Ólafur og Dorrit skráð hjá Þjóðskrá að þau hafi slitið samvistum

Skilyrði þess að hjón hafi lögheimili á sitt hvorum staðnum er að þau séu skráð þannig að þau hafi slitið samvistum. Dorrit Moussaieff og Ólafur Ragnar Grímsson eru skráð með þessum hætti hjá Þjóðskrá Íslands. Þrjú hundruð íslensk hjón eru í sömu sporum.

Dorrit Moussaieff forsetafrú flutti lögheimili sitt til Bretlands í lok árs 2012. Í Bretlandi er hún skráð með fasta búsetu en með svokallaða „utan lögheimilis“ skráningu af skattalegum ástæðum.

Hjón verða að hafa lögheimili á sama stað samkvæmt íslenskum lögum. Þetta kemur skýrt fram í lögum um lögheimili en þar segir í 7. grein: „Hjón eiga sama lögheimili.“ Síðan segir í annarri málsgrein sömu greinar: „Hjón, sem slitið hafa samvistir, eiga sitt lögheimilið hvort.“

Í framkvæmd er þó að myndast hefð fyrir því að vikið sé frá þessari kröfu þegar annað hjóna starfar erlendis eins og er í tilviki forsetafrúarinnar.

Skilyrði þess að fá skráningu með sitt hvort lögheimili í Þjóðskrá Íslands er að hjón séu skráð þannig að þau hafi slitið samvistum. Þjóðskrá fylgir því eftir að tveir einstaklingar í hjúskap séu skráðir með þessari merkingu. Af þessu leiðir að einstaklingar í hjúskap sem hafa lögheimili í sitt hvoru landinu eru skráðir með þessum hætti í þjóðskrá.

Margrét Hauksdóttir forstjóri Þjóðskrár Íslands segir að undanþágur séu veittar frá meginreglu um sama lögheimili þegar annað hjóna starfar erlendis.

„Ef annað hjóna er búsett erlendis vegna vinnu þá hafa hjón fengið að skrá lögheimili í sitt hvoru landinu eins og á Íslandi og erlendis.“ segir Margrét. Hún segir að sótt sé um þetta á þar til gerðu eyðublaði og umsóknin þurfi að vera rökstudd.

Eru þessir einstaklingar skráðir ekki í samvistum? „Í rauninni getum við ekki gert neitt annað en að skrá þau ekki í samvistum vegna þess að lagaramminn er þetta þröngur. Það er litið svo á að þetta sé tímabundið og um leið og annar makinn flytur til landsins aftur er hann skráður á sama lögheimili og hinn sem er búsettur hér á landi.“

Forsetahjónin eru með þessa skráningu. Eru margir aðrir Íslendingar í hjúskap með þessa sömu skráningu? „Já, það er töluvert um það. Í dag eru um 600 einstaklingar á Íslandi skráðir með sitt hvort lögheimilið. Þá er ég eingöngu að tala um íslenska ríkisborgara en ekki erlendra ríkisborgara sem hafa flust til landsins án þess að maki hafi flust.“

Um er að ræða 300 hjúskapareiningar eða 600 einstaklinga. Af þeim eru 50 einstaklingar með sitt hvort lögheimilið hér á landi en 550 með lögheimili annars vegar hér og hins vegar erlendis eins og í tilviki forsetahjónanna. Ef teknir eru með þeir einstaklingar sem eru í hjúskap en hafa fengið skilnað að borði og sæng fer talan yfir 3000 þ.e. 1500 hjúskapareiningar.