Fréttaskýring: Lagaóvissa og pólitík í sölunni á FIH

Það er bankaumsýsla Dana, eða Finansiel Stabilitet, sem stendur að baki sölunni á FIH bankanum. Nú er stofnunin sjálf í sviðsljósi danskra fjölmiðla þar sem áhöld eru um lagalegan grunn undir starfseminni. Einnig hefur komið fram að pólitík spilar hlutverk í sölunni.

Lögfræðingurinnn Michael Camphausen, sem er einn af fáum sérfræðingum Dana í bankarétti, telur að Finansiel Stabilitet sé komið töluvert út fyrir upphaflegt skipunarbréf sitt í störfum sínum í dag. Í upphafi var bankaumsýslan eins og hver önnur sem þjóðir Evrópu, þar á meðal Ísland, komu á fót eftir að bankar tóku að hrynja í fjármálakeppunni. Þessum ríkisstofnunum er ætlað að taka yfir þá banka eða fjármálafyrirtæki sem hrunið hafa, endurskipuleggja reksturinn og reyna að hámarka endurheimturnar.

Fyrir utan þetta hlutverk bankaumsýslunnar segir lögmaðurinn að þar að auki hafi stofnunin gefið út og ráði yfir ríkisábyrgðum hjá rúmlega 60 dönskum fjármálafyrirtækjum sem eru í rekstri að upphæð samtals rúmlega 360 milljarða danskra kr. eða rúmlega 7.000 milljarða kr. Í krafti þessa geti Finansiel Staibilitet sagt fjármálafyrirtækjum fyrir verkum.

Nýjasta dæmið er salan á FIH bankanum en hún er gerð núna að skipun Finansiel Stabilitet. Í ljós hefur komið að til að fá ríkisábyrgð á viðamikla skuldabréfaútgáfu sína í fyrra í tengslum við bankpakke I, sérstaka aðstoða danska ríkisins við bankakerfið, urðu stjórnendur FIH bankans að láta bankaumsýslunni í hendur vald til að ákveða sölu bankans fyrir 30. september.

Skilanefnd Kaupþings er ekki ánægð með þessar lyktir málsins svo vægt sé til orða tekið. Danskir fjölmiðlar telja að verðið sem greitt er fyrir FIH sé útsölu- eða afsláttarverð (discount-pris) og ef marka má tölur liggur það töluvert undir eiginfé bankans eins og það var gefið upp í yfirliti um reksturinn fyrstu sex mánuði ársins. Í lok júní s.l. var eigið fé bankans 8 milljarðar danskra kr. en umrætt söluverð hans í dag liggur á bilinu 4 til 5 milljarðar danskra kr.

Óánægja skilanefndarinnar liggur í því að m.v. að söluverðið sé rétt, eins og danskir fjölmiðlar hafa heimildir um, fær þrotabú Kaupþings lítið í sinn hlut. Raunar aðeins nokkra milljarða íslenskra kr. Skilanefndin telur að FIH muni braggast á næstu árum og vildi því taka tilboðinu sem var hafnað. Þar var um minni upphafsgreiðslu að ræða en síðan greiðslur í tengslum við árangur bankans í framtíðinni.

Það er svo engin tilviljun að það voru lifeyrissjóðir sem börðust um að fá að kaupa FIH bankann. Sem kunnugt er mynduðu tveir af stærstu lífeyrissjóðum Danmerkur ATP og PFA ásamt sænska tryggingarfélaginu Folksam annan kaupendahópinn en í hinum hópnum voru fimm minni danskir lífeyrissjóðir ásamt breska fjárfestingarsjóðnum Triton. ATP og félagar fengu að kaupa bankann og hugsanlega spilar þar inn í að ATP veitti FIH lánalínu upp á 15 milljarða danskra kr. í fyrra.

Dönsk stjórnvöld, svipað og íslensk, vilja gjarnan að bólgnir lífeyrissjóðir landsins setji eitthvað af fé sínu í fjárfestingar í atvinnulífinu. Umræður hafa farið fram um þetta milli stjórnvalda og lífeyrissjóða í Danmörku. Og FIH bankinn var bara of gott tækifæri fyrir lífeyrissjóðina að láta framhjá sér fara, einkum í ljósi þess að salan var þvinguð fram af stjórnvöldum.

Hvað varðar áhyggjur lögmannsins Camphausen hefur efnahags- og viðskiptaráðherra Dana, Brian Mikkelsen sagt þær ástæðulausar og vísar í að Finansiel Stabilitet sé að ná góðum árangri í störfum sínum.

Heimildir: Berlingske Tidende, Börsen o.fl.