Sýslumanni neitað um aðgang að fjármálaupplýsingum

Hæstiréttur hefur hafnað kröfu sýslumannsins í Borgarnesi um aðgang að upplýsingum hjá fyrirtækjum og stofnunum er hafa í vörslu sinni upplýsingar um fjárhagsleg málefni einstaklinga, um fjármál manns sem er nemandi við Háskólann á Bifröst. Sýslumaður vildi upplýsingar um eignir og önnur fjárhagsleg réttindi mannsins, um skuldir, bankareikninga, gjaldeyrisviðskipti og skattalegar upplýsingar sem og aðrar upplýsingar um fjárhag hans. Kröfunni var hafnað á þeim forsendum að krafan beindist ekki að tilteknum manni eða lögaðila sem byggi yfir eða kynni að búa yfir þeim upplýsingum sem óskað var aðgangs að. Héraðsdómur Vesturlands hafði áður hafnað kröfunni.

Forsaga málsins er sú að í lok febrúar hafði lögreglan í Borgarnesi verið heimiluð húsleit hjá manninum á nemendagörðum Háskólans á Bifröst, en leitin var liður í umfangsmeiri aðgerðum við rannsókn á meintri sölu og dreifingu fíkniefna. Við leitina fundust leifar af ætluðum kannabisefnum. Einnig fundust í íbúðinni tvö box með töflum.

Í byrjun mars mætti maðurinn á lögreglustöðina í Borgarnesi þar sem hann kannaðist við að hafa átt 0,3 grömm af kókaíni sem fundust við leit í annarri íbúð. Sýslumaðurinn í Borgarnesi fór í framhaldinu fram á að lögreglu yrði veitt heimild til að afla upplýsinga um fjármál mannsins fyrir tvö síðastliðin ár. Því erindi sýslumanns var svarað með bréfi Heiðrúnar Marteinsdóttur, héraðsdómslögmanns, og beiðninni hafnað. Þar er einnig tekið fram að lögregla hafi með aðgerðum sínum leitt í ljós að ekki hafi verið fótur fyrir grunsemdum lögreglu. Þessar aðgerðir hafi hins vegar valdið skjólstæðingnum ómældum skaða, en honum var vísað úr skóla.

Í beiðni sýslumanns var því haldið fram að frásögn sakbornings væri með “vissum ólíkindablæ” en lögregla teldi að hann væri að taka á sig sök með því að segjast eiga fíkniefni sem fundust í annarri íbúð í því skyni að bjarga þeim sem lögregla telur höfuðpaur í dreifingu fíkniefna á háskólasvæðinu. Til stuðnings kröfunni vísaði sýslumaður einnig til þess að sakborningi væri í lófa lagið að fallast á beiðni um að veita heimild til gagnaöflunar. Taldi hann að slík gagnaöflun myndi hvorki valda tjóni né óþægindum ef sá sem athugunin beindist að væri á annað borð löghlýðinn borgari.