að vera klár, greinandi og að hafa sterkar skoðanir. Í mínu tilviki var ekki hægt að finna þessum eiginleikum farveg. Á endanum var ég rekin.

Þrátt fyrir að fyrsta tilraun mín til að láta til mín taka hafi mistekist hef ég, þökk sé góðu baklandi, ekki látið það aftra mér. Á sínum tíma komu liðsmenn mínir og þjálfarar í Morfís ekki auga á hæfileika mína en nú, sjö árum síðar, er ég meðal annars á leið í doktorsnám í sálfræði. Góður leiðbeinandi við Gautaborgarháskóla tók eftir mér, lagði traust sitt á mig og fann hæfileikum mínum farveg. Nýlega átti ég meðal annars þátt í að landa ríflega hundrað milljóna króna styrk fyrir nýtt rannsóknarsvið við skólann og þurfti til þess bæði hugrekki og sannfæringarkraft, líkt og í Morfís. Við stelpurnar getum hvað sem er. Stundum þarf bara til að einhver trúi á okkur.

Það er samfélagsleg ábyrgð okkar allra að „sjá“ stelpurnar í Morfís og hjálpa þeim að brjóta niður feðraveldið. Morfís er mikilvægur vettvangur þar sem ungar og hæfileikaríkar stúlkur eiga að fá að spreyta sig í tryggu umhverfi án þess að vera traðkaðar niður.

Tími breytinga
Til þess að þetta sé hægt þurfa að koma til róttækar breytingar á fyrirkomulagi Morfís. Í Morfís viðgengst kerfisbundin mismunun á kynjunum. Breytingar krefjast kerfisbundinna aðgerða.

1) Ef á að vera hægt að brjóta niður karllæga menningu þarf hið skammarlega kynjahlutfall að breytast. Helmingur liðsmanna á að vera stelpur. Ef við viljum ekki að þetta taki marga áratugi, þarf að setja á kvótakerfi.

2) Bæði dómarar og þjálfarar verða að taka afstöðu gegn persónuárásum. Engin stig ætti að gefa þegar ráðist er á persónu. Enginn þjálfari ætti að kenna ungu fólki að gera lítið úr öðrum.

3) Samningaviðræður um umræðuefni hafa verið notaðar sem tækifæri til þess að reyna að hræða og lítillækka andstæðinga fyrir keppni. Allt yrði einfaldara ef fyrirfram ákveðin umræðuefni væru dregin.

4) Það þarf að setja ábyrgan ramma í kringum keppnina. Skólayfirvöld og samtök sem styðja jafnrétti ættu að einbeita sér að því að fá stelpur til þess að taka þátt og styðja þær.

5) Það verða að vera skýrar reglur um það sem er leyfilegt. Ef þessum reglum er ekki fylgt verða að vera skýr viðurlög.

Lesendur Vísis geta sent inn greinar á ritstjorn@visir.is. Greinunum þarf að fylgja mynd af höfundi.




Athugi­. Allar athugasemdir eru ß ßbyrg­ ■eirra er ■Šr rita. VÝsir hvetur lesendur til a­ halda sig vi­ mßlefnalega umrŠ­u. Einnig ßskilur VÝsir sÚr rÚtt til a­ fjarlŠgja Šrumei­andi e­a ˇsŠmilegar athugasemdir.

MEIRI SKOđUN ┴ V═SI

Sko­un 19. apr. 2014 07:00

TvŠr milljˇn ßminningar um upprisu

┴Štla­ er a­ ═slendingar bor­i um tvŠr milljˇnir pßskaeggja n˙na um hßtÝ­ina. Meira
Sko­un 17. apr. 2014 07:00

Battav÷llur – menningarlegt fyrirbŠri?

═ mÝnum skˇla gerast margir gˇ­ir hlutir, ekki sÝst vegna ■ess a­ Ý honum er Hjallastefnan. ┴ hverjum degi er unni­ a­ lř­rŠ­i, jafnrÚtti, samvinnu, kŠrleika, vir­ingu, upplřsingatŠkni, Ýslensku, stŠr... Meira
Sko­un 17. apr. 2014 07:00

Eigum vi­ a­ kenna b÷rnunum okkar dygg­ir?

Vi­ erum dugleg a­ kenna b÷rnunum okkar dygg­ir. Vi­ viljum a­ ■au standi vi­ or­ sÝn, sÚu hei­arleg, steli ekki nÚ lj˙gi, fari ekki Ý manngreinarßlit og sÚu gˇ­ vi­ minnimßttar. Meira
Sko­un 17. apr. 2014 07:00

Barnaborgin

Íll b÷rn eiga a­ hafa j÷fn tŠkifŠri til a­ vaxa og dafna og rŠkta hŠfileika sÝna. ReykjavÝkurborg gegnir mikilvŠgu hlutverki Ý a­ stu­la a­ ■essum tŠkifŠrum enda kemur h˙n me­ einum e­a ÷­rum hŠtti a­... Meira
Sko­un 17. apr. 2014 07:00

Jordan Belfort ß ═slandi. Gu­ hjßlpi okkur!

J˙, ■a­ er rÚtt a­ hinn illrŠmdi "┌lfur ß Wall Street“ ver­ur me­ s÷lurß­stefnu ß ═slandi ■ri­judaginn 6. maÝ Ý Hßskˇlabݡi. Margir eru a­ spyrja sig hvers vegna og umrŠ­an hefur veri­ litrÝk un... Meira
Sko­un 17. apr. 2014 07:00

DigurmŠli DavÝ­s

MÚr hefur veri­ bent ß břsna rŠtin digurmŠli Ý ReykjavÝkurbrÚfi Morgunbla­sins, sem kom ˙t ■ann 12. aprÝl sl., um forsvarsmenn Ýslenskra lÝfeyrissjˇ­a. Meira
Sko­un 17. apr. 2014 07:00

T÷lvuleikjafÝkn unglinga

Veruleiki unglinga n˙ um stundir er um margt frßbrug­inn ■vÝ sem fyrri kynslˇ­ir bjuggu vi­. TŠkninřjungar veita fˇlki a­gang a­ upplřsingum og samskiptum sem ß­ur voru ˇhugsandi. Samskipti ungs fˇlks... Meira
Sko­un 16. apr. 2014 16:43

Tollar, v÷rugj÷ld, neytendur og samkeppni

FÚlag atvinnurekenda hefur lßti­ til sÝn taka svo ßrum og ßratugum skiptir Ý umrŠ­u um afnßm tolla og v÷rugjalda. Ůa­ hefur mi­a­ fremur hŠgt en sem betur fer er umrŠ­an um ■essi mikilvŠgu mßl a­ auk... Meira
Sko­un 16. apr. 2014 15:18

MikilvŠgi tˇmstunda

Skipulagt tˇmstundastarf er a­ mÝnu mati ein af bestu forv÷rnum sem v÷l er ß og hvet Úg alla foreldra a­ Ýhuga mikilvŠgi ■ess ■egar kemur a­ velfer­ barna og unglinga. Meira
Sko­un 16. apr. 2014 11:13

Hva­an koma ■eir sem vi­ eigum a­ kjˇsa?

Mikil umrŠ­a hefur veri­ Ý samfÚlaginu um kynjahlutfall Ý stjˇrnmßlum. Fyrir borgarstjˇrnarkosningar n˙ Ý vor eru fleiri kvenmenn Ý frambo­i en karlar og vonandi ver­ur hlutfall kynja jafnt Ý borgarst... Meira
Sko­un 16. apr. 2014 10:16

A­sto­um b÷rn sem b˙a vi­ fßtŠkt

Hva­ ■ř­ir ■a­ fyrir barn a­ alast upp vi­ fßtŠkt ß ═slandi? Meira
Sko­un 16. apr. 2014 07:00

Fullveldisgildran

M÷rg menningarsamfÚl÷g hafa fari­ forg÷r­um vi­ ■a­ a­ lÝfsa­stŠ­ur ■eirra breyttust og ■au megnu­u ekki a­ breg­ast vi­, a­laga lifna­arhŠtti sÝna og samfÚlagssřn ■eim breytingum. Meira
Sko­un 16. apr. 2014 07:00

Heyrist Ý hßsum ■ingmanni?

Ůa­ er vel vi­ hŠfi a­ nota al■jˇ­lega radddaginn 16. aprÝl til a­ minna fˇlk ß a­ ■a­ kŠmist n˙ sennilega illa Ý gegnum lÝfi­ ef ■a­ hef­i ekki r÷ddina til a­ tjß sig me­, eitthva­ sem flest÷llum fin... Meira
Sko­un 16. apr. 2014 07:00

Skemmdarverk vi­ Skˇgafoss – VÚr mˇtmŠlum

Rangßr■ing eystra hefur auglřst nřtt deiliskipulag Ý Ytri-Skˇgum. Ůa­ nŠr yfir a­komu a­ Skˇgafossi. ┴Štla­ er a­ byggja ■ar mj÷g stˇrt hˇtel ß tveim hŠ­um a­ hluta. Meira
Sko­un 16. apr. 2014 07:00

Vistvangur Ý Landnßmi Ingˇlfs

Um ■essar mundir hafa samt÷kin Grˇ­ur fyrir fˇlk Ý Landnßmi Ingˇlfs (GFF) starfa­ Ý 17 ßr. Samt÷kin kusu sÚr strax Ý upphafi afmarka­ starfsvŠ­i, hÚr ß su­vesturhorninu ■ar sem drj˙gur meirihluti land... Meira
Sko­un 16. apr. 2014 07:00

Grßtur og gnÝstran tanna Ý ReykjavÝk

Heimili: ReykjavÝk. Velfer­: ? Okkur skortir rannsˇknir en vitum ■ˇ a­ margir borgarb˙ar eru hjßlpar■urfi. Meira
Sko­un 16. apr. 2014 07:00

„Ůegar brunnurinn kom“

"HvenŠr byrja­ir ■˙ Ý skˇla?“ spur­i forvitinn hjßlparstarfsma­ur tˇlf ßra stelpu ß verkefnasvŠ­i Hjßlparstarfs kirkjunnar Ý MalavÝ og bjˇst vi­ svari ß bor­ vi­ "Ý fyrra“ e­a "■egar Úg va... Meira
Sko­un 16. apr. 2014 07:00

Virkjum styrkleika Ý skˇlum

Skˇlamßl snerta kjarna jafna­arstefnunnar ■vÝ ■ar mß skapa b÷rnum j÷fn tŠkifŠri til a­ ■roskast og eflast sem sterkir og skapandi einstaklingar. Galdurinn er a­ draga fram styrkleika allra barna Ý skˇ... Meira
Sko­un 16. apr. 2014 00:01

100, 10, 1

Fagna­u hverjum degi eins og ■˙ myndir lifa Ý 100 ßr. Hugsa­u um ßhrif hverrar ßkv÷r­unar a.m.k. nŠstu 10 mßnu­i. Njˇttu hverrar stundar eins og ■˙ lifir bara ■ennan 1 dag. Meira
Sko­un 16. apr. 2014 00:01

Heildarmynd af h÷ftunum: Erlendar skuldir og forsendur afnßms

┌tfŠrsla ß afnßmi haftanna ■arf a­ sty­ja vi­ langtÝmastefnuna. FyrirtŠki Ý al■jˇ­legri starfsemi munu hafa rß­andi ßhrif ß framtÝ­arv÷xt ˙tflutningstekna. Til a­ stjˇrnendur ■eirra kjˇsi a­ byggja up... Meira
Sko­un 15. apr. 2014 15:19

Tollakerfi­ er gert til a­ vernda Ýslenska verslun

HÚr ß landi eru sjˇnv÷rp allt a­ ■vi 100% dřrari en Ý Bretlandi. Meira
Sko­un 15. apr. 2014 11:15

Af mßlefnavinnu pÝrata og řktri einsemd oddvita

Laugardaginn 5. aprÝl birtist frÚtt ß visir.is um a­ oddviti pÝrata Ý ReykjavÝk hef­i veri­ sß eini sem mŠtti ß mßlefnafund hjß pÝr÷tum Ý borginni ■ann sama dag. Meira
Sko­un 15. apr. 2014 08:58

Heimilum blŠ­ir, landb˙na­ur Ý bˇmull

Helmingur heimilanna Ý landinu ß Ý erfi­leikum me­ a­ nß endum saman og um tÝu prˇsent okkar eru Ý alvarlegum vanskilum. AtvinnulÝfi­ getur ekki greitt hŠrri laun, me­al annars vegna erfi­s rekstrarum... Meira
Sko­un 15. apr. 2014 08:58

OR ß rÚttri lei­!

Fyrir fjˇrum ßrum sta­festi matsfyrirtŠki­ Fitch Ratings neikvŠtt lßnshŠfismat hjß Orkuveitu ReykjavÝkur. Ůetta ■řddi Ý raun a­ OR stˇ­u til bo­a enn verri lßnskj÷r. R÷k FR voru ■au a­ grei­slugeta fy... Meira
Sko­un 15. apr. 2014 08:58

Gßlgahraun, ŮrÝhn˙kagÝgur og rÚttarrÝki ge­■ˇttans

═slendingar sem reyndu a­ vernda Gßlgahraun gegn ey­ileggingu hafa ■urft a­ svara til saka og bÝ­a n˙ dˇms. GlŠpur ■eirra var a­ ■vŠlast fyrir l÷greglu og jar­řtueigendum. Meira

MEST LESIđ

  • Nřjast ß VÝsi
  • Mest Lesi­
  • FrÚttir
  • SKODUN
  • Vi­skipti
  • LÝfi­
ForsÝ­a / Sko­anir / Sko­un / Hvernig framtÝ­ vilt ■˙? Um mikilvŠgi jafnrÚttis Ý MorfÝs.
Fara efst