FÍSTUDAGUR 22. ┴G┌ST NŢJAST 19:34

Hamas tekur 21 uppljˇstrara af lÝfi

FR╔TTIR

Hvernig framtÝ­ vilt ■˙? Um mikilvŠgi jafnrÚttis Ý MorfÝs.

Sko­un
kl 06:00, 21. febr˙ar 2014
Grˇ Einarsdˇttir, rannsakandi vi­ sßlfrŠ­ideild Hßskˇlans Ý Gautaborg.
Grˇ Einarsdˇttir, rannsakandi vi­ sßlfrŠ­ideild Hßskˇlans Ý Gautaborg.
Grˇ Einarsdˇttir skrifar:

Undanfarna daga hefur skapast umræða um hlutskipti kvenna í Morfís. Ég er ein þeirra sem hafa slæm kynni af keppninni. Ég hef aldrei fundið jafn greinilega fyrir kynferði mínu og hversu lítils það var metið og þegar ég tók þátt skólaönnina 2006/2007.

Öfgakenndur karlakúltúr
Í rökræðukeppni er markmiðið að færa góð rök fyrir máli sínu á sannfærandi hátt. Það virðist sem bæði fyrir og eftir mína tíð í Morfís hafi það tíðkast að ráðast á persónur í stað þess að færa rök fyrir máli sínu. Þessar persónuárásir hafa því miður orðið að föstum lið í Morfís, enda árangursrík aðferð til þess að uppskera hlátur áhorfenda, koma andstæðingnum úr jafnvægi og fá stig dómara. Þessi aðferð byggist á mannfyrirlitningu og er lágkúruleg. Auk þess eru persónuárásir engin rök. Í rökræðukeppni ætti frekar að benda á rangfærslur í staðhæfingum andstæðinganna.

Mannfyrirlitning á ekki að viðgangast – hvað þá í ræðukeppni fyrir menntaskólanema. Þessi fyrirlitning í Morfís hefur mótast af karlakúltúr. Kynjaskiptingin í Morfís hefur verið ójöfn frá upphafi. Í þeim 29 lokakeppnum sem hafa verið haldnar hafa aðeins 16% liðsmanna verið konur. Það eru því fyrst og fremst karlar sem hafa haft um það að segja hvað einkenna á góðan ræðumann. Ræðumaður í Morfís á að hafa mikið sjálfsálit, taka pláss, vera ákafur, árásargjarn, harður og fyndinn. Allt eiginleikar sem tengjast ýktum staðalmyndum karlmanna.

Hvaða fólk kemst til áhrifa í framtíðinni?
Málið er stærra en bara Morfís. Stærra en menntaskólinn. Þetta snýst um framtíðina. Í Morfís æfa þátttakendur færni sem nýtist mörgum vel. Margir áhrifamestu menn þjóðarinnar hafa stigið sín fyrstu skref í keppninni. Það sem gerist í menntaskólum landsins í dag hefur áhrif á framtíðina. Hvernig framtíð viljum við?

Fyrirframákveðið mót
Stelpur sem voga sér inn fyrir dyr Morfís þurfa að passa inn í formið. Annars eiga þær á hættu að verða að athlægi. Ég fann sterkt fyrir því að mínir kostir féllu ekki að hinu karllæga móti Morfís. Ég var hvorki fyndin, hörð né árásargjörn. Mínir kostir fólust í því að vera klár, greinandi og að hafa sterkar skoðanir. Í mínu tilviki var ekki hægt að finna þessum eiginleikum farveg. Á endanum var ég rekin.

Þrátt fyrir að fyrsta tilraun mín til að láta til mín taka hafi mistekist hef ég, þökk sé góðu baklandi, ekki látið það aftra mér. Á sínum tíma komu liðsmenn mínir og þjálfarar í Morfís ekki auga á hæfileika mína en nú, sjö árum síðar, er ég meðal annars á leið í doktorsnám í sálfræði. Góður leiðbeinandi við Gautaborgarháskóla tók eftir mér, lagði traust sitt á mig og fann hæfileikum mínum farveg. Nýlega átti ég meðal annars þátt í að landa ríflega hundrað milljóna króna styrk fyrir nýtt rannsóknarsvið við skólann og þurfti til þess bæði hugrekki og sannfæringarkraft, líkt og í Morfís. Við stelpurnar getum hvað sem er. Stundum þarf bara til að einhver trúi á okkur.

Það er samfélagsleg ábyrgð okkar allra að „sjá“ stelpurnar í Morfís og hjálpa þeim að brjóta niður feðraveldið. Morfís er mikilvægur vettvangur þar sem ungar og hæfileikaríkar stúlkur eiga að fá að spreyta sig í tryggu umhverfi án þess að vera traðkaðar niður.

Tími breytinga
Til þess að þetta sé hægt þurfa að koma til róttækar breytingar á fyrirkomulagi Morfís. Í Morfís viðgengst kerfisbundin mismunun á kynjunum. Breytingar krefjast kerfisbundinna aðgerða.

1) Ef á að vera hægt að brjóta niður karllæga menningu þarf hið skammarlega kynjahlutfall að breytast. Helmingur liðsmanna á að vera stelpur. Ef við viljum ekki að þetta taki marga áratugi, þarf að setja á kvótakerfi.

2) Bæði dómarar og þjálfarar verða að taka afstöðu gegn persónuárásum. Engin stig ætti að gefa þegar ráðist er á persónu. Enginn þjálfari ætti að kenna ungu fólki að gera lítið úr öðrum.

3) Samningaviðræður um umræðuefni hafa verið notaðar sem tækifæri til þess að reyna að hræða og lítillækka andstæðinga fyrir keppni. Allt yrði einfaldara ef fyrirfram ákveðin umræðuefni væru dregin.

4) Það þarf að setja ábyrgan ramma í kringum keppnina. Skólayfirvöld og samtök sem styðja jafnrétti ættu að einbeita sér að því að fá stelpur til þess að taka þátt og styðja þær.

5) Það verða að vera skýrar reglur um það sem er leyfilegt. Ef þessum reglum er ekki fylgt verða að vera skýr viðurlög.

Lesendur Vísis geta sent inn greinar á ritstjorn@visir.is. Greinunum þarf að fylgja mynd af höfundi.




Deila
Athugi­. Allar athugasemdir eru ß ßbyrg­ ■eirra er ■Šr rita. VÝsir hvetur lesendur til a­ halda sig vi­ mßlefnalega umrŠ­u. Einnig ßskilur VÝsir sÚr rÚtt til a­ fjarlŠgja Šrumei­andi e­a ˇsŠmilegar athugasemdir.

MEIRI SKOđUN ┴ V═SI

Sko­un 22. ßg˙. 2014 07:00

Me­ hugann vi­ hŠtturnar

Bßr­arbunga, eitt ÷flugasta og hŠttulegasta eldfjall ═slands, hefur lßti­ ß sÚr krŠla a­ undanf÷rnu og ßtt svi­i­ Ý frÚttum vikunnar. Gos Ý fjallinu e­a nßlŠgt ■vÝ gŠti framkalla­ gÝfurlegar hamfarir,... Meira
Sko­un 22. ßg˙. 2014 14:45

JafnrÚtti og rÚttlŠti ß vinnumarka­i Nor­urlanda og Evrˇpu

Sameiginlegur norrŠnn vinnumarka­ur hefur Ý 60 ßr reynst afar vel og hefur gefi­ hundru­um ■˙sunda Nor­urlandab˙a tŠkifŠri til a­ sŠkja erlendis. Meira
Sko­un 22. ßg˙. 2014 07:00

Hva­ viljum vi­?

HvenŠr Štla stjˇrnv÷ld a­ staldra vi­ og rŠ­a fjßrmßl ■jˇ­arinnar af ßbyrg­? ┴ratugum saman hefur rÝkissjˇ­ur veri­ rekinn me­ halla, en n˙ er mßl a­ linni. Meira
Sko­un 22. ßg˙. 2014 07:00

LÝklega besta vÝnb˙­ Ý heimi

Auglřsing frß ┴TVR: Ung kona missir ÷kuskÝrteini­ ofan Ý blandara ■egar h˙n er a­ b˙a til boozt. Atbur­arßsin er summeru­ upp me­ ummŠlunum: "Vissir ■˙ a­ 4,2% allra skilrÝkja ey­ileggjast Ý blandara?... Meira
Sko­un 22. ßg˙. 2014 07:00

Hvernig auka mß s÷lu ß rafbÝlum

Ljˇst er a­ aukinn innflutningur er ß rafmagnsbÝlum, og a­ allir sÚu sammßla um jßkvŠ­a ■Štti ■ess a­ nota innlenda ˇdřra orku til a­ komast milli sta­a. Meira
Sko­un 22. ßg˙. 2014 07:00

Menningarnˇtt – einnar nŠtur gaman?

Menningarnˇtt, sem reyndar fer ekki minna fram a­ degi til, er haldin ß morgun. Ůetta er fj÷lsˇttasta menningarhßtÝ­ landsins og hefur veri­ ■a­ lengi. Ůa­ er be­i­ eftir Menningarnˇtt me­ eftirvŠntin... Meira
Sko­un 21. ßg˙. 2014 07:00

Busarnir bo­nir velkomnir

Eftir nokkra daga byrja ■˙sundir ˇl÷grß­a unglinga Ý nřjum skˇla, framhaldsskˇla. Foreldrarnir gera vŠntanlega rß­ fyrir a­ vel ver­i teki­ ß mˇti ■eim, enda geta margir veri­ dßlÝti­ litlir Ý sÚr ■ˇt... Meira
Sko­un 21. ßg˙. 2014 07:00

Afkoma rÝkissjˇ­s batna­ jafnt og ■Útt

Fyrirs÷gn ■essa greinarkorns er fengin a­ lßni af vef Vi­skiptabla­sins ß d÷gunum, en ■ar er vitna­ Ý umfj÷llun greiningardeildar Arion banka um nřframkominn rÝkisreikning. Meira
Sko­un 21. ßg˙. 2014 07:00

┴kv÷r­unart÷kufŠlni

KŠra peningastefnunefnd. ┴kv÷r­un ykkar Ý dag [Ý gŠr], 20. ßg˙st, um a­ halda mj÷g hßum v÷xtum bankans ßfram ˇbreyttum, 13. skipti­ Ý r÷­, e­a frß ■vÝ Ý nˇvember 2012 (en ■ß hŠkku­u ■i­ vextina um 0,2... Meira
Sko­un 20. ßg˙. 2014 07:00

Kyn■ßttaspenna me­ dj˙par rŠtur

Sum dj˙pstŠ­ustu vandamßl bandarÝsks samfÚlags kristallast Ý eftirleik h÷rmulegs atbur­ar sem ßtti sÚr sta­ fyrr Ý mßnu­inum ■egar l÷gregluma­ur bana­i ■eld÷kkum unglingi, Michael Brown, Ý Ferguson, ˙... Meira
Sko­un 20. ßg˙. 2014 11:14

Engin rÝkisßbyrg­ ß innistŠ­um

Frosti Sigurjˇnsson, forma­ur efnahags- og vi­skiptanefndar Al■ingis, setti fram athyglisver­a hugmynd Ý frÚttum St÷­var 2 Ý sÝ­ustu viku um a­ hafna frumvarpi um innistŠ­utryggingar sem er Ý smÝ­um Ý... Meira
Sko­un 20. ßg˙. 2014 09:00

Bjˇr og GullŠ­i

KŠri Andri ١r. FrÚttir berast af hˇtun ■inni um mßlsˇkn ß hendur frŠndum okkar FŠreyingum. A­ vÝsu er haft eftir ■Úr a­ ■˙ viljir bara leita fri­samlegra lei­a til sßtta vi­ fŠreysku ÷lger­ina F÷roya... Meira
Sko­un 20. ßg˙. 2014 08:22

StjˇrnarhŠttir fyrirtŠkja

Efnahagshruni­ hefur řtt undir ■ß kr÷fu a­ fyrirtŠki ßstundi gˇ­a stjˇrnarhŠtti (e. corporate governance). Gefnar hafa veri­ ˙t lei­beiningar um stjˇrnarhŠtti fyrirtŠkja ß vegum Vi­skiptarß­s ═slands,... Meira
Sko­un 20. ßg˙. 2014 07:00

Hagsmunamat hins opinbera

Ůa­ er hagur sjßvar˙tvegsfyrirtŠkja a­ fari­ sÚ vel me­ au­lindir sjßvar, a­ gengi­ sÚ um ■Šr af vir­ingu og ■Šr nřttar me­ hagkvŠmum og umhverfisvŠnum hŠtti. Meira
Sko­un 20. ßg˙. 2014 07:00

Reynslan er ˇlygnust

Margt hefur tekist vel ß fyrsta ßri n˙verandi rÝkisstjˇrnar. Atvinnußstand er ■okkalegt og řmsar framkvŠmdir ß d÷finni. RÝkisfjßrmßlin vir­ast nßlgast jafnvŠgi. A­ m÷rgu leyti mß segja a­ hruni­ sÚ a­... Meira
Sko­un 20. ßg˙. 2014 07:00

Af svÝnum me­ fjˇrar sÝ­ur

Ůa­ er ßstŠ­a til a­ ■akka ١rˇlfi MatthÝassyni fyrir a­ halda umrŠ­u um landb˙na­ ß ═slandi lifandi og ßhugaver­ri og ekki skemmir fyrir a­ ١rˇlfur ß ■a­ til a­ vera mikill h˙moristi. Meira
Sko­un 19. ßg˙. 2014 07:00

Ekki ein rÝkislei­ a­ styttra nßmi

Framhaldsskˇlar landsins b˙a sig me­ řmsum hŠtti undir ßform um a­ nßm til st˙dentsprˇfs styttist um ßr, eins og fram kom Ý FrÚttabla­inu Ý gŠr. Meira
Sko­un 19. ßg˙. 2014 09:15

Ertu ■ß farin? Farin frß mÚr?

Undanfarnar vikur hafa ■rÝr vinir mÝnir flutt b˙ferlum ßsamt fj÷lskyldum sÝnum og hafi­ nřtt lÝf Ý nřju landi. Reyndar er s˙ ■ri­ja og sÝ­asta ˇfarin enn – h˙n flyst vestur um haf ß morgun. Meira
Sko­un 19. ßg˙. 2014 09:00

Aukin framlei­ni, meiri hamingja, minna stress

Hver kannast ekki vi­ ■a­ a­ vinna a­eins fram eftir, vera of seinn til dŠmis a­ sŠkja b÷rnin Ý skˇla e­a leikskˇla, gleyma sÚr Ý vinnunni? Meira
Sko­un 19. ßg˙. 2014 07:00

BŠndamßlastjˇrar, ekki meir

BŠndasamt÷kin, me­ dyggum stu­ningi rÝkisvaldsins, stjˇrna framlei­slu landb˙na­arafur­a ß ═slandi. Inntak ■essarar stefnu er Ý grˇfum drßttum a­ k˙a- og kindabŠndur eru hvattir til a­ framlei­a mjˇlk... Meira
Sko­un 19. ßg˙. 2014 07:00

Hver ß landi­ mitt ═sland?

Undanfarin misseri hefur deilan um landareign og me­fer­ ■ess lands blossa­ upp og er mj÷g hßvŠr um ■essar mundir ■ar sem "eigendur“ lands vilja rß­skast me­ landi­ eftir eigin h÷f­i og telja si... Meira
Sko­un 19. ßg˙. 2014 07:00

NorrŠnt samstarf um jafnrÚtti kynjanna Ý 40 ßr

┴ri­ 1974 hˇfst formlegt samstarf ß svi­i jafnrÚttismßla ß vettvangi NorrŠnu rß­herranefndarinnar. ┴kv÷r­un ■essi hefur ßn efa ßtt sinn ■ßtt Ý a­ kynjajafnrÚtti mŠlist hvergi meira en ß Nor­url÷ndunum... Meira
Sko­un 19. ßg˙. 2014 07:00

┴rinni kennir illur rŠ­ari

N˙ er ■a­ svo a­ ■eir sem setja fjßrl÷g sem stofnanir rÝkisins eiga a­ fara eftir eru a­rir en ■eir sem framfylgja ßkv÷r­uninni. Meira
Sko­un 18. ßg˙. 2014 12:00

Ëhef­bundin me­fer­ vi­ Alzheimers heilabilun

Einn erfi­asti sj˙kdˇmur samtÝmans er Alzheimers heilabilun sem rŠnir fˇlk minni og minningum og getu til a­ sinna nau­synlegum ■÷rfum. Meira
Sko­un 18. ßg˙. 2014 07:00

Aulahrollur mennskunnar

Hugsi­ ykkur ef rÝkis˙tvarpi­ marka­i ■ß stefnu a­ sjßlfsagt vŠri a­ fjalla um ßstir manna og ßstarlÝf en frß og me­ 1. september yr­i frekari ßstarjßtningum ekki ˙tvarpa­. Meira
 

MEST LESIđ

  • Nřjast ß VÝsi
  • Mest Lesi­
  • FrÚttir
  • SKODUN
  • Vi­skipti
  • LÝfi­
ForsÝ­a / Sko­anir / Sko­un / Hvernig framtÝ­ vilt ■˙? Um mikilvŠgi jafnrÚttis Ý MorfÝs.
Fara efst