Ég kvíði eftir­köstum ESB-kosninganna - Ó­háð niður­stöðu

Þeir sem þekkja mig vita að ég hef gífurlega gaman að kosningum, á kjördag fer ég ætíð í mín fínustu jakkaföt til að fagna lýðræðinu. Óháð niðurstöðu kosninga er kjördagur alltaf fagnaðardagur, kosningavakan og dagarnir þar á eftir eru svo nýttir til að sleikja sárin ef svo ber undir. Ég er hins vegar ekki jafn spenntur fyrir kjördag ESB-kosninganna og kvíði mjög hvernig næstu dagar eftir kjördag verða, óháð niðurstöðu kosninganna. Það er meðal annars af því að báðar hreyfingar tala um hversu slæmt Ísland yrði ef það er ekki sett X við þeirra málstað. Ég er smá hræddur um að til slíkra óreiðu kæmi þann 30. ágúst næstkomandi að NATÓ mótmælin 1949 verða eins og kettlingur í samanburði.

Talsmáti marga Já liða er eins og að hér yrði endalaus óðaverðbólga líkt og var hér á 9. áratugnum. Þeir sem ekki vilja ganga í ESB eru sagðir vera á launaskrá hjá stórútgerðinni, ég hef mínar efasemdir að Sólveig Anna sé á launaskrá hjá Guðmundi í Brim. Svo er sagt að Evran muni lækka öll verð á einu bretti af því að spænskur tómatur er ódýrari á Spáni en hér á Íslandi. Það verður allt æðislegt við það eitt að ganga í ESB. Þetta yrði líkt og þegar Dóróthea kom til Oz, lífið yrði loksins í lit.

Og þegar rýnt er í reynslusögur hjá þeim þjóðum sem gengu í ESB er oft að heyra þennan drauma óm sem Já liðar tala um. Það er þó einn lítill galli við þær reynslusögur fyrir Ísland, þær snúast oftar en ekki um fjórfrelsið sem við erum nú þegar hluti af í gegnum EES samninginn.

Talsmenn marga Nei liða er svo á þá leið að Ísland myndi verða tjáningarlaust land með ekkert fullveldi. Nú veit ég ekki hvernig þú lesandi góður hugsar um lönd á við Finnland og Ungverjaland en persónulega finnst mér þetta vera fullvalda ríki sem hafa sína rödd. Ungverjar voru nú duglegir að tjá sig gegn ESB í tíð Viktor Orbán, jafnvel einum of á köflum.

Persónulega hefur mér fundist þessi umræða því afskaplega ömurlega leiðinleg. Í besta falli eru viðmælendur heitt í hamsi en í versta falli fara viðmælendur með illindi sitt á hvað og saka hvor um annan um hinu ljótustu hluti. Þetta líkist að vissuleyti hinni pólitísku umræðu sem við sjáum vestanhafs, þar sem einungis er um tvo valkosti að ræða og því er ekkert hægt að kjósa einhvern milliveg.

Ég velti því fyrir mér líka hvort það þurfi að vera þetta endalausa hræðsluáróður ef við kjósum vitlaust. Það liggur við að maður viti meira um ókosti þess að kjósa Nei eða Já en kosti þess sökum að stór hluti af púðri beggja hreyfinga fer í að tala um það hvað það yrði ömurlegt að kjósa hinn kostinn. Í stað þess að tala frekar um hið jákvæða og hinu frábæru kosti sem það væri að fara í ESB og þá frábæru kosti við núverandi ástand.

Það tók Breta tæp fimm ár að fara úr ESB eftir Brexit kosningarnar. Á þeim tíma komst vart annað að en viðræðurnar úr ESB. Hið áhugaverða við Brexit kosningarnar er að þær snerust að miklu leyti um fjórfrelsið, og þá sérstaklega innflytjendamál. Og þeir sem vilja fara aftur, sakna mjög fjórfrelsið, sem við höfum í gegnum EES samninginn.

Er hin mögulegi ábati við að ganga ESB þess virði til að kljúfa þjóðina enn frekar næstu fimm árin? Erum við fara að nenna að rífast um þetta í 5 ár í viðbót?

Höfundur er viðskiptafræðingur.